niedowład nerwu twarzowego
Niedowład nerwu twarzowego (porażenie nerwu VII) to stan neurologiczny charakteryzujący się osłabieniem lub paraliżem mięśni twarzy unerwianych przez nerw twarzowy. Może występować jednostronnie lub obustronnie, z różnym nasileniem objawów – od łagodnego osłabienia do całkowitego porażenia mięśni mimicznych.
Etiologia obejmuje wiele czynników, w tym: porażenie Bella (idiopatyczne), infekcje (półpasiec uszny, borelioza), urazy, nowotwory, zespół Guillaina-Barrégo czy choroby demielinizacyjne. Szczególną postacią jest porażenie Bella stanowiące około 70% przypadków, którego mechanizm prawdopodobnie wiąże się z reaktywacją wirusa HSV-1 w zwoju kolanka.
Diagnostyka niedowładu nerwu twarzowego obejmuje dokładny wywiad, badanie neurologiczne, badania obrazowe (MRI, CT) oraz elektromiografię. W przypadkach o etiologii infekcyjnej pomocne są badania serologiczne. Istotne jest różnicowanie pomiędzy porażeniem obwodowym a ośrodkowym (w tym drugim przypadku zachowana jest czynność górnej części twarzy).
Leczenie zależy od przyczyny. W porażeniu Bella stosuje się kortykosteroidy (prednizon), często w połączeniu z lekami przeciwwirusowymi. Istotna jest ochrona rogówki przy niepełnym zamykaniu powieki. W przypadkach długotrwałych rozważa się fizjoterapię, elektrostymulację lub interwencje chirurgiczne, takie jak transpozycja mięśni czy wszczepienie implantu ciężarkowego do powieki górnej.
Rokowanie w większości przypadków porażenia Bella jest dobre – około 70% pacjentów osiąga pełny powrót funkcji. Czynniki niekorzystne rokowniczo to: wiek powyżej 60 lat, całkowite porażenie, brak poprawy po 3 tygodniach oraz towarzyszące objawy uszkodzenia innych nerwów czaszkowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Mastoiditis – Leczenie
Mastoiditis, będące powikłaniem ostrego zapalenia ucha środkowego, wymaga szybkiej diagnostyki i intensywnej terapii, głównie opartej na dożylnej antybiotykoterapii. Standardowo stosuje się cefalosporyny III generacji (np. ceftriakson), wankomycynę w przypadku podejrzenia MRSA oraz amoksycylinę z kwasem klawulanowym w terapii doustnej. Leczenie trwa 10-14 dni, a w powikłaniach nawet 3-4 tygodnie. Wspomagająco podaje się kortykosteroidy, leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe oraz krople do uszu po zabiegach chirurgicznych. Materiał do badań mikrobiologicznych pobiera się przez paracentezę lub z wycieków, co umożliwia dostosowanie antybiotykoterapii do antybiogramu. Hospitalizacja jest konieczna do monitorowania odpowiedzi na leczenie i wdrożenia terapii dożylnej.
amoksycylina z kwasem klawulanowym, antybiotykoterapia, cefalosporyna trzeciej generacji, drenik wentylacyjny, mastoidektomia, mastoiditis, MRSA, myringotomia, niedowład nerwu twarzowego, ostre zapalenie ucha środkowego, paracenteza, perforacja błony bębenkowej, perlak, płyn mózgowo-rdzeniowy, powikłania wewnątrzczaszkowe, Pseudomonas aeruginosa, ropień mózgu, ropień podokostnowy, rurka tympanostomijna, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, szczepienie przeciwko pneumokokom, tympanoplastyka, tympanotomia, wankomycyna, zakrzepica zatoki żylnej, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie ucha środkowego - Leksykon chorób i schorzeń
Porażenie bella – Epidemiologia
Porażenie Bella stanowi 60-75% przypadków ostrego jednostronnego niedowładu nerwu twarzowego typu obwodowego, z roczną zapadalnością wahającą się od 11,5 do 53,3 na 100 000 osób, zależnie od regionu. Najczęściej dotyka osoby w wieku 15-45 lat, z bimodalnym szczytem zachorowań między 20-30 a 60-70 rokiem życia. Ryzyko zachorowania w ciągu życia wynosi 1 na 60 osób, a nawroty występują u 4-14% pacjentów. Czynniki ryzyka obejmują cukrzycę (29% wzrost ryzyka), ciążę (3,3-krotnie wyższe ryzyko, zwłaszcza w III trymestrze), stan przedrzucawkowy, otyłość, zabiegi stomatologiczne, infekcje górnych dróg oddechowych oraz immunosupresję. Epidemiologia porażenia Bella wykazuje zmienność sezonową, z przewagą przypadków zimą lub jesienią w różnych badaniach. W okresie pandemii COVID-19 zaobserwowano wzrost zapadalności, zwłaszcza u starszych pacjentów z cukrzycą, oraz potencjalny związek z szczepieniami mRNA przeciw COVID-19, choć dane są niejednoznaczne.
badanie epidemiologiczne, badanie kohortowe, cukrzyca, idiopatyczne porażenie nerwu twarzowego, immunosupresja, infekcja górnych dróg oddechowych, jednostronne porażenie nerwu twarzowego, kortykosteroid, lek przeciwwirusowy, mięśnie mimiczne twarzy, nadciśnienie tętnicze, nawrót choroby, niedowład nerwu twarzowego, otyłość, porażenie Bella, prednizolon, rozkład bimodalny, skala House-Brackmanna, stan przedrzucawkowy, szczepienie przeciwko SARS-CoV-2, szczepionka mRNA, trzeci trymestr ciąży, zakażenie COVID-19, zapadalność roczna, zmienność sezonowa - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół ramsaya hunta – Epidemiologia
Zespół Ramsaya Hunta, będący wynikiem reaktywacji wirusa varicella-zoster (VZV) w zwoju kolankowym nerwu twarzowego, stanowi 7-12% przypadków ostrego porażenia nerwu twarzowego, z częstością występowania około 5 na 100 000 osób rocznie. Choroba dotyka głównie osoby w siódmej i ósmej dekadzie życia, a ryzyko wzrasta wraz z wiekiem i obniżoną odpornością. Diagnostyka opiera się na objawach klinicznych, takich jak porażenie twarzy, ból ucha i zmiany herpetyczne, jednak częstość występowania może być niedoszacowana z powodu opóźnionego pojawienia się pęcherzyków (u 14% pacjentów po osłabieniu twarzy) oraz ich lokalizacji w trudno dostępnych miejscach (kanał słuchowy, jama ustna). Wczesne rozpoznanie i leczenie, najlepiej w ciągu 72 godzin od wystąpienia objawów, zwiększa szanse na pełny powrót do zdrowia do około 70%, podczas gdy brak terapii obniża ten wskaźnik do 20%.
acyklowir, badanie neurologiczne, ból ucha, herpes zoster oticus, immunosupresja, kortykosteroidy, lek przeciwwirusowy, niedowład nerwu twarzowego, obniżona odporność, odporność komórkowa, osłabienie mięśni twarzy, ospa wietrzna, półpasiec, półpasiec uszny, porażenie Bella, porażenie nerwu twarzowego, porażenie twarzy, reaktywacja wirusa varicella-zoster, szczepionka przeciwko półpaścowi, terapia przeciwwirusowa, układ odpornościowy, utrata słuchu, wirus varicella zoster, zoster sine herpete - Leksykon chorób i schorzeń
Skurcz połowiczy twarzy – Objawy
Skurcz połowiczy twarzy (HFS) to przewlekłe, postępujące schorzenie neurologiczne charakteryzujące się mimowolnymi, napadowymi skurczami mięśni unerwianych przez nerw twarzowy (VII nerw czaszkowy), rozpoczynającymi się najczęściej w obrębie mięśnia okrężnego oka (orbicularis oculi) u około 92% pacjentów. Początkowo objawy obejmują sporadyczne drgania powieki, mimowolne zamykanie oka, łzawienie oraz unoszenie brwi (objaw Babińskiego-2). W ciągu kilku miesięcy do lat skurcze rozprzestrzeniają się na mięśnie policzkowe (m. buccinator), okrężne ust (m. orbicularis oris), zygomaticus major, mentalis, a w zaawansowanych przypadkach także na m. platysma. Charakter skurczów ewoluuje od klonicznych, sporadycznych do częstych, tonicznych, a w końcowym stadium mogą występować niemal nieprzerwanie, powodując asymetrię twarzy, trudności w mowie, jedzeniu i połykaniu. Objawy utrzymują się także podczas snu, co jest cechą diagnostyczną. Choroba dotyka głównie osoby w 4. i 5. dekadzie życia, z przewagą kobiet, a średni czas od pojawienia się objawów do leczenia wynosi około 8 lat.
hemifacial spasm, mięsień okrężny oka, mięsień okrężny ust, mięsień platysma, mięsień policzkowy, mikrochirurgiczna dekompresja naczyniowa, nerw twarzowy, neuralgia nerwu trójdzielnego, niedowład nerwu twarzowego, objaw Babińskiego-2, remisja, skurcz połowiczy twarzy, stwardnienie rozsiane, szum uszny, tinnitus, toksyna botulinowa, trudność w połykaniu, VII nerw czaszkowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vistabel 4 j. Allergan/0,1 ml
Produkt leczniczy Vistabel zawierający toksynę botulinową typu A (4 jednostki Allergan/0,1 ml roztworu) wykazuje profil działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas kwalifikacji pacjenta do zabiegu. W badaniach klinicznych odsetek działań niepożądanych związanych z produktem wynosił 23,5% przy leczeniu zmarszczek gładzizny czoła (20 jednostek) oraz 7,6% i 6,2% przy leczeniu zmarszczek typu „kurze łapki” (odpowiednio 24 i 44 jednostki). Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to ból głowy, parestezje, opadanie powiek, nudności, miejscowe osłabienie mięśni, rumień, napięcie skóry, krwiaki i zasinienia w miejscu wstrzyknięcia. Mediana czasu do wystąpienia opadania powiek wynosiła 9 dni, a opadania brwi 5 dni od zakończenia terapii. Działania te mają najczęściej charakter łagodny do umiarkowanego i są przejściowe.
anafilaksja, ból głowy, choroba posurowicza, depresja oddechowa, dysfagia, działanie niepożądane, jaskra zamykającego się kąta, neuropatia obwodowa, niedomykalność powieki, niedowład nerwu twarzowego, niewydolność oddechowa, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk powiek, opadanie brwi, opadanie powiek, osłabienie mięśni, parestezje, pokrzywka, porażenie nerwu twarzowego, toksyna botulinowa typu A, Vistabel, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie powiek, zmarszczki gładzizny czoła, zmarszczki kurze łapki