pierwotna profilaktyka dużych zdarzeń sercowo-naczyniowych
Wskazanie

Pierwotna profilaktyka dużych zdarzeń sercowo-naczyniowych obejmuje działania mające na celu zapobieganie wystąpieniu pierwszego epizodu sercowo-naczyniowego u osób bez rozpoznanej choroby sercowo-naczyniowej. Do dużych zdarzeń sercowo-naczyniowych zaliczamy zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, niestabilną dławicę piersiową czy nagły zgon sercowy.

Profilaktyka pierwotna skierowana jest do osób z czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego, takimi jak nadciśnienie tętnicze, dyslipidemia, cukrzyca, otyłość, palenie tytoniu czy obciążający wywiad rodzinny. Kluczowe jest wczesne wykrywanie i modyfikacja tych czynników poprzez zmianę stylu życia oraz, w uzasadnionych przypadkach, farmakoterapię.

W farmakologicznej profilaktyce pierwotnej stosuje się przede wszystkim statyny (np. Atoris, Roswera, Lipitor, Sortis, Atrox), które obniżają poziom cholesterolu LDL. U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym wykorzystuje się inhibitory konwertazy angiotensyny (np. Prestarium, Tritace, Enarenal), sartany (np. Lorista, Micardis, Valsacor), beta-blokery (np. Bisocard, Concor, Nebilet) oraz diuretyki (np. Indapen, Tertensif).

W wybranych grupach pacjentów wysokiego ryzyka stosuje się również kwas acetylosalicylowy w małych dawkach (np. Acard, Polocard), choć jego zastosowanie w profilaktyce pierwotnej jest obecnie ograniczone do osób z bardzo wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym i niskim ryzykiem krwawienia.

Największym wyzwaniem w pierwotnej profilaktyce zdarzeń sercowo-naczyniowych jest identyfikacja osób z wysokim ryzykiem, które odniosą największe korzyści z interwencji farmakologicznych. Trudności sprawia również utrzymanie długotrwałej adherencji pacjentów do zaleceń, szczególnie gdy nie odczuwają oni żadnych objawów. Ponadto, istnieje ryzyko nadmiernej medykalizacji i polipragmazji u osób z niskim rzeczywistym ryzykiem sercowo-naczyniowym.

Nowym podejściem w pierwotnej profilaktyce jest koncepcja polypill – preparatu łączącego kilka substancji czynnych (np. statynę, inhibitor ACE i kwas acetylosalicylowy), co może poprawić przestrzeganie zaleceń. W Polsce dostępne są preparaty łączone zawierające dwie substancje czynne, np. Euvascor (atorwastatyna i perindopril), Co-Prestarium (perindopril i amlodypina) czy Lipertance (atorwastatyna, perindopril i amlodypina).