niefrakcjonowana heparyna

Niefrakcjonowana heparyna (UFH – Unfractionated Heparin) to glikozaminoglikan o działaniu przeciwzakrzepowym, stosowany jako lek przeciwkrzepliwy w medycynie. W odróżnieniu od heparyn drobnocząsteczkowych, charakteryzuje się szerokim zakresem mas cząsteczkowych (3000-30000 daltonów) i niejednorodnym składem chemicznym.

Mechanizm działania niefrakcjonowanej heparyny polega głównie na aktywacji antytrombiny III, która następnie inaktywuje szereg czynników krzepnięcia, zwłaszcza trombinę (IIa) i czynnik Xa. UFH ma działanie przeciwkrzepliwe natychmiastowe, co czyni ją cennym lekiem w sytuacjach nagłych, takich jak ostry zespół wieńcowy, zatorowość płucna czy zakrzepica żył głębokich.

W praktyce klinicznej niefrakcjonowana heparyna podawana jest dożylnie w ciągłym wlewie lub podskórnie. Jej stosowanie wymaga regularnego monitorowania parametrów krzepnięcia, zwłaszcza APTT (aktywowany częściowy czas tromboplastynowy). Działanie UFH można szybko odwrócić poprzez podanie siarczanu protaminy, co jest istotną zaletą w sytuacjach wymagających nagłego przerwania antykoagulacji.

Do najważniejszych działań niepożądanych niefrakcjonowanej heparyny należą krwawienia, małopłytkowość poheparynowa (HIT) oraz – przy długotrwałym stosowaniu – osteoporoza. Mimo wprowadzenia nowszych leków przeciwkrzepliwych, UFH pozostaje istotną opcją terapeutyczną, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek, wymagających procedur inwazyjnych lub z wysokim ryzykiem krwawienia.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl