Leki w grupie
„antybiotyki aminoglikozydowe do stosowania miejscowego”
Antybiotyki aminoglikozydowe do stosowania miejscowego są grupą leków przeciwbakteryjnych stosowanych zewnętrznie, głównie na skórę, w uchu, oku lub w formie wziewnej. Działają poprzez wiązanie się z podjednostką 30S rybosomu bakteryjnego, co prowadzi do zaburzenia syntezy białek i śmierci komórki bakteryjnej. Wykazują aktywność głównie wobec bakterii Gram-ujemnych, w tym Pseudomonas aeruginosa, oraz niektórych Gram-dodatnich.
Do najważniejszych aminoglikozydów stosowanych miejscowo należą: neomycyna (Neomycin, w Polsce dostępna w preparatach złożonych), gentamycyna (Gentamicin, w Polsce preparaty Gentamytrex, Diprogenta), tobramycyna (Tobrex, Tobradex) oraz amikacyna (w postaci roztworów do nebulizacji). Szczególnie często są stosowane w preparatach okulistycznych (krople, maści), usznych (krople), dermatologicznych (maści, kremy) oraz w aerozolach do inhalacji.
Wśród podgrup miejscowych aminoglikozydów możemy wyróżnić: preparaty okulistyczne (np. tobramycyna w kroplach do oczu), preparaty otologiczne (np. neomycyna w kroplach do uszu), preparaty dermatologiczne (np. gentamycyna w maściach i kremach) oraz preparaty inhalacyjne (np. tobramycyna w roztworze do nebulizacji stosowana w mukowiscydozie).
Największymi zaletami miejscowych aminoglikozydów są: szybkie działanie bakteriobójcze, skuteczność wobec wielu patogenów odpowiedzialnych za zakażenia powierzchniowe, minimalne wchłanianie ogólnoustrojowe (co ogranicza działania niepożądane), możliwość uzyskania wysokiego stężenia leku w miejscu infekcji oraz możliwość łączenia z innymi lekami w preparatach złożonych (np. z kortykosteroidami).
Największe niebezpieczeństwa związane z miejscowym stosowaniem aminoglikozydów obejmują: możliwość wystąpienia reakcji alergicznych, ryzyko nadkażeń (zwłaszcza grzybiczych przy długotrwałym stosowaniu), potencjalne działanie ototoksyczne przy stosowaniu do uszu przy perforacji błony bębenkowej, rozwój oporności bakterii przy niewłaściwym stosowaniu oraz ryzyko miejscowego podrażnienia. W przypadku stosowania w nebulizacji może wystąpić skurcz oskrzeli, kaszel lub pogorszenie funkcji oddechowych.
Lista leków w tej grupie
-
Pimafucort – Krem – (10 mg + 10 mg + 3500 I.U.)/g
Produkt leczniczy w postaci kremu zawiera natamycynę, hydrokortyzon oraz neomycynę, które łącznie zwalczają zakażenia bakteryjne i grzybicze skóry. Substancje te działają przeciwzapalnie, przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybiczo. Preparat stosuje się do krótkotrwałego leczenia powierzchniowych chorób skóry, które reagują na kortykosteroidy i mają wtórne zakażenia bakteryjne lub grzybicze. Krem jest przeznaczony do stosowania w przypadkach, gdy zakażenia są wywołane drobnoustrojami wrażliwymi na neomycynę lub natamycynę.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Flucinar N – Maść – (0,25 mg + 5 mg)/g
Maść zawiera fluocynolon acetonid oraz neomycynę siarczan, które działają przeciwzapalnie i przeciwbakteryjnie. Produkt dodatkowo zawiera glikol propylenowy i lanolinę jako składniki pomocnicze. Stosuje się go miejscowo w leczeniu suchych stanów zapalnych skóry o podłożu alergicznym, które są powikłane wtórnym zakażeniem bakteriami wrażliwymi na neomycynę. Jest wskazany przy łojotokowym i atopowym zapaleniu skóry, liszaju pokrzywkowym, wyprysku kontaktowym oraz innych schorzeniach skórnych przebiegających z nadmiernym rogowaceniem i swędzeniem.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna