Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Aripiprazole +pharma

Stosowanie arypiprazolu, podobnie jak innych leków przeciwpsychotycznych, wymaga zachowania szczególnej ostrożności oraz regularnego monitorowania stanu pacjenta. Kliniczna poprawa stanu pacjenta może nastąpić dopiero po kilku dniach lub tygodniach leczenia, dlatego w początkowym okresie terapii pacjent powinien pozostawać pod ścisłą obserwacją medyczną.¹

Ryzyko zachowań samobójczych

Choroby psychiczne i zaburzenia nastroju często wiążą się z występowaniem zachowań samobójczych. W niektórych przypadkach próby samobójcze zgłaszano wkrótce po rozpoczęciu lub zmianie leczenia przeciwpsychotycznego, w tym również podczas terapii arypiprazolem. Leczenie pacjentów z grupy wysokiego ryzyka powinno odbywać się pod szczególnie ścisłym nadzorem medycznym.²

Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego

Arypiprazol należy stosować z zachowaniem szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, takimi jak:

• Zawał mięśnia sercowego lub choroba niedokrwienna w wywiadzie
• Niewydolność serca
• Zaburzenia przewodzenia
• Choroby naczyń mózgowych
• Stany predysponujące do niedociśnienia tętniczego (odwodnienie, zmniejszenie objętości krwi krążącej, leczenie lekami przeciwnadciśnieniowymi)
• Nadciśnienie tętnicze, w tym postępujące lub złośliwe

³

Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej

Po zastosowaniu leków przeciwpsychotycznych, w tym arypiprazolu, obserwowano przypadki żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE). Ze względu na częste występowanie u pacjentów leczonych lekami przeciwpsychotycznymi nabytych czynników ryzyka VTE, przed rozpoczęciem oraz w trakcie leczenia arypiprazolem należy zidentyfikować wszystkie możliwe czynniki ryzyka i wdrożyć odpowiednie środki zapobiegawcze.⁴

Wydłużenie odstępu QT

W badaniach klinicznych częstość występowania wydłużenia odstępu QT podczas leczenia arypiprazolem była porównywalna z częstością w grupie placebo. Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwpsychotycznych, arypiprazol należy stosować z zachowaniem ostrożności u pacjentów z wydłużeniem odstępu QT w wywiadzie rodzinnym.⁵

Zaburzenia pozapiramidowe

Późne dyskinezy

W badaniach klinicznych trwających nie dłużej niż rok, niezbyt często zgłaszano przypadki dyskinez wymagających leczenia. W przypadku wystąpienia u pacjentów leczonych arypiprazolem objawów podmiotowych lub przedmiotowych późnych dyskinez, należy rozważyć zmniejszenie dawki lub odstawienie leku. Ważne jest, by pamiętać, że objawy dyskinetyczne mogą czasowo nasilić się lub nawet pojawić dopiero po odstawieniu produktu leczniczego.⁶

Inne objawy pozapiramidowe

W pediatrycznych badaniach klinicznych z zastosowaniem arypiprazolu obserwowano akatyzję oraz parkinsonizm. Jeżeli u pacjenta przyjmującego arypiprazol wystąpią przedmiotowe i podmiotowe objawy innych zaburzeń pozapiramidowych, należy rozważyć zmniejszenie dawki oraz wprowadzić ścisłą kontrolę kliniczną.⁷

Złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS)

Złośliwy zespół neuroleptyczny jest potencjalnie śmiertelnym zespołem objawów, które mogą wystąpić w związku z przyjmowaniem leków przeciwpsychotycznych. W badaniach klinicznych raportowano rzadkie przypadki NMS w czasie leczenia arypiprazolem.

Kliniczne objawy złośliwego zespołu neuroleptycznego obejmują:

• Bardzo wysoką gorączkę
• Sztywność mięśni
• Zaburzenia świadomości
• Objawy niestabilności autonomicznego układu nerwowego (nieregularne tętno, wahania ciśnienia krwi, częstoskurcz, obfite pocenie się, zaburzenia rytmu serca)

Dodatkowo mogą wystąpić: zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej, mioglobinuria (rabdomioliza) oraz ostra niewydolność nerek. Należy pamiętać, że obserwowano także zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej i rabdomiolizę niezwiązane z NMS.

W przypadku wystąpienia wyżej wymienionych objawów podmiotowych lub przedmiotowych świadczących o NMS, bądź wysokiej gorączki o niewyjaśnionym pochodzeniu, bez innych objawów NMS, należy przerwać leczenie wszystkimi lekami przeciwpsychotycznymi, w tym arypiprazolem.⁸

Drgawki

W badaniach klinicznych odnotowano niezbyt częste przypadki napadów drgawek podczas terapii arypiprazolem. Z tego powodu lek należy stosować z zachowaniem ostrożności u pacjentów, u których w przeszłości występowały napady drgawek lub u których występują choroby związane ze skłonnością do takich napadów.⁹

Pacjenci w podeszłym wieku z psychozą związaną z demencją

Zwiększona śmiertelność

W trzech badaniach kontrolowanych placebo (n=938, średnia wieku: 82,4 lata; zakres: 56-99 lat) u pacjentów w podeszłym wieku z psychozą związaną z chorobą Alzheimera, leczonych arypiprazolem, stwierdzono zwiększone ryzyko zgonu w porównaniu z grupą otrzymującą placebo. Częstość zgonów u pacjentów leczonych arypiprazolem wynosiła 3,5% w porównaniu do 1,7% w grupie placebo. Choć przyczyny zgonów były zróżnicowane, większość z nich wydawała się być związana albo z chorobami układu krążenia (np. niewydolność serca, nagła śmierć), albo z infekcjami (np. zapalenie płuc).¹⁰

Działania niepożądane dotyczące krążenia mózgowego

W tych samych badaniach u pacjentów odnotowano działania niepożądane dotyczące krążenia mózgowego (np. udar, przejściowe napady niedokrwienne), w tym o przebiegu zakończonym zgonem (średnia wieku: 84 lata; zakres: 78-88 lat). Ogólnie 1,3% pacjentów leczonych arypiprazolem zgłaszało działania niepożądane dotyczące krążenia mózgowego w porównaniu do 0,6% pacjentów otrzymujących placebo. Różnica ta nie była jednak istotna statystycznie. W jednym z tych badań z zastosowaniem ustalonego dawkowania, u pacjentów leczonych arypiprazolem obserwowano jednak istotną zależność odpowiedzi od dawki dla działań niepożądanych dotyczących krążenia mózgowego.¹¹

Arypiprazol nie jest wskazany w leczeniu pacjentów z psychozą związaną z demencją.¹²

Hiperglikemia i cukrzyca

U pacjentów leczonych nietypowymi lekami przeciwpsychotycznymi, w tym arypiprazolem, opisywano hiperglikemię, w niektórych przypadkach bardzo wysoką, połączoną z kwasicą ketonową i śpiączką hiperosmotyczną lub zgonem. Czynnikami ryzyka, które mogą predysponować pacjenta do wystąpienia ciężkich powikłań, są otyłość i cukrzyca w wywiadzie rodzinnym.

W badaniach klinicznych z arypiprazolem nie stwierdzono istotnych różnic w częstości występowania działań niepożądanych związanych z hiperglikemią (w tym cukrzycy), ani nieprawidłowych wartości laboratoryjnych stężenia glukozy w porównaniu z placebo. Nie jest dostępna dokładna ocena ryzyka wystąpienia działań niepożądanych związanych z hiperglikemią, która pozwalałaby na dokonanie bezpośredniego porównania leczenia arypiprazolem i innymi atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi.

Pacjenci leczeni jakimikolwiek lekami przeciwpsychotycznymi, włącznie z arypiprazolem, powinni być obserwowani pod kątem występowania objawów podmiotowych i przedmiotowych związanych z hiperglikemią, takich jak:

• Nadmierne pragnienie
• Wielomocz
• Nadmierny apetyt
• Osłabienie

Pacjenci z cukrzycą lub czynnikami ryzyka wystąpienia cukrzycy powinni być regularnie monitorowani w kierunku pogorszenia kontroli glikemii.¹³

Nadwrażliwość

Podczas przyjmowania arypiprazolu mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości charakteryzujące się objawami uczulenia.¹⁴

Zwiększenie masy ciała

Zwiększenie masy ciała obserwowane u pacjentów ze schizofrenią i zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym jest zwykle spowodowane współistniejącymi chorobami, stosowaniem leków przeciwpsychotycznych, o których wiadomo, że powodują zwiększenie masy ciała, a także niewłaściwym stylem życia. Zwiększenie masy ciała może prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych.

Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano przypadki zwiększenia masy ciała u pacjentów otrzymujących arypiprazol. Jeśli występowało zwiększenie masy ciała, to zwykle u pacjentów z istotnymi czynnikami ryzyka, takimi jak:

• Cukrzyca
• Zaburzenia czynności tarczycy
• Gruczolak przysadki w wywiadzie

W badaniach klinicznych arypiprazol nie powodował klinicznie istotnego zwiększenia masy ciała u osób dorosłych. Natomiast w badaniach klinicznych z udziałem młodzieży z epizodem manii w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego wykazano, że stosowanie arypiprazolu ma związek ze zwiększeniem masy ciała po 4 tygodniach leczenia.¹⁵

Kontrola masy ciała u młodzieży z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym

U młodzieży z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym należy regularnie kontrolować przyrost masy ciała. Jeśli przyrost masy ciała jest znaczący klinicznie, należy rozważyć zmniejszenie dawki leku.¹⁶

Dysfagia

Zaburzenia kurczliwości mięśniówki przełyku i ryzyko aspiracji były związane z przyjmowaniem leków przeciwpsychotycznych, w tym arypiprazolu. Arypiprazol należy stosować ostrożnie u pacjentów z ryzykiem wystąpienia zachłystowego zapalenia płuc.¹⁷

Patologiczne uzależnienie od hazardu i inne zaburzenia kontroli impulsów

Podczas przyjmowania arypiprazolu u pacjentów mogą występować zwiększone popędy, w szczególności popęd do hazardu i niezdolność do kontrolowania tych popędów. Inne zgłaszane zaburzenia obejmują:

• Zwiększenie popędów seksualnych
• Kompulsywną potrzebę wydawania pieniędzy
• Obżarstwo lub kompulsywne objadanie się
• Inne impulsywne i kompulsywne zachowania

Lekarze przepisujący lek powinni pytać pacjentów lub ich opiekunów w szczególności o pojawienie się nowego lub zwiększonego popędu do hazardu, popędów seksualnych, kompulsywnej potrzeby wydawania pieniędzy, obżarstwa lub kompulsywnego objadania się, lub innych niekontrolowanych popędów podczas leczenia arypiprazolem. Należy pamiętać, że objawy zaburzenia kontroli impulsów mogą być związane z chorobą podstawową, jednak w niektórych przypadkach zgłaszano ustąpienie tych objawów po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu leku.

Zaburzenia kontroli impulsów mogą zaszkodzić pacjentowi lub innym osobom, jeśli nie zostaną rozpoznane. Lekarz powinien rozważyć zmianę dawki lub odstawienie produktu leczniczego, jeśli u pacjenta wystąpią takie popędy podczas przyjmowania arypiprazolu.¹⁸

Pacjenci ze współistniejącym zespołem nadpobudliwości ruchowej (ADHD)

Pomimo wysokiej częstości współistnienia zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I oraz zespołu ADHD, dane dotyczące bezpieczeństwa jednoczesnego stosowania arypiprazolu oraz stymulantów są bardzo ograniczone. Z tego względu należy zachować wyjątkową ostrożność w przypadku jednoczesnego podawania tych produktów leczniczych.¹⁹

Ryzyko upadków

Arypiprazol może powodować senność, niedociśnienie ortostatyczne, niestabilność ruchową i czuciową, co może prowadzić do upadków. Należy zachować ostrożność podczas leczenia pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka i rozważyć zmniejszenie dawki początkowej (np. u pacjentów w podeszłym wieku lub pacjentów osłabionych).²⁰

Informacje dotyczące substancji pomocniczych

Laktoza

Aripiprazole +pharma zawiera laktozę. Produkt leczniczy nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.²¹

Sód

Produkt leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, to znaczy produkt leczniczy uznaje się za „wolny od sodu”.²²