czynnik ryzyka zakrzepicy

Czynniki ryzyka zakrzepicy obejmują szereg stanów i okoliczności, które zwiększają prawdopodobieństwo tworzenia się zakrzepów w naczyniach krwionośnych. Klasycznie dzieli się je na wrodzone (genetyczne) i nabyte. Do wrodzonych należą mutacje genów czynników krzepnięcia, takie jak czynnik V Leiden, mutacja genu protrombiny G20210A czy niedobory naturalnych antykoagulantów (białka C, S, antytrombiny).

Nabyte czynniki ryzyka zakrzepicy to między innymi wiek powyżej 40 lat, unieruchomienie, przebyte operacje chirurgiczne (szczególnie ortopedyczne), urazy, ciąża i połóg, nowotwory złośliwe, stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych zawierających estrogen, hormonalna terapia zastępcza, otyłość oraz choroby przewlekłe jak niewydolność serca czy zespół nerczycowy.

Szczególnie niebezpieczny jest zespół antyfosfolipidowy, charakteryzujący się obecnością przeciwciał antyfosfolipidowych, które bezpośrednio zwiększają ryzyko zarówno zakrzepicy żylnej, jak i tętniczej. Wśród innych istotnych czynników znajdują się również przebyte epizody zakrzepowo-zatorowe, które znacząco zwiększają ryzyko nawrotu choroby.

Identyfikacja czynników ryzyka zakrzepicy jest kluczowa w profilaktyce pierwotnej i wtórnej. U pacjentów z wysokim ryzykiem zakrzepicy zaleca się stosowanie profilaktyki przeciwzakrzepowej, zwłaszcza w sytuacjach dodatkowo zwiększających zagrożenie, jak hospitalizacja czy zabieg operacyjny. Indywidualna ocena ryzyka zakrzepicy powinna uwzględniać zarówno czynniki wrodzone, jak i nabyte.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl