liszaj płaski skóry i błon śluzowych
Wskazanie
Liszaj płaski (łac. lichen planus) jest przewlekłą zapalną chorobą dotyczącą skóry i błon śluzowych, przede wszystkim jamy ustnej, narządów płciowych oraz przełyku. Charakteryzuje się występowaniem swędzących, wielobocznych, płasko-wyniosłych grudek o fioletowym zabarwieniu, które często mają białawe siateczkowate linie (objaw Wickhama). Na błonach śluzowych typowo występują białawe wykwity siateczkowate, czasem nadżerki i owrzodzenia.
Etiologia liszaja płaskiego nie jest w pełni poznana, choć uważa się, że ma podłoże autoimmunologiczne. Choroba może być wywołana przez leki (np. beta-blokery, tiazydowe leki moczopędne, niektóre niesteroidowe leki przeciwzapalne), reakcję na materiały stomatologiczne, infekcje wirusowe (w tym HCV) oraz stres. W jamie ustnej zmiany często występują jako białe, siateczkowate linie na śluzówkach policzkowych, języku lub dziąsłach.
W leczeniu liszaja płaskiego stosuje się głównie miejscowe preparaty glikokortykosteroidowe o silnym działaniu, takie jak Cutivate (flutykazonu propionian), Elosone (mometazonu furoinian), Dermovate (klobetazolu propionian). W przypadkach zmian w jamie ustnej stosuje się maści i żele zawierające kortykosteroidy, np. Elugel (metronidazol) z dodatkiem steroidów. Przy zmianach nadżerkowych pomocne są płukanki z antybiotykami, np. Tantum Verde (benzydamina). W opornych przypadkach stosuje się retinoid doustny – Neotigason (acytretyna) lub leki immunosupresyjne jak Encorton (prednizon), Imuran (azatiopryna) czy cyklosporyna A (Cyclaid, Sandimmun Neoral).
Największym wyzwaniem w leczeniu liszaja płaskiego jest jego nawrotowy charakter oraz oporność na terapię, szczególnie w przypadku postaci nadżerkowej błon śluzowych. Pacjenci z liszajem błon śluzowych jamy ustnej wymagają regularnych kontroli ze względu na potencjalne ryzyko transformacji nowotworowej (około 1-3% przypadków). Trudności terapeutyczne dotyczą również długotrwałości leczenia i efektów ubocznych stosowanych leków, zwłaszcza steroidów. Postać nadżerkowa i owrzodzeniowa często wiąże się z dużym dyskomfortem i bólem, co utrudnia odżywianie i higienę jamy ustnej, a przez to pogarsza jakość życia pacjentów.
W zaawansowanych, opornych na standardowe leczenie przypadkach rozważa się fototerapię (PUVA, wąskopasmowe UVB), a także nowe metody terapeutyczne, takie jak miejscowe inhibitory kalcyneuryny (Protopic – takrolimus, Elidel – pimekrolimus) czy leki biologiczne. Bardzo ważna jest też eliminacja czynników zaostrzających, takich jak stres, oraz odpowiednia higiena jamy ustnej z użyciem preparatów bez substancji drażniących, jak np. pasta Elgydium.
Lista leków z tym wskazaniem
-
Acitren – Kapsułki twarde – 10 mg
Produkt leczniczy zawiera acytretynę w dawkach 10 mg lub 25 mg w postaci twardych kapsułek. Stosuje się go do leczenia wyjątkowo ciężkich zaburzeń rogowacenia skóry, które nie reagują na standardowe metody terapeutyczne. Wskazania obejmują m.in. różne postaci łuszczycy, rybią łuskę oraz chorobę Dariera. Preparat pomaga w objawowym łagodzeniu zmian skórnych takich jak liszaj płaski i łupież czerwony mieszkowy.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Acitren – Kapsułki twarde – 25 mg
Produkt leczniczy zawiera acytretynę w dawkach 10 mg lub 25 mg, dostępną w postaci twardych kapsułek. Składnik aktywny jest stosowany w leczeniu wyjątkowo ciężkich zaburzeń rogowacenia skóry, które nie reagują na standardowe terapie. Wskazania obejmują m.in. ciężkie postaci łuszczycy, rogowacenie dłoni i stóp oraz inne schorzenia dermatologiczne jak choroba Dariera czy liszaj płaski. Preparat przeznaczony jest do stosowania objawowego przy przewlekłych zmianach skórnych.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku