zaburzenie metabolizmu bilirubiny
Zaburzenie metabolizmu bilirubiny to grupa schorzeń, w których dochodzi do nieprawidłowości w procesach produkcji, transportu, sprzęgania lub wydalania bilirubiny. Bilirubina jest produktem rozpadu hemoglobiny, a jej podwyższony poziom w surowicy prowadzi do żółtaczki.
Najczęstszymi zaburzeniami metabolizmu bilirubiny są zespoły: Gilberta (obniżona aktywność glukuronylotransferazy), Criglera-Najjara (całkowity lub częściowy brak aktywności UDP-glukuronylotransferazy), Dubina-Johnsona (upośledzony transport bilirubiny sprzężonej do żółci) oraz Rotora (zaburzenie wychwytu wątrobowego i wydzielania bilirubiny sprzężonej).
Diagnostyka obejmuje oznaczenie stężenia bilirubiny całkowitej, sprzężonej i niesprzężonej, aktywności enzymów wątrobowych oraz badania genetyczne. W zależności od typu zaburzenia, objawy mogą wahać się od łagodnej, bezobjawowej hiperbilirubinemii (jak w zespole Gilberta) do ciężkiej żółtaczki z ryzykiem encefalopatii bilirubinowej (jak w zespole Criglera-Najjara typu I).
Leczenie jest zróżnicowane i zależy od typu zaburzenia. W łagodnych postaciach często wystarcza obserwacja, natomiast w ciężkich przypadkach może być konieczna fototerapia, leczenie fenobarbitalem lub nawet przeszczepienie wątroby. Kluczowe znaczenie ma wczesna diagnostyka i odpowiednie postępowanie, szczególnie u noworodków, gdzie hiperbilirubinemia może prowadzić do uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego.