alergiczne kontaktowe zapalenie skóry
Wskazanie

Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry (ACD) to reakcja immunologiczna typu opóźnionego, występująca po kontakcie skóry z alergenem. Stanowi około 20% wszystkich przypadków kontaktowego zapalenia skóry. Do najczęstszych alergenów kontaktowych należą metale (zwłaszcza nikiel), środki zapachowe, konserwanty zawarte w kosmetykach, guma i lateks oraz niektóre leki stosowane miejscowo.

Objawy alergicznego kontaktowego zapalenia skóry obejmują rumień, obrzęk, pęcherze, sączenie, a w fazie przewlekłej lichenifikację i złuszczanie naskórka. Charakterystyczną cechą jest lokalizacja zmian w miejscu kontaktu z alergenem, choć może dochodzić do reakcji uogólnionej. Rozpoznanie opiera się na wywiadzie, obrazie klinicznym oraz testach płatkowych, które pozwalają zidentyfikować konkretny alergen.

W leczeniu najważniejsze jest unikanie kontaktu z alergenem. W fazie ostrej stosuje się miejscowe glikokortykosteroidy o różnej sile działania, takie jak Cutivate (flutykazon), Elocom (mometazon), Dermovate (klobetazol) czy Laticort (hydrokortyzon). W przypadkach rozległych zmian lub braku poprawy po leczeniu miejscowym, można zastosować krótkotrwałą terapię glikokortykosteroidami ogólnymi, np. Encorton (prednizon).

Inhibitory kalcyneuryny takie jak Protopic (takrolimus) i Elidel (pimekrolimus) stanowią alternatywę dla steroidów, szczególnie w przypadku zmian w obrębie twarzy lub fałdów skórnych. W łagodzeniu świądu pomocne są leki przeciwhistaminowe jak Zyrtec (cetyryzyna), Clatra (loratadyna) czy Rupafin (rupatadyna). W ciężkich, przewlekłych przypadkach można rozważyć fototerapię lub leki immunosupresyjne.

Największe trudności w leczeniu alergicznego kontaktowego zapalenia skóry wiążą się z identyfikacją alergenu, zwłaszcza gdy pacjent ma kontakt z wieloma potencjalnymi uczulaczami. Problematyczne bywa również całkowite wyeliminowanie kontaktu z alergenem, szczególnie gdy jest on powszechnie występujący (np. nikiel) lub związany z wykonywanym zawodem. Wyzwaniem terapeutycznym jest również leczenie przewlekłych zmian, które mogą prowadzić do lichenifikacji i znacznego obniżenia jakości życia pacjenta. Kolejnym problemem jest steroidofobia pacjentów, powodująca nieprzestrzeganie zaleceń terapeutycznych i stosowanie niekonwencjonalnych metod leczenia o niepotwierdzonej skuteczności.