Działania niepożądane
Atmina 9,5 mg/24 h
Rywastygmina w postaci systemu transdermalnego Atmina, stosowana u pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, które należy uważnie monitorować. Najczęściej obserwowane są reakcje skórne w miejscu aplikacji plastra, głównie łagodne do umiarkowanego zaczerwienienia, oraz zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności i wymioty, występujące z częstością ≥1/100 do <1/10 przypadków. Inne działania niepożądane o częstości ≥1/100 do <1/10 obejmują zakażenia układu moczowego, jadłowstręt, zmniejszony apetyt, lęk, depresję, majaczenie, pobudzenie, ból głowy, omdlenia, zawroty głowy, nudności, wymioty, biegunkę, niestrawność, ból brzucha, wysypkę, nietrzymanie moczu, reakcje w miejscu aplikacji plastra, stany osłabienia, gorączkę oraz zmniejszenie masy ciała. Rzadziej występują upadki (≥1/10 000 do <1/1 000). Działania niepożądane takie jak bezsenność i niewydolność serca pojawiają się częściej przy dawkach >13,3 mg/24 h, natomiast dawka 13,3 mg/24 h nie różni się istotnie od placebo pod względem częstości tych zdarzeń.
Działania niepożądane rywastygminy w systemie transdermalnym Atmina
Zastosowanie rywastygminy w postaci systemu transdermalnego Atmina wiąże się z określonym profilem działań niepożądanych, które personel medyczny powinien dokładnie monitorować w trakcie terapii pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę działań niepożądanych, ich częstości występowania oraz charakterystyki klinicznej, zgodnie z danymi pochodzącymi z randomizowanych, podwójnie zaślepionych badań klinicznych kontrolowanych placebo i substancją czynną z udziałem 1670 pacjentów, którzy otrzymywali rywastygminę w postaci systemów transdermalnych przez okres 24-48 tygodni, jak również z raportów po wprowadzeniu leku do obrotu.1
Profil bezpieczeństwa – obraz ogólny
W profilu bezpieczeństwa rywastygminy w postaci systemu transdermalnego dominują dwa główne typy działań niepożądanych. Najczęściej zgłaszanymi są reakcje skórne w miejscu aplikacji plastra, które zazwyczaj manifestują się jako łagodne do umiarkowanego zaczerwienienie. Drugim istotnym klinicznie typem działań niepożądanych są zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, wśród których szczególnie często występują nudności i wymioty.2
Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania zgodnie z konwencją MedDRA, gdzie:3
- bardzo często: ≥1/10 przypadków
- często: ≥1/100 do <1/10 przypadków
- niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100 przypadków
- rzadko: ≥1/10 000 do <1/1 000 przypadków
- bardzo rzadko: <1/10 000 przypadków
- częstość nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Działania niepożądane według układów i narządów
Poniższa tabela przedstawia szczegółowe zestawienie działań niepożądanych zgłaszanych podczas stosowania rywastygminy w systemie transdermalnym, opisane zgodnie z klasyfikacją układów i narządów oraz częstością ich występowania.
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania |
|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zakażenia układu moczowego | Często |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Jadłowstręt | Często |
| Zmniejszony apetyt | Często | |
| Odwodnienie | Niezbyt często | |
| Zaburzenia psychiczne | Lęk | Często |
| Depresja | Często | |
| Majaczenie | Często | |
| Pobudzenie | Często | |
| Agresja | Niezbyt często | |
| Omamy, niepokój ruchowy, koszmary senne | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Często |
| Omdlenie | Często | |
| Zawroty głowy | Często | |
| Nadmierna aktywność psychoruchowa | Niezbyt często | |
| Objawy pozapiramidowe | Bardzo rzadko | |
| Nasilenie choroby Parkinsona | Częstość nieznana | |
| Drgawki, drżenie, senność | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia serca | Bradykardia | Niezbyt często |
| Blok przedsionkowo-komorowy | Częstość nieznana | |
| Migotanie przedsionków | Częstość nieznana | |
| Tachykardia, zespół chorego węzła zatokowego | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia naczyniowe | Nadciśnienie tętnicze | Częstość nieznana |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności | Często |
| Wymioty | Często | |
| Biegunka | Często | |
| Niestrawność | Często | |
| Ból brzucha | Często | |
| Wrzód żołądka | Niezbyt często | |
| Zaburzenia trzustki | Zapalenie trzustki | Częstość nieznana |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zapalenie wątroby, zwiększone wartości wyników badań czynności wątroby | Częstość nieznana |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka | Często |
| Świąd, rumień, pokrzywka, pęcherze, alergiczne zapalenie skóry (rozległe) | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Nietrzymanie moczu | Często |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Reakcje w miejscu naklejenia plastra (np. rumień, świąd, obrzęk, zapalenie skóry, podrażnienie) | Często |
| Stany osłabienia (np. zmęczenie, osłabienie) | Często | |
| Gorączka | Często | |
| Zmniejszenie masy ciała | Często | |
| Upadek | Rzadko |
Charakterystyka wybranych działań niepożądanych
Działania niepożądane zależne od dawki
Badania kliniczne wykazały zależność dawka-działanie dla wybranych działań niepożądanych. Bezsenność i niewydolność serca obserwowano częściej przy stosowaniu dawek większych niż 13,3 mg/24 h w porównaniu z dawką 13,3 mg/24 h lub placebo. Warto podkreślić, że częstość występowania tych działań niepożądanych przy dawce 13,3 mg/24 h nie różniła się istotnie w porównaniu z placebo.4
Działania niepożądane obserwowane wyłącznie po postaciach doustnych
Niektóre działania niepożądane obserwowano wyłącznie po zastosowaniu rywastygminy w postaciach doustnych (kapsułki, roztwór doustny), natomiast nie stwierdzono ich w badaniach klinicznych z systemem transdermalnym:5
- Często występujące: złe samopoczucie, splątanie, nasilone pocenie się
- Rzadko występujące: wrzody dwunastnicy, dławica piersiowa
- Bardzo rzadko występujące: krwotok żołądkowo-jelitowy
- O częstości nieznanej: ciężkie wymioty związane z pęknięciem przełyku
Reakcje skórne w miejscu aplikacji systemu transdermalnego
Miejscowe reakcje skórne są najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi związanymi z systemem transdermalnym rywastygminy. Dane z badań klinicznych wskazują na ich szczegółową charakterystykę:
Badanie porównawcze biodostępności
W badaniu z udziałem 58 zdrowych mężczyzn w wieku 18-50 lat, którym naklejano wiele plastrów przez okres 11 dni, większość reakcji skórnych miała charakter łagodny lub umiarkowany:6
- Większość reakcji oceniano na „1” (minimalny rumień, ledwo dostrzegalny) lub „2” (wyraźny rumień, łatwo widoczny, minimalny obrzęk lub minimalna odpowiedź grudkowa) według klasyfikacji EMA.
- Bardzo nieliczne przypadki otrzymały ocenę „3” (rumień i grudki).
- W pojedynczym przypadku wystąpiła erozja w miejscu aplikacji po usunięciu ostatniego z trzech plastrów, która była łagodna i ustąpiła samoistnie jeszcze tego samego dnia.
- Wszystkie reakcje skórne ustępowały w ciągu 48 godzin po usunięciu plastra.
- Żadna z reakcji nie spowodowała przerwania stosowania ani nie wymagała leczenia.
Badanie u osób w podeszłym wieku
W innym badaniu klinicznym, z udziałem 48 osób w wieku 55-90 lat, przeprowadzonym po naklejeniu pojedynczego plastra, zaobserwowano następujące reakcje skórne:7
- Reakcje skórne miały przeważnie łagodny charakter.
- Najczęściej obserwowano rumień.
- U 6 badanych (12,50%) wystąpiła reakcja pęcherzowa (ocena „6” według klasyfikacji EMA i ocena „5” według dokumentu „Pytania i odpowiedzi” z czerwca 2018 r.).
- Wszystkie reakcje pęcherzowe miały łagodne nasilenie i ustępowały samoistnie w krótkim czasie po usunięciu plastra (od kilku godzin do kilku dni).
- Reakcje skórne ulegały poprawie w ciągu 72 godzin po usunięciu plastra.
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego Atmina do obrotu istotne jest zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C; 02-222 Warszawa; tel.: +48 22 49 21 301; faks: +48 22 49 21 309; strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.8
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania