postać żelowa
Postać żelowa to forma leku półstała, charakteryzująca się swoistą konsystencją i właściwościami reologicznymi. W swojej strukturze zawiera sieci trójwymiarowe utworzone przez substancje żelotwórcze, które wiążą fazę rozpraszającą (najczęściej wodę lub rozpuszczalnik organiczny) oraz substancje lecznicze.
Pod względem budowy fizycznej, żele mogą być klasyfikowane jako układy jedno- lub dwufazowe. Hydrożele (zawierające wodę) stanowią popularną grupę postaci żelowych stosowanych w farmacji i medycynie. Ich zaletą jest dobra tolerancja przez tkanki, możliwość stopniowego uwalniania substancji czynnej oraz łatwość aplikacji.
Postaci żelowe znajdują szerokie zastosowanie w terapii miejscowej schorzeń dermatologicznych, okulistycznych, stomatologicznych oraz ginekologicznych. Stosowane są również jako nośniki leków w terapii transdermalnej oraz w nowoczesnych systemach dostarczania substancji leczniczych. W chirurgii i medycynie regeneracyjnej wykorzystuje się biokompatybilne żele jako rusztowania dla komórek oraz nośniki czynników wzrostu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sapoven T (20 mg + 10 mg)/g
Lek Sapoven T w postaci żelu zawiera 20 mg trokserutyny oraz 10 mg glikozydów trójterpenowych (w przeliczeniu na bezwodną escynę) na gram preparatu. Stosowanie tego leku jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na którąkolwiek substancję czynną (trokserutynę lub wyciąg z nasion kasztanowca) oraz na substancje pomocnicze, takie jak glikol propylenowy (100 mg/g), metylu parahydroksybenzoesan (1 mg/g), propylu parahydroksybenzoesan (0,5 mg/g) oraz cytral, który może wywoływać reakcje alergiczne u osób z nadwrażliwością na terpeny cytrusowe. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z historią reakcji alergicznych na powyższe składniki.
escyna bezwodna, glikol propylenowy, glikozyd trójterpenowy, kasztanowiec zwyczajny, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość, obrzęk skóry, pokrzywka, postać żelowa, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja alergiczna, Sapoven T, świąd skóry, trokserutyna, wyciąg z kasztanowca, zaczerwienienie skóry - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Depulol (5 g + 5 g + 6 g)/100 g
Produkt leczniczy Depulol w postaci żelu zawiera trzy substancje czynne w następujących proporcjach: 5 g olejku eukaliptusowego (Eucalyptus globulus, aetheroleum), 5 g olejku rozmarynowego (Rosmarinus officinalis L., aetheroleum) oraz 6 g balsamu peruwiańskiego (Myroxylon balsamum var. pereirae, balsamum) na 100 g produktu. Żel charakteryzuje się beżowym zabarwieniem. Pomimo braku szczegółowych danych dotyczących farmakodynamiki Depulolu, składniki aktywne mają znane właściwości, które mogą być istotne w kontekście decyzji terapeutycznych.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Fenistil 1 mg/g
Fenistil w postaci żelu zawiera 1 mg dimetyndenu maleinianu na gram preparatu, będącego antagonistą receptorów H1 o działaniu przeciwświądowym, przeciwalergicznym oraz miejscowo znieczulającym. Żel zawiera również substancje pomocnicze o istotnym znaczeniu farmaceutycznym, takie jak glikol propylenowy (150 mg/g) oraz benzalkoniowy chlorek (0,050 mg/g), który pełni funkcję konserwantu i środka przeciwbakteryjnego. Pozostałe składniki to m.in. sodu wersenian, karbomer, sodu wodorotlenek 30% oraz woda oczyszczona, które stabilizują i nadają odpowiednią konsystencję preparatowi.
benzalkoniowy chlorek, dimetyndenu maleinian, działanie konserwujące, działanie przeciwalergiczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwświądowe, glikol propylenowy, karbomer, lek przeciwhistaminowy, niepożądana interakcja, niezgodność farmaceutyczna, pH preparatu, postać żelowa, receptor H1, sodu wodorotlenek, substancja żelująca, znieczulenie miejscowe, związek chelatujący - Leksykon leków
Skład i postać leku – Hascovir LIPOŻEL 50 mg/g
Hascovir LIPOŻEL to preparat leczniczy w postaci żelu zawierający acyklowir w stężeniu 50 mg/g, stosowany miejscowo. Żel ma jednorodną, żółtawą barwę i jest dostępny w aluminiowej tubie o pojemności 3 g. Substancje pomocnicze, takie jak fosfatydylocholina oczyszczona, gliceroformal, disodu edetynian, kopolimer akryloilodimetylotaurynianu amonu i N-winylopirolidonu, dimetykon oraz woda oczyszczona, poprawiają właściwości penetracyjne, stabilność oraz konsystencję preparatu, a także ułatwiają jego aplikację. Produkt nie wymaga specjalnych procedur przygotowawczych przed użyciem i nie wykazuje niezgodności farmaceutycznych.
- Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Elymbus 0,1 mg/g
Ocena wpływu preparatu okulistycznego Elymbus (żel do oczu zawierający 0,1 mg/g bimatoprostu) na bezpieczeństwo pacjentów podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn wskazuje na niewielki, acz istotny wpływ na zdolność percepcyjną. Charakterystycznym działaniem niepożądanym jest przejściowe niewyraźne widzenie, wynikające zarówno z fizykochemicznych właściwości żelu (bezbarwny, opalizujący, pH 6,9-7,9, osmolalność 250-350 mosmol/kg), jak i farmakodynamiki bimatoprostu. Zaburzenia te mogą prowadzić do chwilowego pogorszenia ostrości wzroku, co stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do natychmiastowego prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn wymagających pełnej sprawności percepcyjnej.
aplikacja żelu do oczu, bimatoprost, dokumentacja medyczna, działanie niepożądane, edukacja pacjenta, Elymbus, farmakodynamika substancji czynnej, konsultacja medyczna, niewyraźne widzenie, osmolalność, ostrość wzroku, pH fizjologiczne, pojemnik jednodawkowy, postać żelowa, preparat okulistyczny, przejściowe zaburzenie widzenia, stężenie leku, żel do oczu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – ALLERTEC FOXILL 1 mg/g
Dimetyndenu maleinian, substancja czynna preparatu ALLERTEC FOXILL, jest antagonistą receptorów histaminowych H1, klasyfikowanym jako lek przeciwhistaminowy do stosowania miejscowego na skórę (kod ATC: D04AA13). Mechanizm działania polega na blokowaniu receptorów H1, co zapobiega lub redukuje efekty histaminy w reakcjach alergicznych, w tym nadmierną przepuszczalność naczyń włosowatych charakterystyczną dla nadwrażliwości typu wczesnego. Dimetyndenu maleinian wykazuje silne działanie przeciwświądowe (z wyłączeniem świądu cholestatycznego), zmniejsza obrzęki skórne oraz łagodzi podrażnienia, a także posiada miejscowe właściwości znieczulające, co zwiększa komfort pacjenta.
biodostępność, chlorek benzalkoniowy, dimetyndenu maleinian, działanie przeciwświądowe, glikol propylenowy, lek przeciwhistaminowy, miejscowe znieczulenie, nadwrażliwość typu wczesnego, obrzęk skórny, podłoże żelowe, podrażnienie skóry, postać żelowa, przepuszczalność naczyń włosowatych, reakcja alergiczna, receptor histaminowy H1, świąd cholestatyczny, zapalenie skóry - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Peroxygel 3,0 30 mg/g
Peroxygel 3,0 to preparat antyseptyczny zawierający nadtlenek wodoru w stężeniu 30 mg/g w formie żelu. Mechanizm działania opiera się na rozkładzie nadtlenku wodoru przez katalazy obecne w tkankach i bakteriach, co prowadzi do uwolnienia aktywnego tlenu atomowego. Proces ten jest przyspieszany w obecności krwi, ropy lub tkanek martwiczych, co jest korzystne w leczeniu ran. Uwalniany tlen atomowy mechanicznie usuwa drobnoustroje, niszczy komórki krwi oraz oczyszcza uszkodzoną skórę, a także wykazuje działanie odwaniające, wybielające i bakteriobójcze, co rozszerza spektrum terapeutyczne preparatu.
Aspergillus niger, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, Candida albicans, działanie bakteriobójcze, działanie grzybobójcze, grzyb pleśniowy, kandydoza, katalaza, nadtlenek wodoru, postać żelowa, proces gojenia, Pseudomonas aeruginosa, spektrum przeciwdrobnoustrojowe, środek antyseptyczny i dezynfekujący, Staphylococcus aureus, tkanka martwicza, tlen atomowy - Leksykon leków
Skład i postać leku – Sachol żel stomatologiczny (87,1 mg + 0,1 mg)/g
Preparat Sachol żel stomatologiczny jest dostępny w postaci żelu do stosowania miejscowego w jamie ustnej i na dziąsła, o stężeniu substancji czynnych: 87,1 mg choliny salicylanu oraz 0,1 mg cetalkoniowego chlorku na 1 g żelu. Formuła preparatu zawiera również substancje pomocnicze o działaniu konserwującym (metylu i propylu parahydroksybenzoesan), nawilżającym (glicerol) oraz rozpuszczalnikowe (etanol 96%), a także hydroksyetylocelulozę zapewniającą odpowiednią konsystencję i olejek eteryczny anyżu gwiaździstego nadający charakterystyczny zapach. Żel cechuje się przezroczystą, bezbarwną i jednolitą konsystencją, co umożliwia prolongowane uwalnianie substancji czynnych w miejscu aplikacji.
cetalkoniowy chlorek, choliny salicylan, hydroksyetyloceluloza, metylu parahydroksybenzoesan, miejscowe działanie leku, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności leku, olejek anyżu gwiaździstego, postać żelowa, propylu parahydroksybenzoesan, substancja konserwująca, tuba aluminiowa, żel do jamy ustnej, żel stomatologiczny