Leki w grupie
„leki przeciwgrzybicze do stosowania miejscowego”
Leki przeciwgrzybicze do stosowania miejscowego to preparaty przeznaczone do aplikacji bezpośrednio na skórę, paznokcie lub błony śluzowe w celu leczenia zakażeń grzybiczych. Działają poprzez hamowanie syntezy ergosterolu (kluczowego składnika błony komórkowej grzybów), niszczenie struktury błony komórkowej lub zakłócanie procesów metabolicznych grzybów, co prowadzi do zahamowania ich wzrostu (działanie fungistatyczne) lub zniszczenia (działanie fungicydalne).
Do najważniejszych grup leków przeciwgrzybiczych stosowanych miejscowo należą: azole (pochodne imidazolu i triazolu), polieny, allioaminy, echinokandyny oraz inne związki o działaniu przeciwgrzybiczym. Leki te są dostępne w różnych postaciach: kremów, maści, żeli, aerozoli, pudrów, lakierów do paznokci oraz roztworów.
Pochodne azolowe to najliczniejsza grupa leków przeciwgrzybiczych do stosowania miejscowego. Należą do nich substancje czynne takie jak: klotrimazol (Clotrimazolum GSK, Canesten), mikonazol (Miconal), ekonazol (Pevaryl), bifonazol (Bifazol), ketokonazol (Ketokonazol), tiokonazol (Trosyd) i flukonazol. Wykazują szerokie spektrum działania przeciwko dermatofitom, drożdżakom i pleśniom.
Allioaminy reprezentowane są głównie przez terbinafin (Lamisil, Terbinafina, Undofen Max) oraz naftifin (Exoderil). Są skuteczne przeciwko dermatofitom i niektórym pleśniom, a ich główną zaletą jest wysoka skuteczność przy krótkim czasie leczenia.
Polieny, takie jak nystatyna (Nystatyna) i natamycyna (Pimafucin), są szczególnie skuteczne w leczeniu zakażeń wywołanych przez drożdżaki z rodzaju Candida, ale mają ograniczone działanie na dermatofity.
Inne substancje przeciwgrzybicze do stosowania miejscowego to cyklopiroks (Hascofungin), amorolfina (Loceryl) – szczególnie skuteczna w leczeniu grzybicy paznokci, oraz kwas undecylenowy i jego sole.
Największą zaletą miejscowych leków przeciwgrzybiczych jest możliwość osiągnięcia wysokiego stężenia substancji czynnej bezpośrednio w miejscu zakażenia przy minimalnym ryzyku działań ogólnoustrojowych. Są one zwykle dobrze tolerowane, powodują mniej interakcji z innymi lekami w porównaniu z lekami doustnymi i mogą być stosowane w terapii długoterminowej.
Wśród największych niebezpieczeństw stosowania miejscowych leków przeciwgrzybiczych wymienia się możliwość wystąpienia miejscowych reakcji skórnych, takich jak podrażnienie, pieczenie, zaczerwienienie czy kontaktowe zapalenie skóry. Rzadko mogą powodować reakcje alergiczne. Istotnym problemem jest również możliwość rozwoju oporności, szczególnie przy niewłaściwym stosowaniu (np. zbyt krótki czas terapii), co może prowadzić do nawrotów infekcji.
Miejscowe leki przeciwgrzybicze często dzieli się na podgrupy w zależności od ich zastosowania klinicznego: preparaty do leczenia grzybicy skóry gładkiej, grzybicy paznokci (preparaty w formie lakierów, jak Loceryl, Mycomax), grzybicy stóp (Lamisil, Clotrimazolum), grzybicy pachwin i fałdów skórnych oraz kandydozy błon śluzowych (Gynalgin, Canesten).
Lista leków w tej grupie
-
Nizoral – Szampon leczniczy – 20 mg/g
Produkt ten zawiera 20 mg ketokonazolu na 1 g szamponu leczniczego oraz substancje pomocnicze, takie jak kompozycja zapachowa, alkohol benzylowy, kwas benzoesowy i butylohydroksytoluen. Stosuje się go w leczeniu i profilaktyce chorób skóry wywołanych przez drożdżaki z rodzaju Malassezia, takich jak łupież owłosionej skóry głowy oraz łojotokowe zapalenie skóry. Produkt jest również wskazany w leczeniu łupieżu pstrego, wywołanego przez Pityriasis versicolor. Preparat dostępny jest w postaci szamponu leczniczego przeznaczonego do stosowania na skórę głowy.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Exoderil – Krem – 10 mg/g
Produkt leczniczy w postaci kremu zawiera naftyfinę chlorowodorku jako substancję czynną oraz alkohole: benzylowy, cetylowy i stearylowy jako składniki pomocnicze. Stosuje się go miejscowo w leczeniu zakażeń grzybiczych skóry, takich jak grzybica skóry gładkiej, pachwin, międzypalcowa oraz zakażenia wywołane przez drożdżaki. Preparat pomaga zwalczać swędzące, zaczerwienione i łuszczące się zmiany skórne. Wskazaniem do jego użycia jest także łupież pstry objawiający się plamistymi zmianami na skórze tułowia.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Sinazol – Szampon leczniczy – 20 mg/g
Szampon leczniczy zawiera ketokonazol w stężeniu 20 mg na gram produktu. Substancja czynna działa przeciwgrzybiczo i przeciwzapalnie. Preparat stosuje się w leczeniu łojotokowego zapalenia skóry głowy oraz łupieżu owłosionej skóry głowy. Jego regularne używanie pomaga w zwalczaniu objawów tych schorzeń.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Pevaryl – Krem – 10 mg/g
Produkt leczniczy jest kremem zawierającym 10 mg ekonazolu azotanu w 1 gramie. Skład wzbogacony jest o kwas benzoesowy i butylohydroksyanizol jako substancje pomocnicze. Preparat stosuje się w leczeniu kandydozy skóry, dermatofitozy oraz łupieżu pstrego. Jego działanie przeciwgrzybicze pomaga zwalczać infekcje skórne wywołane przez grzyby.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Miconal – Aerozol na skórę, zawiesina – 3,29 mg/g
Produkt leczniczy zawiera 3,29 mg mikonazolu azotanu w 1 g zawiesiny, która występuje w formie aerozolu na skórę. Substancja ta działa przeciwgrzybiczo i przeciwbakteryjnie. Stosuje się go miejscowo w leczeniu grzybiczych zakażeń skóry, takich jak zakażenia skóry głowy, tułowia, rąk, stóp oraz okolic pachwin i pach. Preparat jest również skuteczny w leczeniu zakażeń mieszanych grzybiczo-bakteryjnych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Miconal – Żel – 20 mg/g
Produkt leczniczy zawiera 20 mg mikonazolu w 1 g żelu oraz substancje pomocnicze takie jak dimetylosulfotlenek, glikol propylenowy, alkohol benzylowy i etanol. Ma postać bezbarwnego, przezroczystego lub lekko opalizującego żelu. Stosowany jest miejscowo w celu leczenia grzybiczych zakażeń skóry i paznokci oraz grzybic wtórnie zakażonych przez bakterie. Preparat działa przeciwgrzybiczo i antybakteryjnie, wspomagając proces gojenia.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Unguentum undecylenicum – Maść – (50 mg + 200 mg)/g
Produkt leczniczy zawiera kwas undecylenowy oraz cynku undecylenian, które są składnikami aktywnymi o działaniu przeciwgrzybiczym. Maść posiada jednorodną, kremową konsystencję i charakterystyczny zapach. Stosuje się ją miejscowo w leczeniu grzybic skóry, takich jak grzybica pachwin, stóp, głowy oraz powierzchniowe postaci grzybicy strzygącej i upieżu pstrego. Preparat może być stosowany zarówno zapobiegawczo, jak i leczniczo.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Pirolam – Roztwór na skórę – 10 mg/ml
Produkt zawiera 10 mg cyklopiroksu z olaminą w każdym mililitrze roztworu na skórę. Substancja ta działa przeciwgrzybiczo i jest stosowana miejscowo. Preparat jest przeznaczony do leczenia różnych grzybic skóry gładkiej, owłosionej oraz grzybic stóp i podudzi. Wskazany jest na infekcje wywołane przez drożdżaki i dermatofity, takie jak Candida, Trichophyton i inne.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Tersilat – Aerozol na skórę, roztwór – 10 mg/g
Preparat zawiera terbinafinę chlorowodorku w stężeniu 10 mg/g, rozpuszczoną w mieszance glikolu propylenowego i etanolu. Jest dostępny w formie przezroczystego aerozolu na skórę. Stosuje się go w leczeniu zakażeń grzybiczych skóry, takich jak grzybica stóp, fałdów skórnych oraz skóry gładkiej, a także w leczeniu łupieżu pstrego. Preparat działa przeciwgrzybiczo, zwalczając dermatofity odpowiedzialne za infekcje skóry.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Stieprox – Szampon leczniczy – 15 mg/g (1,5 %)
Preparat zawiera 15 mg cyklopiroksu z olaminą w 1 g szamponu leczniczego. Stosowany jest w leczeniu i łagodzeniu objawów chorób owłosionej skóry głowy. Szczególnie skuteczny w zwalczaniu łupieżu oraz łojotokowego zapalenia skóry. Produkt pomaga poprawić stan i kondycję skóry głowy.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Imazol – Pasta na skórę – 10 mg
Jest to pasta na skórę zawierająca 10 mg klotrymazolu w 1 g preparatu, wzbogacona substancjami pomocniczymi takimi jak butylohydroksyanizol oraz alkohol cetostearylowy. Preparat ma postać białej, nieprzezroczystej pasty o charakterystycznym zapachu. Stosuje się go w leczeniu grzybic skóry wrażliwych na klotrymazol, w tym wywołanych przez gatunki Trichophyton, Candida czy Malassezia furfur. Produkt jest przeznaczony do stosowania u dorosłych oraz u dzieci od 1 miesiąca życia.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Tersilat – Krem – 10 mg/g
Produkt leczniczy w postaci kremu zawiera 10 mg terbinafiny chlorowodorku na gram oraz substancje pomocnicze, takie jak alkohol cetostearylowy i alkohol benzylowy. Stosuje się go miejscowo w leczeniu zakażeń grzybiczych skóry wywołanych przez dermatofity, takie jak Trichophyton, Microsporum i Epidermophyton. Ponadto jest skuteczny w leczeniu drożdżakowych zakażeń skóry spowodowanych przez Candida oraz łupieżu pstrego wywołanego przez Pityrosporum orbiculare. Krem ma postać białą i jest przeznaczony do stosowania na zmienione chorobowo obszary skóry.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Daktarin – Puder leczniczy do rozpylania na skórę – 20 mg/g
Produkt leczniczy zawiera 20 mg mikonazolu azotanu w 1 g pudru do rozpylania na skórę oraz 100 mg etanolu jako substancję pomocniczą. Stosuje się go w leczeniu grzybicy międzypalcowej stóp oraz grzybicy obrębu pachwin. Może być również używany profilaktycznie do wnętrza butów i skarpetek. Forma farmaceutyczna to puder do rozpylania na skórę, ułatwiający aplikację na zmienione chorobowo miejsca.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Travogen – Krem – 10 mg/g
Produkt leczniczy w postaci kremu zawiera 1% izokonazolu azotanu jako substancję czynną oraz alkohol cetostearylowy jako składnik pomocniczy. Stosowany jest miejscowo w leczeniu powierzchownych zakażeń grzybiczych skóry, takich jak grzybica rąk, stóp, pachwin oraz okolic narządów płciowych. Preparat jest również skuteczny w terapii łupieżu pstrego i łupieżu rumieniowego. Dzięki kremowej formule ułatwia aplikację oraz zapewnia działanie przeciwgrzybicze.
-
Mykodermina – Maść – 60 mg/g
Maść zawiera 60 mg monoetanoloamidu kwasu undecylenowego w 1 g preparatu. Produkt ten stosuje się w leczeniu grzybicy skóry gładkiej i owłosionej, grzybicy stóp oraz egzemy grzybiczej. Może być używany również jako leczenie wspomagające przy grzybicy paznokci i drożdżycach. Preparat ma działanie przeciwgrzybicze i stosuje się go także profilaktycznie.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Terbiderm – Krem – 10 mg/g
Preparat zawiera 10 mg terbinafiny chlorowodorku w 1 g kremu oraz substancje pomocnicze takie jak alkohol cetylowy, stearynowy i benzylowy. Stosowany jest w leczeniu powierzchniowych zakażeń grzybiczych skóry wywołanych przez dermatofity, drożdżaki Candida oraz w łupieżu pstrym spowodowanym przez Malassezia furfur. Preparat ma postać kremu o białym lub niemal białym kolorze i słabym zapachu. Wskazany jest przede wszystkim na grzybicę stóp, skóry gładkiej oraz fałdów skórnych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku