zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej
Zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej (CPK) jest istotnym markerem laboratoryjnym, wskazującym na uszkodzenie komórek mięśniowych (rabdomiolizę), uszkodzenie mięśnia sercowego lub tkanki mózgowej. Enzym ten katalizuje reakcję fosforylacji kreatyny, odgrywając kluczową rolę w metabolizmie energetycznym komórek.
Podwyższone wartości CPK obserwuje się w przebiegu zawału mięśnia sercowego, zapalenia mięśni, dystrofii mięśniowych, miopatii, po urazach, intensywnym wysiłku fizycznym oraz po zabiegach chirurgicznych. Stopień wzrostu aktywności enzymu koreluje zazwyczaj z rozległością uszkodzenia tkanki, stąd jego wartość diagnostyczna i prognostyczna.
Warto pamiętać, że CPK występuje w trzech izoformach: CPK-MM (dominująca w mięśniach szkieletowych), CPK-MB (charakterystyczna dla mięśnia sercowego) oraz CPK-BB (występująca głównie w tkance mózgowej). Oznaczenie poszczególnych izoenzymów pozwala na dokładniejsze określenie źródła podwyższonej aktywności enzymu i ukierunkowanie dalszej diagnostyki.
W praktyce klinicznej monitorowanie aktywności CPK jest szczególnie ważne podczas stosowania niektórych leków (np. statyn), które jako działanie niepożądane mogą wywoływać miopatię. Istotne jest również oznaczanie tego parametru u pacjentów z objawami osłabienia mięśniowego o niejasnej etiologii oraz w diagnostyce różnicowej bólu w klatce piersiowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aripiprazole +pharma
Arypiprazol, podobnie jak inne leki przeciwpsychotyczne, wymaga ścisłego monitorowania pacjentów, zwłaszcza w początkowym okresie terapii, gdyż kliniczna poprawa może pojawić się dopiero po kilku dniach lub tygodniach. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego (np. zawał mięśnia sercowego, niewydolność serca, zaburzenia przewodzenia, nadciśnienie tętnicze), a także u osób z ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE). Arypiprazol może powodować działania niepożądane takie jak wydłużenie odstępu QT, dyskinezy, akatyzję, parkinsonizm oraz złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS), który objawia się m.in. bardzo wysoką gorączką, sztywnością mięśni i zaburzeniami świadomości. W przypadku wystąpienia objawów NMS lub wysokiej gorączki o niewyjaśnionym pochodzeniu należy przerwać leczenie.
ADHD, akatyzja i parkinsonizm, arypiprazol, brak laktazy, choroba Alzheimera, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna, choroba układu sercowo-naczyniowego, cukrzyca, dysfagia, gruczolak przysadki, hiperglikemia, kwasica ketonowa, lek przeciwpsychotyczny, mioglobinuria, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, ostra niewydolność nerek, patologiczne uzależnienie od hazardu, późna dyskineza, przejściowy napad niedokrwienny, psychoza związana z demencją, rabdomioliza, schizofrenia, śpiączka hiperosmotyczna, udar, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie czynności tarczycy, zaburzenie kontroli impulsów, zaburzenie nastroju, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie przewodzenia, zachłystowe zapalenie płuc, zachowanie samobójcze, zawał mięśnia sercowego, zespół nadpobudliwości ruchowej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pregabalin Reddy 25 mg
Na podstawie danych z badań klinicznych obejmujących ponad 8900 pacjentów stosujących pregabalinę, działania niepożądane były przeważnie łagodne do umiarkowanych, z odsetkiem przerwania terapii wynoszącym 12% w grupie pregabaliny versus 5% w grupie placebo. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zawroty głowy i senność, które również stanowiły główne przyczyny odstawienia leku. W leczeniu ośrodkowego bólu neuropatycznego po urazie rdzenia kręgowego odnotowano zwiększoną częstość działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony ośrodkowego układu nerwowego. Działania niepożądane obejmują szeroki zakres układów i narządów, w tym zakażenia, zaburzenia hematologiczne, immunologiczne, metaboliczne, psychiczne, neurologiczne, wzrokowe, sercowo-naczyniowe, oddechowe, przewodu pokarmowego, wątroby, skóry, mięśniowo-szkieletowe, moczowo-płciowe oraz ogólne. Częstość występowania poszczególnych działań niepożądanych waha się od bardzo często (≥1/10) do rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), z przykładami takimi jak neutropenia (≥1/1 000 do <1/100), tachykardia, obrzęki, zaburzenia erekcji, a także poważne reakcje skórne jak zespół Stevensa-Johnsona (rzadko). Wśród działań niepożądanych neurologicznych dominują zawroty głowy (≥1/10) i senność (≥1/10), a także bóle głowy, ataksja i zaburzenia koordynacji (≥1/100 do <1/10).
arytmia zatokowa, ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, ból neuropatyczny ośrodkowy, bradykardia zatokowa, depersonalizacja, depresja oddechowa, drgawki kloniczne mięśni, duszność, dyskineza, dyzuria, hipoglikemia, hipokineza, małopłytkowość, napad padaczkowy, napad paniki, neutropenia, niedoczulica, nieostre widzenie, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oczopląs, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, parkinsonizm, podwójne widzenie, pregabalina, przeczulica, rabdomioliza, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, retencja moczu, senność, skąpomocz, tachykardia, tachykardia zatokowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uraz rdzenia kręgowego, uzależnienie lekowe, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie erekcji, zaburzenie koordynacji, zachowanie samobójcze, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zapalenie rogówki, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy, zespół odstawienny, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka, zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych