stopień wiązania leku

Stopień wiązania leku to parametr farmakokinetyczny określający, jaka część leku we krwi jest związana z białkami osocza, a jaka pozostaje w formie wolnej. Tylko niezwiązana (wolna) frakcja leku może przenikać przez błony komórkowe, oddziaływać z receptorami i wywoływać efekt terapeutyczny.

Leki o wysokim stopniu wiązania z białkami (>90%) charakteryzują się zazwyczaj dłuższym czasem półtrwania, ponieważ frakcja związana stanowi swoisty rezerwuar substancji czynnej. Jednakże, są one bardziej podatne na interakcje z innymi lekami, które mogą konkurować o miejsca wiązania na białkach, prowadząc do zwiększenia stężenia wolnej frakcji i potencjalnie do nasilenia działania farmakologicznego lub toksyczności.

W praktyce klinicznej stopień wiązania leku ma istotne znaczenie przy ustalaniu dawkowania, zwłaszcza u pacjentów z hipoalbuminemią (np. w niewydolności wątroby, zespole nerczycowym), gdzie zmniejszona ilość białek transportujących może prowadzić do wzrostu stężenia wolnej frakcji leku. Monitorowanie stężenia całkowitego leku we krwi może być wtedy mylące, a w niektórych przypadkach konieczne jest oznaczanie stężenia wolnej frakcji.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl