Leki w grupie
„analogi witaminy D”

Analogi witaminy D to syntetyczne pochodne naturalnej witaminy D, które zostały zaprojektowane w celu poprawy efektywności terapeutycznej przy jednoczesnym ograniczeniu działań niepożądanych. Leki z tej grupy wpływają na metabolizm wapnia i fosforanów, regulują różnicowanie komórek oraz modulują odpowiedź immunologiczną. Ich mechanizm działania polega na wiązaniu się z receptorem witaminy D (VDR), co prowadzi do ekspresji genów odpowiedzialnych za homeostazę mineralną i inne procesy biologiczne.

Do najważniejszych analogów witaminy D należą: kalcytriol (Rocaltrol), alfakalcydol (Alfadiol), kalcypotriol (Daivonex, Sorel), parikalcytol (Zemplar), takrolimusp (Protopic) oraz dokserkalcyferol (Hectorol). Kalcytriol jest aktywną formą witaminy D3, podczas gdy alfakalcydol jest prekursorem kalcytriolu, który ulega szybkiej aktywacji w wątrobie. Kalcypotriol stosowany jest głównie miejscowo w leczeniu łuszczycy, a parikalcytol i dokserkalcyferol znajdują zastosowanie w terapii wtórnej nadczynności przytarczyc u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek.

Analogi witaminy D można podzielić na dwie główne podgrupy: analogi kalcytriolowe (kalcytriol, alfakalcydol, parikalcytol) stosowane głównie w zaburzeniach gospodarki wapniowo-fosforanowej oraz analogi przeznaczone do stosowania miejscowego (kalcypotriol, takalcytol) wykorzystywane w dermatologii, szczególnie w leczeniu łuszczycy.

Największe zalety stosowania analogów witaminy D obejmują skuteczną regulację homeostazy wapniowo-fosforanowej, zmniejszenie ryzyka złamań osteoporotycznych, skuteczność w leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc w przewlekłej chorobie nerek oraz właściwości immunomodulujące i przeciwzapalne wykorzystywane w terapii schorzeń dermatologicznych, szczególnie łuszczycy. Nowsze analogi wykazują korzystniejszy profil bezpieczeństwa i mniejsze ryzyko hiperkalcemii w porównaniu do tradycyjnych form witaminy D.

Największe niebezpieczeństwa stosowania analogów witaminy D związane są z ryzykiem hiperkalcemii i hiperfosfatemii, które mogą prowadzić do zwapnień w tkankach miękkich, zaburzeń rytmu serca i uszkodzenia nerek. Terapia tymi lekami wymaga regularnego monitorowania stężenia wapnia i fosforanów w surowicy. Długotrwałe stosowanie wysokich dawek może prowadzić do demineralizacji kości. Przy stosowaniu miejscowym analogów witaminy D w leczeniu łuszczycy należy monitorować funkcję wątroby i nerek oraz unikać nadmiernej ekspozycji na promieniowanie UV.

Lista leków w tej grupie

Duosone – Żel – (50 mcg + 0,5 mg)/g

Lek w postaci żelu zawiera kalcypotriol oraz betametazon, które działają przeciwzapalnie i regulują proliferację komórek skóry. Stosuje się go miejscowo w leczeniu łuszczycy owłosionej skóry głowy u dorosłych oraz łuszczycy plackowatej o łagodnym do umiarkowanego przebiegu na innych częściach ciała. Substancje pomocnicze, takie jak olej rycynowy uwodorniony i butylohydroksytoluen, wspomagają działanie preparatu i stabilizują formę żelu. Produkt ten pomaga zmniejszyć objawy choroby, takie jak zaczerwienienie, świąd i złuszczanie skóry.
Wskazania do stosowania
1. łuszczyca owłosionej skóry głowy
2. łuszczyca plackowata
Substancja czynna
1. betametazon
2. kalcypotriol
Kategoria leku
Enstilar – Piana na skórę – (50 mcg + 0,5 mg)/g

Produkt leczniczy stanowi piana na skórę, która w swoim składzie zawiera kalcypotriol oraz betametazon dipropionian. Substancje te działają łącznie, wspomagając redukcję objawów zapalnych i prawidłową regenerację skóry. Preparat jest stosowany miejscowo w leczeniu łuszczycy zwyczajnej u dorosłych. Forma piany ułatwia aplikację i miejscowe działanie na zmienione chorobowo obszary skóry.
Wskazania do stosowania
1. łuszczyca zwyczajna
Substancja czynna
1. betametazon
2. kalcypotriol
Kategoria leku
Betacal – Żel – (50 mcg+ 0,5 mg)/g

Produkt leczniczy w postaci żelu zawiera kalcypotriol oraz betametazon, które działają przeciwzapalnie i przeciwłuszczycowo. Substancje pomocnicze to m.in. butylohydroksytoluen oraz uwodorniony olej rycynowy. Preparat stosowany jest miejscowo w leczeniu łuszczycy owłosionej skóry głowy oraz łagodnej do umiarkowanej łuszczycy plackowatej skóry ciała u dorosłych. Doskonale łagodzi objawy oraz wspomaga kontrolę choroby.
Wskazania do stosowania
1. łuszczyca owłosionej skóry głowy
2. łuszczyca plackowata
Substancja czynna
1. betametazon
2. kalcypotriol
Kategoria leku
Psotriol – Żel – (50 mcg + 0,5 mg)/g

Produkt leczniczy w formie żelu zawiera kalcypotriol oraz betametazon, które działają przeciwzapalnie i regulują procesy naskórkowe. Substancje pomocnicze obejmują m.in. butylohydroksytoluen. Preparat przeznaczony jest do miejscowego stosowania w leczeniu łuszczycy owłosionej skóry głowy oraz łuszczycy plackowatej o łagodnym do umiarkowanego przebiegu na innych częściach ciała. Jest stosowany u dorosłych pacjentów, u których wskazane jest kontrolowanie tych zmian skórnych.
Wskazania do stosowania
1. łuszczyca owłosionej skóry głowy
2. łuszczyca plackowata
Substancja czynna
1. betametazon
2. kalcypotriol
Kategoria leku
Psotriol – Maść – (50 mcg + 0,5 mg)/g

Jest to maść zawierająca 50 mikrogramów kalcypotriolu i 0,5 mg betametazonu w jednym gramie preparatu. Substancje te działają przeciwzapalnie i pomagają w regulacji wzrostu komórek skóry. Lek stosuje się miejscowo w leczeniu stabilnej łuszczycy pospolitej u dorosłych. Preparat ma konsystencję maści o barwie od prawie białej do żółtej.
Wskazania do stosowania
1. łuszczyca pospolita
Substancja czynna
1. betametazon
2. kalcypotriol
Kategoria leku
Paricalcitol Fresenius – Roztwór do wstrzykiwań – 2 mcg/ml

Jest to roztwór do wstrzykiwań zawierający parykalcytol w stężeniach 2 lub 5 mikrogramów na ml, wraz z substancjami pomocniczymi takimi jak etanol i glikol propylenowy. Lek stosuje się w profilaktyce i leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc u dorosłych pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek w stadium 5. Preparat dostępny jest jako przezroczysty, bezbarwny roztwór wodny bez widocznych cząstek. Jego podawanie jest szczególnie wskazane u osób poddawanych hemodializie.
Wskazania do stosowania
1. wtórna nadczynność przytarczyc
Substancja czynna
1. parykalcytol
Kategoria leku
1. analogi witaminy D
2. leki stosowane w zaburzeniach gospodarki wapniowo-fosforanowej
Paricalcitol Fresenius – Roztwór do wstrzykiwań – 5 mcg/ml

Produkt leczniczy zawiera parykalcytol w stężeniach 2 mikrogramów/ml lub 5 mikrogramów/ml, w formie roztworu do wstrzykiwań, który zawiera także etanol i glikol propylenowy jako substancje pomocnicze. Jest to przezroczysty, bezbarwny roztwór bez widocznych cząstek. Preparat stosuje się w celu zapobiegania i leczenia wtórnej nadczynności przytarczyc u dorosłych pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek w stadium 5, którzy są poddawani hemodializie. Dzięki zawartości parykalcytolu pomaga w regulacji gospodarki wapniowej organizmu.
Wskazania do stosowania
1. wtórna nadczynność przytarczyc
Substancja czynna
1. parykalcytol
Kategoria leku
1. analogi witaminy D
2. leki stosowane w zaburzeniach gospodarki wapniowo-fosforanowej
Daivobet – Maść – (50 mcg + 0,5 mg)/g

Produkt leczniczy w postaci maści zawiera kalcypotriol oraz betametazon, które wykazują działanie przeciwzapalne i regulujące wzrost skóry. Preparat jest stosowany miejscowo w terapii stabilnej łuszczycy pospolitej u dorosłych pacjentów. W skład maści wchodzi również substancja pomocnicza – butylohydroksytoluen. Lek przeznaczony jest do stosowania na zmienione chorobowo miejsca skóry, które odpowiadają na leczenie miejscowe.
Wskazania do stosowania
1. łuszczyca pospolita
Substancja czynna
1. betametazon
2. kalcypotriol
Kategoria leku

Leki w grupie„analogi witaminy D”

Lista leków w tej grupie

Leki w grupie
„analogi witaminy D”