prewencja pierwotna żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej

Prewencja pierwotna żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) obejmuje działania profilaktyczne podejmowane u pacjentów, którzy nie mieli dotychczas epizodów zakrzepowych, ale znajdują się w grupie zwiększonego ryzyka. Głównym celem jest zapobieganie pierwszemu incydentowi zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP), które mogą prowadzić do poważnych powikłań, w tym zgonu.

Strategie prewencji pierwotnej ŻChZZ dzielą się na metody farmakologiczne i mechaniczne. Do farmakologicznych należą: heparyny drobnocząsteczkowe (LMWH), heparyna niefrakcjonowana (UFH), fondaparynuks, bezpośrednie doustne antykoagulanty (DOAC) oraz antagoniści witaminy K. Metody mechaniczne obejmują stosowanie pończoch uciskowych o stopniowanym ucisku, przerywany ucisk pneumatyczny oraz wczesne uruchamianie pacjentów.

Ocena ryzyka ŻChZZ stanowi kluczowy element prewencji pierwotnej. U pacjentów hospitalizowanych stosuje się zwalidowane skale oceny ryzyka, takie jak skala Padewska dla pacjentów internistycznych czy skala Capriniego dla pacjentów chirurgicznych. W oparciu o wynik oceny ryzyka dobiera się odpowiednią metodę profilaktyki, uwzględniając również ryzyko krwawienia.

Szczególnie istotna jest profilaktyka ŻChZZ u pacjentów poddawanych zabiegom operacyjnym, unieruchomionych, hospitalizowanych z powodu ostrych schorzeń internistycznych, pacjentów onkologicznych oraz kobiet w ciąży z dodatkowymi czynnikami ryzyka. Zalecenia dotyczące czasu trwania profilaktyki różnią się w zależności od grupy pacjentów i mogą wynosić od kilku dni do kilku tygodni po wypisie ze szpitala.

Powiązane wpisy

  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl