Leki w grupie
„leki przeciwłuszczycowe”
Leki przeciwłuszczycowe to szeroka grupa preparatów stosowanych w leczeniu łuszczycy – przewlekłej choroby zapalnej skóry o podłożu autoimmunologicznym. Działają one na różnych poziomach patogenezy choroby, hamując nadmierną proliferację keratynocytów, zmniejszając stan zapalny oraz modulując odpowiedź immunologiczną organizmu.
W zależności od postaci, nasilenia zmian łuszczycowych oraz indywidualnych cech pacjenta, leki przeciwłuszczycowe dzieli się na kilka głównych grup: preparaty miejscowe, fototerapię, leki ogólnoustrojowe klasyczne oraz leki biologiczne.
Leki miejscowe stanowią podstawę terapii łuszczycy o łagodnym i umiarkowanym nasileniu. Należą do nich: pochodne witaminy D3 (kalcypotriol – Daivonex, Sorel; takalcytol – Curatoderm), kortykosteroidy miejscowe (klobetazol – Dermovate, Clobederm; mometazon – Elocom; betametazon – Belosalic), dziegcie (preparaty apteczne), kwas salicylowy (preparaty złożone), retinoidy miejscowe (tazaroten) oraz inhibitory kalcyneuryny (takrolimus – Protopic; pimekrolimus – Elidel).
Leki ogólnoustrojowe klasyczne stosowane są w cięższych postaciach łuszczycy i obejmują: metotreksat (Metex, Trexan), cyklosporynę A (Cyclaid, Sandimmun Neoral), acytretynę (Neotigason) oraz apremilast (Otezla). Hamują one nadmierną proliferację komórek naskórka oraz wywierają działanie immunosupresyjne.
Leki biologiczne stanowią najnowocześniejszą grupę preparatów przeciwłuszczycowych. Działają one selektywnie na konkretne elementy układu immunologicznego zaangażowane w patogenezę łuszczycy. Obejmują inhibitory TNF-α (adalimumab – Humira; etanercept – Enbrel; infliksymab – Remicade, Remsima; certolizumab pegol – Cimzia), inhibitory IL-12/23 (ustekinumab – Stelara), inhibitory IL-17 (sekukinumab – Cosentyx; iksekizumab – Taltz; brodalumab – Kyntheum) oraz inhibitory IL-23 (guselkumab – Tremfya; ryzankizumab – Skyrizi; tyldrakizumab – Ilumetri).
Największą zaletą nowoczesnych terapii przeciwłuszczycowych jest ich wysoka skuteczność, szczególnie w przypadku leków biologicznych, które potrafią niemal całkowicie wyeliminować zmiany skórne. Ponadto, obecne terapie oferują wiele opcji dostosowanych do indywidualnych potrzeb pacjenta, co pozwala na personalizację leczenia i poprawę jakości życia chorych.
Do najważniejszych zagrożeń związanych ze stosowaniem leków przeciwłuszczycowych należą: ryzyko immunosupresji i związanych z nią infekcji (szczególnie przy lekach biologicznych i klasycznych lekach ogólnych), hepatotoksyczność (metotreksat), nefrotoksyczność (cyklosporyna), teratogenność (retinoidy), a w przypadku kortykosteroidów miejscowych – atrofia skóry i tachyfilaksja przy długotrwałym stosowaniu. Dlatego terapia łuszczycy wymaga regularnego monitorowania i dostosowywania do aktualnego stanu pacjenta.
Lista leków w tej grupie
-
Neotigason – Kapsułki – 25 mg
Produkt leczniczy zawiera acytretynę jako substancję czynną oraz glukozę jako substancję pomocniczą. Preparat dostępny jest w kapsułkach o dawkach 10 mg i 25 mg. Stosuje się go w ciężkich postaciach łuszczycy, takich jak łuszczyca erytrodermiczna czy krostkowa, oraz w ciężkich zaburzeniach rogowacenia skóry. Lek jest wskazany, gdy inne metody leczenia okazują się nieskuteczne.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Acitren – Kapsułki twarde – 10 mg
Produkt leczniczy zawiera acytretynę w dawkach 10 mg lub 25 mg w postaci twardych kapsułek. Stosuje się go do leczenia wyjątkowo ciężkich zaburzeń rogowacenia skóry, które nie reagują na standardowe metody terapeutyczne. Wskazania obejmują m.in. różne postaci łuszczycy, rybią łuskę oraz chorobę Dariera. Preparat pomaga w objawowym łagodzeniu zmian skórnych takich jak liszaj płaski i łupież czerwony mieszkowy.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Trexan Neo – Tabletki – 10 mg
Lek zawiera metotreksat disodowy jako substancję czynną oraz laktozę jednowodną jako składnik pomocniczy. Stosowany jest w leczeniu czynnej postaci reumatoidalnego zapalenia stawów u dorosłych oraz ciężkiej, opornej na leczenie łuszczycy i łuszczycowego zapalenia stawów. Ponadto wykazuje działanie cytostatyczne i jest używany w leczeniu podtrzymującym ostrej białaczki limfoblastycznej u pacjentów od 3 roku życia. Tabletki dostępne są w dawkach 2,5 mg i 10 mg, ułatwiających dostosowanie terapii.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Acitren – Kapsułki twarde – 25 mg
Produkt leczniczy zawiera acytretynę w dawkach 10 mg lub 25 mg, dostępną w postaci twardych kapsułek. Składnik aktywny jest stosowany w leczeniu wyjątkowo ciężkich zaburzeń rogowacenia skóry, które nie reagują na standardowe terapie. Wskazania obejmują m.in. ciężkie postaci łuszczycy, rogowacenie dłoni i stóp oraz inne schorzenia dermatologiczne jak choroba Dariera czy liszaj płaski. Preparat przeznaczony jest do stosowania objawowego przy przewlekłych zmianach skórnych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Trexan Neo – Tabletki – 2,5 mg
Lek zawiera metotreksat w postaci metotreksatu disodowego, dostarczany w tabletkach o dawkach 2,5 mg lub 10 mg. Stosowany jest w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów oraz ciężkiej łuszczycy opornej na inne metody terapii. Ponadto wykazuje działanie cytostatyczne w terapii podtrzymującej ostrej białaczki limfoblastycznej u pacjentów od 3 roku życia. Lek pomocniczo zawiera laktozę jednowodną.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Curatoderm – Maść – 4,17 mg/g
Produkt leczniczy zawiera takalcytol jednowodny oraz butylohydroksytoluen, rozpuszczone w wazelinie białej. Maść ma postać półprzezroczystą, białą, łatwą do stosowania na skórę. Preparat jest przeznaczony do leczenia łagodnej i umiarkowanej postaci łuszczycy plackowatej. Stosuje się go miejscowo, by złagodzić objawy choroby skóry.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Neotigason – Kapsułki – 10 mg
Produkt leczniczy zawiera acytretynę, składnik aktywny w dawkach 10 mg lub 25 mg w postaci kapsułek, wraz z glukozą jako substancją pomocniczą. Stosowany jest w leczeniu ciężkich postaci łuszczycy, takich jak łuszczyca erytrodermiczna oraz łuszczyca krostkowa. Ponadto znajduje zastosowanie w terapii poważnych zaburzeń rogowacenia skóry, w tym wrodzonej rybiej łuski czy choroby Dariera. Preparat jest przeznaczony dla pacjentów, u których inne metody leczenia nie przyniosły efektów.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku