środki przeciwcholinergiczne
Środki przeciwcholinergiczne (antycholinergiczne) to grupa leków blokujących receptory muskarynowe dla acetylocholiny, ograniczając tym samym działanie układu przywspółczulnego. Hamują one transmisję cholinergiczną, co prowadzi do szeregu efektów fizjologicznych w różnych układach organizmu.
Główne zastosowania kliniczne leków przeciwcholinergicznych obejmują leczenie astmy i POChP (np. bromek ipratropium, bromek tiotropium), choroby Parkinsona (np. triheksyfenidyl), nadreaktywnego pęcherza moczowego (np. oksybutynina, tolterodyna), a także premedykację przed zabiegami operacyjnymi (np. atropina). Są również składnikami leków złożonych stosowanych w chorobach przewodu pokarmowego.
Działania niepożądane środków przeciwcholinergicznych wynikają z ich szerokiego wpływu na organizm i obejmują suchość w ustach, zaburzenia widzenia (rozszerzenie źrenic, zaburzenia akomodacji), tachykardię, zatrzymanie moczu, zaparcia oraz efekty ośrodkowe, zwłaszcza u osób starszych (dezorientacja, majaczenie). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z jaskrą, przerostem prostaty i chorobami układu sercowo-naczyniowego.
Zespół antycholinergiczny to stan kliniczny będący wynikiem przedawkowania leków przeciwcholinergicznych lub zatrucia roślinami zawierającymi alkaloidy tropanowe. Charakteryzuje się on objawami „suchy jak pieprz, czerwony jak burak, szalony jak kapelusznik” – suchością błon śluzowych, zaczerwienieniem skóry, hipertermią, tachykardią, rozszerzeniem źrenic, zatrzymaniem moczu oraz zaburzeniami świadomości.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Karbachol – Przedawkowanie
Karbachol, substancja czynna preparatu Miostat (0,1 mg/ml), stosowany wewnątrzgałkowo, może w przypadku przedawkowania wywoływać objawy toksyczności cholinergicznej obejmujące układ nerwowy (ból głowy, omdlenia), sercowo-naczyniowy (bradykardia, niedociśnienie), pokarmowy (kurcze brzucha, wymioty, biegunka), oddechowy (astma) oraz wydzielniczy (ślinienie). Objawy te wynikają z nadmiernej stymulacji receptorów muskarynowych i wymagają szybkiej oceny klinicznej oraz monitorowania parametrów życiowych, zwłaszcza ciśnienia tętniczego i tętna. Warto podkreślić, że dawka karbacholu w Miostacie jest niska, a podanie odbywa się w sposób kontrolowany, co minimalizuje ryzyko przedawkowania w praktyce klinicznej.
astma, atropina, bradykardia, bronchodilatator, działanie cholinergiczne, karbachol, leki przeciwcholinergiczne, leki wazopresyjne, niedociśnienie, podanie wewnątrzgałkowe, receptory cholinergiczne, receptory muskarynowe, skurcz oskrzeli, ślinotok, środki przeciwcholinergiczne, tlenoterapia, układ przywspółczulny - Leksykon leków
Przedawkowanie – Palifren Long 150 mg / 100 mg
Przedawkowanie palmitynianu paliperydonu w formulacji Palifren Long, charakteryzującej się przedłużonym uwalnianiem i długim okresem półtrwania, prowadzi do nasilenia znanych działań farmakologicznych leku. Klinicznie obserwuje się senność, sedację, objawy pozapiramidowe, zaburzenia sercowo-naczyniowe takie jak częstoskurcz, niedociśnienie tętnicze oraz wydłużenie odstępu QT, a także groźne arytmie, w tym torsade de pointes i migotanie komór. Zaburzenia oddechowe mogą wymagać interwencji. Obraz kliniczny może być dodatkowo skomplikowany przez współistniejące leki, co wymaga szczegółowej analizy farmakologicznej pacjenta.
częstoskurcz, migotanie komór, monitorowanie EKG, niedociśnienie tętnicze, objawy pozapiramidowe, oddział intensywnej terapii, okres półtrwania paliperydonu, Palifren Long, palmitynian paliperydonu, sedacja, środki przeciwcholinergiczne, środki sympatykomimetyczne, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia sercowo-naczyniowe