Leki w grupie
„glikokortykosteroidy do stosowania miejscowego”
Glikokortykosteroidy do stosowania miejscowego to grupa leków przeciwzapalnych powszechnie stosowanych w dermatologii. Ich działanie polega na hamowaniu reakcji zapalnych w skórze poprzez blokowanie syntezy mediatorów zapalenia, zmniejszanie przepuszczalności naczyń krwionośnych i hamowanie migracji komórek zapalnych. Leki te wykazują działanie przeciwzapalne, przeciwświądowe, immunosupresyjne oraz obkurczające naczynia krwionośne.
Glikokortykosteroidy miejscowe dzielą się na grupy w zależności od siły działania – od grupy I (najsłabsze) do grupy IV (najsilniejsze). Do najczęściej stosowanych substancji czynnych należą: hydrokortyzon (Hydrocortisonum, Laticort), prednizolon (Mecortolon), triamcynolon (Polcortolon), flumetazon (Lorinden), mometazon (Elocom, Elitasone, Momecutan), fluocinolonu acetonid (Flucinar), flutikazon (Cutivate), klobetazol (Dermovate, Clobederm) oraz betametazon (Beloderm, Diprosone).
Największą zaletą miejscowych glikokortykosteroidów jest ich skuteczność w leczeniu różnorodnych dermatoz zapalnych, takich jak atopowe zapalenie skóry, łuszczyca, wyprysk kontaktowy, liszaj płaski czy toczeń rumieniowaty. Dzięki miejscowej aplikacji można uzyskać wysokie stężenie leku w miejscu zmian chorobowych przy minimalizacji działań ogólnoustrojowych, co stanowi przewagę nad steroidami podawanymi ogólnie.
Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem miejscowych glikokortykosteroidów obejmują działania niepożądane, które mogą wystąpić szczególnie przy długotrwałej aplikacji preparatów o dużej sile działania. Należą do nich: atrofia skóry, teleangiektazje, rozstępy, hipopigmentacja, nadkażenia bakteryjne i grzybicze, trądzik posteroidowy, zapalenie okołoustne oraz efekt odbicia po odstawieniu leku. Przy długotrwałym stosowaniu na dużych powierzchniach skóry lub pod okluzją możliwe jest również wystąpienie działań ogólnoustrojowych.
Ze względu na siłę działania, glikokortykosteroidy do stosowania miejscowego dzielą się na cztery grupy. Grupa I (o słabym działaniu) zawiera hydrokortyzon i jest najczęściej stosowana u dzieci oraz na delikatne obszary skóry jak twarz czy okolice intymne. Grupa II (o umiarkowanym działaniu) obejmuje m.in. flumetazon i fluocortolon. Grupa III (o silnym działaniu) zawiera betametazon, mometazon i flutikazon. Grupa IV (o bardzo silnym działaniu) to klobetazol, najbardziej skuteczny, ale też obarczony największym ryzykiem działań niepożądanych, stosowany w opornych przypadkach.
Glikokortykosteroidy miejscowe są dostępne w różnych postaciach: maści (najsilniejsze działanie, zalecane na suche, łuszczące się zmiany), kremy (na zmiany wysiękowo-zapalne), lotiony, żele i pianki (do stosowania na owłosione obszary ciała), spraye (na trudno dostępne miejsca) oraz roztwory (na skórę głowy).
Lista leków w tej grupie
-
Cutivate – Maść – 0,05 mg/g
Produkt leczniczy jest maścią zawierającą 0,05 mg/g mikronizowanego flutykazonu propionianu oraz 50 mg glikolu propylenowego na gram. Jest to silny kortykosteroid stosowany miejscowo u dorosłych, młodzieży i dzieci powyżej 1 roku życia. Preparat wykorzystuje się w leczeniu różnych chorób skóry, takich jak atopowe zapalenie skóry, łuszczyca, liszaj płaski oraz toczeń rumieniowaty w postaci skórnej. Może być także stosowany jako leczenie wspomagające w przypadku łojotokowego zapalenia skóry, świerzbiączki oraz odczynów po ukąszeniach owadów.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Locatop – Krem – 1 mg/ml
Produkt leczniczy w postaci kremu zawiera 1 mg dezonidu na gram oraz substancje pomocnicze takie jak kwas sorbowy i cetomakrogol wosk emulgujący. Stosuje się go w celu łagodzenia objawów zapalnych i świądu w różnych chorobach skóry, które reagują na leczenie kortykosteroidami. Zalecany jest m.in. przy wyprysku kontaktowym, atopowym zapaleniu skóry, łuszczycy oraz toczeniu rumieniowatym przewlekłym. Może być używany u niemowląt, dzieci, młodzieży i dorosłych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Alpicort – Płyn na skórę – (2 mg + 4 mg)/ml
Produkt leczniczy zawiera prednizolon oraz kwas salicylowy, które działają przeciwzapalnie i pomagają w leczeniu chorób skóry głowy. Preparat jest w formie przezroczystego płynu na skórę, ułatwiającego aplikację. Stosuje się go w przypadku wypadania włosów spowodowanego chorobami takimi jak łuszczyca owłosionej skóry głowy, wyprysk łojotokowy czy łysienie plackowate. Działanie leku jest wspomagane przez zawartość glikolu propylenowego, który pełni rolę substancji pomocniczej.
