obrazowanie receptorów somatostatynowych
Obrazowanie receptorów somatostatynowych (SRI – Somatostatin Receptor Imaging) to technika diagnostyczna wykorzystująca właściwości wiązania znakowanych radioizotopowo analogów somatostatyny z receptorami somatostatynowymi, które są nadekspresjonowane w wielu guzach neuroendokrynnych (NET). Metoda ta ma zastosowanie zarówno w diagnostyce, jak i planowaniu terapii radioizotopowej.
Najpopularniejszymi metodami obrazowania receptorów somatostatynowych są scyntygrafia receptorów somatostatynowych (SRS) wykorzystująca znakowane analogi somatostatyny (np. 111In-pentetreotyd) oraz nowocześniejsza technika PET/CT z wykorzystaniem analogów somatostatyny znakowanych 68Ga (np. 68Ga-DOTATATE, 68Ga-DOTATOC). Badanie PET/CT charakteryzuje się wyższą czułością i rozdzielczością przestrzenną w porównaniu do konwencjonalnej scyntygrafii.
Obrazowanie receptorów somatostatynowych znajduje zastosowanie głównie w diagnostyce i ocenie stopnia zaawansowania guzów neuroendokrynnych, ocenie potencjalnej skuteczności terapii analogami somatostatyny, kwalifikacji pacjentów do leczenia znakowanymi radioizotopowo analogami somatostatyny (PRRT – Peptide Receptor Radionuclide Therapy) oraz monitorowaniu odpowiedzi na leczenie. Jest to metoda o wysokiej czułości (80-90%) w wykrywaniu guzów neuroendokrynnych, szczególnie tych z wysoką ekspresją receptorów somatostatynowych typu 2 i 5.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Guzy neuroendokrynne trzustki – Epidemiologia
Guzy neuroendokrynne trzustki (pNETs) stanowią mniej niż 2% wszystkich nowotworów trzustki, jednak ich zapadalność rośnie globalnie, szczególnie w Ameryce Północnej, gdzie wzrosła ponad 6-krotnie w ciągu ostatnich 40 lat. Średni wiek diagnozy to około 60 lat, z najwyższą częstością u pacjentów w wieku 70 lat (16-17/100 000). Większość pNETs to guzy niefunkcjonalne (90,8%), które często wykrywane są przypadkowo podczas badań obrazowych (CT, MRI, EUS). Klasyfikacja WHO wyróżnia NET G1, G2 oraz raki neuroendokrynne (NEC), z 5-letnim przeżyciem całkowitym dla pNETs na poziomie 37,6%, zależnym od stopnia zróżnicowania i stadium zaawansowania (np. stadium I: 89,9%, stadium IV: 56,9%). Czynniki ryzyka obejmują predyspozycje genetyczne (MEN1, VHL, TSC, NF1), palenie, alkohol, cukrzycę typu 2 i przewlekłe zapalenie trzustki.
aktywna obserwacja, badanie genetyczne, blokada punktów kontrolnych immunologicznych, choroba von Hippla-Lindaua, gastrinoma, guz neuroendokrynny trzustki, guz neuroendokrynny żołądkowo-jelitowo-trzustkowy, indeks Ki67, insulinoma, inwazja naczyń limfatycznych, inwazja okołonerwowa, limfocyt T, marker biochemiczny, nerwiakowłókniakowatość, obrazowanie receptorów somatostatynowych, przerzut do węzłów chłonnych, przerzut odległy, przewlekłe zapalenie trzustki, rak neuroendokrynny, resekcja chirurgiczna, rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, ultrasonografia endoskopowa, zespół mnogiej gruczolakowatości