zaburzenie metabolizmu laktozy
Zaburzenie metabolizmu laktozy, znane również jako nietolerancja laktozy, to stan kliniczny charakteryzujący się niedoborem lub brakiem aktywności enzymu laktazy w jelicie cienkim. Laktaza jest niezbędna do rozkładu laktozy (cukru mlecznego) na glukozę i galaktozę, które mogą być następnie absorbowane przez organizm.
Nietolerancja laktozy występuje w kilku formach: pierwotnej (najczęstszej, związanej z fizjologicznym spadkiem aktywności laktazy po okresie niemowlęcym), wtórnej (będącej konsekwencją chorób uszkadzających błonę śluzową jelita cienkiego) oraz wrodzonej (rzadkiej, uwarunkowanej genetycznie). Częstość występowania tego zaburzenia różni się znacząco w zależności od populacji – od około 5% w Europie Północnej do ponad 90% w niektórych regionach Azji.
Objawy nietolerancji laktozy pojawiają się zwykle od 30 minut do kilku godzin po spożyciu produktów zawierających laktozę i obejmują: wzdęcia, bóle brzucha, biegunkę, nudności oraz borborygmy. Nasilenie objawów zależy od ilości spożytej laktozy oraz stopnia niedoboru laktazy. Diagnostyka obejmuje testy oddechowe (wodorowy, metanowy), test tolerancji laktozy oraz badania genetyczne.
Leczenie polega głównie na modyfikacji diety poprzez ograniczenie lub eliminację produktów zawierających laktozę, stosowanie preparatów enzymu laktazy przed posiłkami zawierającymi laktozę, oraz dobór alternatywnych źródeł wapnia i witaminy D. Ważne jest indywidualne dostosowanie diety, ponieważ wielu pacjentów toleruje małe ilości laktozy, szczególnie w produktach fermentowanych.