-
Advantan – Emulsja na skórę – 1 mg/g
Produkt zawiera 1 mg metyloprednizolonu aceponianu w 1 g emulsji, która jest białą do żółtawej, nieprzezroczystą emulsją na skórę. Stosuje się go w leczeniu różnych rodzajów wyprysków, takich jak atopowe zapalenie skóry, kontaktowe zapalenie skóry, wyprysk potnicowy oraz niealergiczny. Preparat jest także przeznaczony do stosowania u dzieci. Pomaga łagodzić objawy zapalne i podrażnienia skóry.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Alpicort E – Płyn na skórę – (2 mg + 0,05 mg + 4 mg)/ml
Produkt leczniczy w postaci przezroczystego płynu na skórę zawiera prednizolon, estradiol benzoesan oraz kwas salicylowy. Substancje te działają przeciwzapalnie, hormonalnie oraz keratolitycznie. Preparat jest stosowany u dorosłych w leczeniu różnych form łysienia, ze szczególnym uwzględnieniem łysienia androgenozależnego. Zawarty glikol propylenowy pełni rolę substancji pomocniczej o znanym działaniu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Fusacid H – Krem – (20 mg + 10 mg)/g
Preparat zawiera kwas fusydynowy oraz hydrokortyzon octan, które łączą działanie przeciwbakteryjne i przeciwzapalne. Jest dostępny w formie kremu o białej lub prawie białej jednolitej konsystencji. Stosuje się go miejscowo w leczeniu stanów zapalnych skóry z towarzyszącym lub potencjalnym zakażeniem bakteryjnym. Komponenty leku skutecznie zwalczają bakterie wrażliwe na kwas fusydynowy, poprawiając stan skóry.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Locoid Crelo – Emulsja – 1 mg/g
Produkt leczniczy jest emulsją zawierającą 1 mg 17-maślanu hydrokortyzonu w gramie preparatu. Stosowany jest miejscowo w leczeniu nieinfekcyjnych stanów zapalnych skóry, które odpowiadają na działanie kortykosteroidów. Zaleca się go w sytuacjach, gdy słabsze kortykosteroidy nie przynoszą oczekiwanych efektów. Może być także stosowany w terapii podtrzymującej zapalne choroby skóry po wcześniejszym leczeniu silniejszymi kortykosteroidami.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Locoid Lipocream – Krem – 1 mg/g
Produkt leczniczy w postaci kremu zawiera 1 mg 17-maślanu hydrokortyzonu na gram. Przeznaczony jest do stosowania w leczeniu stanów zapalnych skóry, które nie mają podłoża drobnoustrojowego i reagują na leczenie kortykosteroidami. Zaleca się go w przypadkach, gdy łagodniejsze preparaty kortykosteroidowe nie przyniosły efektów lub jako kontynuację terapii po stosowaniu silniejszych kortykosteroidów. Produkt pomaga w utrzymaniu remisji zapalnych chorób skóry i łagodzeniu objawów.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Laticort 0,1% – Płyn na skórę – 1 mg/ml
Produkt zawiera 1 mg hydrokortyzonu 17-maślanu w 1 ml płynu na skórę, który jest przezroczysty i bezbarwny. Stosowany jest w leczeniu podostrych i przewlekłych, nie zakażonych stanów zapalnych skóry o podłożu alergicznym i innych chorób, takich jak łojotokowe i atopowe zapalenie skóry, liszaj pokrzywkowy czy łuszczyca. Preparat jest szczególnie przydatny w pierwszej fazie leczenia oraz do aplikacji na skórę owłosioną. Wykazuje działanie przeciwzapalne i łagodzące swędzenie oraz pomaga w redukcji nadmiernego rogowacenia.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Flucinar N – Maść – (0,25 mg + 5 mg)/g
Maść zawiera fluocynolon acetonid oraz neomycynę siarczan, które działają przeciwzapalnie i przeciwbakteryjnie. Produkt dodatkowo zawiera glikol propylenowy i lanolinę jako składniki pomocnicze. Stosuje się go miejscowo w leczeniu suchych stanów zapalnych skóry o podłożu alergicznym, które są powikłane wtórnym zakażeniem bakteriami wrażliwymi na neomycynę. Jest wskazany przy łojotokowym i atopowym zapaleniu skóry, liszaju pokrzywkowym, wyprysku kontaktowym oraz innych schorzeniach skórnych przebiegających z nadmiernym rogowaceniem i swędzeniem.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna