zespół zwyrodnieniowy

Zespół zwyrodnieniowy, określany również jako choroba zwyrodnieniowa stawów (osteoartroza), to przewlekły proces patologiczny obejmujący stawy, charakteryzujący się postępującym uszkodzeniem chrząstki stawowej oraz zmianami w strukturze kości podchrzęstnej. Jest to najczęstsza choroba układu mięśniowo-szkieletowego, dotykająca szacunkowo nawet 80% populacji po 65. roku życia.

Etiopatogeneza zespołu zwyrodnieniowego ma charakter wieloczynnikowy. Wśród głównych przyczyn wymienia się czynniki genetyczne, mechaniczne (mikrourazy, nadmierne obciążenie stawów, zaburzenia osi), metaboliczne oraz zmiany związane z procesem starzenia. Wraz z postępem choroby dochodzi do ścieńczenia chrząstki stawowej, tworzenia osteofitów, zmian w błonie maziowej oraz osłabienia stabilizujących staw więzadeł i mięśni.

Objawy kliniczne zespołu zwyrodnieniowego obejmują ból stawów (początkowo wysiłkowy, później również spoczynkowy), sztywność poranną trwającą zwykle poniżej 30 minut, ograniczenie ruchomości stawów oraz trzeszczenia przy ruchach. W zaawansowanym stadium choroby obserwuje się zniekształcenia stawów i zaburzenia ich funkcji, co prowadzi do znacznego upośledzenia sprawności pacjenta.

Diagnostyka opiera się na badaniu podmiotowym, przedmiotowym oraz badaniach obrazowych, przede wszystkim radiologicznych, które ukazują charakterystyczne cechy: zwężenie szpary stawowej, podchrzęstne torbiele kostne, osteofity oraz stwardnienie kości podchrzęstnej. W wybranych przypadkach stosuje się również rezonans magnetyczny, USG lub artroskopię.

Leczenie zespołu zwyrodnieniowego ma charakter kompleksowy i obejmuje metody niefarmakologiczne (redukcja masy ciała, fizykoterapia, ćwiczenia wzmacniające mięśnie), farmakoterapię (NLPZ, paracetamol, opioidowe leki przeciwbólowe, dostawowe iniekcje steroidów lub kwasu hialuronowego) oraz w zaawansowanych przypadkach – leczenie operacyjne, włącznie z endoprotezoplastyką stawu.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl