neuropatia z uwięźnięcia
Neuropatia z uwięźnięcia to schorzenie neurologiczne, w którym dochodzi do uszkodzenia nerwu obwodowego w wyniku jego ucisku lub uwięźnięcia w wąskim kanale anatomicznym. Najczęstszymi przykładami są zespół cieśni nadgarstka (uwięźnięcie nerwu pośrodkowego), zespół rowka nerwu łokciowego oraz neuropatia nerwu strzałkowego w okolicy głowy strzałki.
W patogenezie neuropatii z uwięźnięcia kluczową rolę odgrywa mechaniczne uciśnięcie nerwu, prowadzące do zaburzenia mikrokrążenia, niedokrwienia i obrzęku. Długotrwały ucisk powoduje demielinizację, a w zaawansowanych przypadkach uszkodzenie aksonalne. Czynnikami ryzyka są powtarzalne ruchy, uraz, wady anatomiczne, choroby ogólnoustrojowe (cukrzyca, niedoczynność tarczycy) oraz ciąża.
Objawy kliniczne obejmują ból, parestezje, drętwienie w obszarze unerwienia danego nerwu, osłabienie siły mięśniowej, a w zaawansowanych przypadkach zanik mięśni. Diagnostyka opiera się na badaniu neurologicznym, testach prowokacyjnych (np. test Tinela, test Phalena) oraz badaniach elektrofizjologicznych (EMG, elektroneurografia), które pozwalają określić lokalizację i stopień uszkodzenia nerwu.
Leczenie neuropatii z uwięźnięcia zależy od nasilenia objawów i przyczyny. W początkowym stadium stosuje się leczenie zachowawcze: modyfikację aktywności, fizjoterapię, unieruchomienie zajętej okolicy, leki przeciwzapalne oraz iniekcje steroidów. W przypadkach opornych na leczenie zachowawcze lub z postępującym deficytem neurologicznym konieczne jest leczenie chirurgiczne, polegające na dekompresji nerwu.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Neuroma mortona – Etiologia i przyczyny
Neuroma Mortona to łagodny rozrost tkanki nerwowej, najczęściej lokalizujący się między trzecim a czwartym palcem stopy, będący wynikiem przewlekłego ucisku i drażnienia nerwu międzypalcowego w obrębie więzadła poprzecznego śródstopia. Patofizjologia obejmuje hiperplazję nerwu, demielinizację, zwłóknienie śródnerwowe oraz zmiany naczyniowe, co wskazuje na przewlekły stan zapalny i uszkodzenie nerwu. Etiologia jest wieloczynnikowa, z dominującą teorią przewlekłego urazu mechanicznego, uwięźnięcia nerwu między głowami kości śródstopia oraz niedokrwienia. Predyspozycje anatomiczne, takie jak wąskie przestrzenie między kośćmi śródstopia, grubszy nerw w trzeciej przestrzeni międzypalcowej oraz deformacje stopy (płaskostopie, stopa wydrążona, paluchy koślawe, palce młotkowate) zwiększają ryzyko rozwoju schorzenia. Czynniki zewnętrzne, w tym noszenie obuwia na wysokim obcasie i z wąskimi noskami, a także aktywności fizyczne generujące powtarzalne mikrourazy (bieganie, balet, narciarstwo), są istotnymi elementami patogenezy.
demielinizacja, demielinizacja ogniskowa, nadmierna pronacja, nerw międzypalcowy, nerw podeszwowy, nerwiak międzypalcowy, neuroma Mortona, neuropatia z uwięźnięcia, palec młotkowaty, palec szponiasty, paluch koślawy, płaskostopie, stopa płaska, stopa wydrążona, tłuszczak, uszkodzenie aksonu, zapalenie kaletki, zapalenie kaletki międzyśródstopnej, zapalenie stawów - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół cieśni nadgarstka – Etiologia i przyczyny
Zespół cieśni nadgarstka (ZCN) jest najczęstszą neuropatią uciskową, wynikającą z podwyższonego ciśnienia w kanale nadgarstka, które u zdrowych osób wynosi około 2,5 mmHg w spoczynku i może wzrosnąć do 30 mmHg przy zgięciu nadgarstka, natomiast u pacjentów z ZCN ciśnienie waha się od 30 do 110 mmHg. Patomechanizm obejmuje mechaniczne uszkodzenie, ucisk i niedokrwienie nerwu pośrodkowego, często spowodowane obrzękiem błony maziowej i pogrubieniem więzadła poprzecznego nadgarstka. Etiologia jest najczęściej idiopatyczna (do 60% przypadków), ale istotne są czynniki genetyczne (np. mniejszy kanał nadgarstka, test kwadratu nadgarstka >0,7), urazy (złamania, zwichnięcia), choroby zapalne (reumatoidalne zapalenie stawów, dna moczanowa, amyloidoza), metaboliczne (cukrzyca 15-33%, niedoczynność/nadczynność tarczycy 2-5%) oraz hormonalne (ciąża, menopauza). Kobiety mają trzykrotnie wyższe ryzyko ze względu na anatomicznie mniejszą przestrzeń kanału.
akromegalia, amyloidoza, białko amyloidowe, błona maziowa, borelioza, choroba autoimmunologiczna, choroba zwyrodnieniowa stawów, dna moczanowa, dysfunkcja tarczycy, guzek dnawy, hemodializa, kanał nadgarstka, łuszczyca stawowa, mózgowe porażenie dziecięce, mukopolisacharydoza, naczyniak, nerw pośrodkowy, neuropatia dziedziczna, neuropatia uciskowa, neuropatia z uwięźnięcia, niedobór pirydoksyny, niedoczynność tarczycy, przewlekła niewydolność nerek, reumatoidalne zapalenie stawów, sarkoidoza, tłuszczak, torbiel ganglionowa, więzadło poprzeczne nadgarstka, zapalenie pochewki ścięgnistej, zespół cieśni nadgarstka, zespół wstrząsu toksycznego, złamanie Collesa - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół cieśni nadgarstka – Objawy
Zespół cieśni nadgarstka (ZCN) jest najczęstszą neuropatią uciskową kończyny górnej, wynikającą z ucisku nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka. Objawy początkowo obejmują parestezje, drętwienie i mrowienie w obszarze unerwianym przez nerw pośrodkowy (kciuk, palec wskazujący, środkowy i serdeczny, z wyłączeniem małego palca), nasilające się głównie nocą i rano, często budzące pacjenta ze snu. W miarę progresji choroby pojawiają się ból nadgarstka i dłoni, osłabienie siły chwytu, trudności w precyzyjnych ruchach oraz uczucie obrzęku palców. Zaawansowane stadium charakteryzuje się stałymi objawami czuciowymi i ruchowymi, w tym atrofią mięśni kłębu kciuka, utratą koordynacji, zaburzeniami czucia temperatury i bólu oraz znacznym upośledzeniem funkcji ręki. Progresja choroby jest indywidualna, trwając od kilku miesięcy do kilku lat, a czynniki takie jak kontynuacja prowokujących czynności, cukrzyca czy ciąża wpływają na tempo rozwoju ZCN.