Leki w grupie
„leki przeciwzapalne do stosowania miejscowego”
Leki przeciwzapalne do stosowania miejscowego to grupa preparatów stosowanych bezpośrednio na skórę w celu łagodzenia bólu i stanu zapalnego w określonym obszarze ciała. Działają one poprzez hamowanie produkcji prostaglandyn – mediatorów stanu zapalnego – głównie przez blokowanie enzymów cyklooksygenazy (COX). Dzięki aplikacji miejscowej osiągają wysokie stężenie w tkankach docelowych przy minimalnej absorpcji ogólnoustrojowej, co znacząco zmniejsza ryzyko działań niepożądanych.
Do najważniejszych grup miejscowych leków przeciwzapalnych należą niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) oraz kortykosteroidy. NLPZ do stosowania miejscowego są dostępne w formie żeli, kremów, maści, plastrów czy aerozoli. Najpopularniejsze substancje czynne to: diklofenak (Voltaren, Diclac, Diklofenak GSK), ketoprofen (Ketonal, Fastum, Ketoprom), ibuprofen (Nurofen, Ibum, Ibuprom), naproksen (Naproxen, Apo-Naprox) oraz piroksykam (Feldene, Piroxicam). Kortykosteroidy miejscowe obejmują m.in. hydrokortyzon (Hydrocort, Laticort), deksametazon (Dexamethasone, Dexapolcort) oraz mometazon (Elocom, Momederm).
Największą zaletą miejscowych leków przeciwzapalnych jest minimalizacja działań ogólnoustrojowych przy zachowaniu skuteczności terapeutycznej. Są one szczególnie przydatne w leczeniu bólu mięśniowo-szkieletowego, zapalenia ścięgien, stanów zapalnych stawów, urazów sportowych oraz w łagodzeniu objawów zapalnych skóry. Miejscowe NLPZ mogą być stosowane zarówno w monoterapii, jak i jako uzupełnienie leczenia doustnymi lekami przeciwzapalnymi.
Należy jednak pamiętać o potencjalnych zagrożeniach związanych z ich stosowaniem. Miejscowe NLPZ mogą powodować reakcje skórne, takie jak świąd, zaczerwienienie czy wysypka. Długotrwałe stosowanie miejscowych kortykosteroidów może prowadzić do ścieńczenia skóry, teleangiektazji (rozszerzenia naczyń krwionośnych), zaników skóry, a nawet supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza przy absorpcji systemowej. Mimo miejscowej aplikacji, należy zachować ostrożność u pacjentów z chorobą wrzodową, astmą aspirynową czy niewydolnością nerek.
Miejscowe leki przeciwzapalne można podzielić na kilka podgrup: NLPZ (o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym, głównie w chorobach narządu ruchu), kortykosteroidy (silniejsze działanie przeciwzapalne, stosowane głównie w dermatologii), preparaty rozgrzewające (zawierające substancje drażniące, jak salicylany, kamfora czy mentol, które zwiększają miejscowe ukrwienie) oraz preparaty złożone (łączące różne mechanizmy działania, np. NLPZ z substancjami rozgrzewającymi lub chłodzącymi). Wybór odpowiedniej podgrupy zależy od rodzaju schorzenia, jego nasilenia oraz indywidualnych preferencji pacjenta.
Lista leków w tej grupie
-
DicloDuo gel – Żel – 10 mg/g
Preparat zawiera diklofenak sodowy w stężeniu 10 mg na gram żelu oraz składniki pomocnicze, w tym glikol propylenowy i kompozycję zapachową. Ma postać żelu o konsystencji kremo-żelu, przeznaczonego do stosowania miejscowego. Stosuje się go w celu łagodzenia bólu i leczenia stanów zapalnych związanych z urazami tkanek miękkich, takimi jak skręcenia, stłuczenia i nadwyrężenia, a także w łagodnej postaci choroby zwyrodnieniowej stawów. Zalecany jest dla młodzieży powyżej 14 lat oraz dla dorosłych do krótkotrwałego stosowania.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Gemiderma – Maść – 5 mg/g
Produkt leczniczy w postaci maści zawiera kwas borowy jako substancję czynną oraz składniki pomocnicze. Maść ma jasnożółty kolor i słaby zapach lanoliny. Stosuje się ją pomocniczo w leczeniu stanów zapalnych skóry. Preparat wspomaga proces gojenia i łagodzenia objawów zapalnych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Clobederm – Maść – 0,5 mg/g
Produkt leczniczy zawiera klobetazol propionian w stężeniu 0,5 mg/g oraz glikol propylenowy jako substancję pomocniczą. Maść jest przeznaczona do krótkotrwałego miejscowego leczenia ostrych i ciężkich, nie zakażonych, suchych stanów zapalnych skóry. Stosuje się go w przypadkach uporczywego świądu lub nadmiernego rogowacenia, gdy inne, słabsze glikokortykosteroidy nie przynoszą efektu. Wskazania obejmują m.in. łojotokowe zapalenie skóry, wyprysk kontaktowy oraz łuszczycę zadawnioną.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Hydrokortyzon Allefin Max – Krem – 10 mg/g
Preparat to krem zawierający 10 mg hydrokortyzonu octanu na gram kremu, wzbogacony o substancje pomocnicze takie jak alkohol cetylowy, stearylowy, glikol propylenowy oraz parabeny. Stosuje się go miejscowo w leczeniu stanów zapalnych skóry o średnim nasileniu, zwłaszcza tych o podłożu alergicznym. Pomaga w przypadku atopowego zapalenia skóry, wyprysku alergicznego, pokrzywki, łojotokowego zapalenia skóry oraz łagodzeniu skutków ukąszeń owadów. Produkt działa przeciwzapalnie i łagodzi objawy podrażnienia skóry.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna