Leki w grupie
„preparaty estrogenowe do stosowania miejscowego”

Preparaty estrogenowe do stosowania miejscowego są grupą leków zawierających estrogeny, które aplikuje się bezpośrednio na docelowe tkanki, najczęściej w obrębie narządów płciowych kobiety. Stosowane są głównie w leczeniu objawów atrofii urogenitalnej związanej z menopauzą, takich jak suchość pochwy, dyspareunia (ból podczas stosunku), świąd, pieczenie oraz częste infekcje dróg moczowych. Działają poprzez miejscowe uzupełnienie niedoboru estrogenów i regenerację nabłonka pochwy, poprawiając jego nawilżenie, elastyczność i odporność na infekcje.

Główne substancje czynne stosowane w miejscowych preparatach estrogenowych to: estradiol (Vagifem, Oekolp), estriol (Ovestin, Gynoflor) oraz skoniugowane estrogeny (Premarin krem dopochwowy). W Polsce dostępne są preparaty w różnych postaciach: globulki dopochwowe, kremy, żele, tabletki dopochwowe oraz pierścienie uwalniające estrogen (Estring).

Najczęściej stosowane leki z tej grupy to: Ovestin (krem i globulki dopochwowe z estriolem), Vagifem (tabletki dopochwowe z estradiolem), Gynoflor (tabletki dopochwowe z estriolem i pałeczkami kwasu mlekowego), Oekolp (globulki z estradiolem) oraz Ortho-Gynest (globulki i krem z estriolem).

Największą zaletą miejscowych preparatów estrogenowych jest ich minimalny wpływ ogólnoustrojowy przy zachowaniu skuteczności lokalnej. Preparaty te powodują znacznie mniejsze wchłanianie estrogenów do krwiobiegu w porównaniu z doustnymi czy przezskórnymi, co zmniejsza ryzyko działań niepożądanych. Są skuteczne w leczeniu objawów atrofii urogenitalnej nawet u pacjentek, u których stosowanie ogólnoustrojowej hormonalnej terapii zastępczej jest przeciwwskazane.

Największe niebezpieczeństwa stosowania miejscowych preparatów estrogenowych obejmują: ryzyko rozrostu endometrium przy długotrwałym stosowaniu bez dodatku progestagenów (choć jest ono znacznie mniejsze niż przy terapii ogólnoustrojowej), miejscowe podrażnienia i reakcje alergiczne. U kobiet z zachowaną macicą długotrwałe stosowanie wyższych dawek estrogenów dopochwowych może wymagać okresowej ochrony endometrium progestagenami. Przeciwwskazaniami do stosowania są: rak piersi lub endometrium, niezdiagnozowane krwawienia z dróg rodnych, ciąża, nadwrażliwość na składniki preparatu.

W zależności od postaci farmaceutycznej, preparaty estrogenowe do stosowania miejscowego można podzielić na: globulki i tabletki dopochwowe (szybkie i wygodne w aplikacji), kremy i żele dopochwowe (łatwiejsze w aplikacji przy znacznej suchości pochwy), pierścienie dopochwowe (zapewniające ciągłe uwalnianie estrogenu przez dłuższy czas, nawet do 3 miesięcy) oraz systemy terapeutyczne dopochwowe (nowsze rozwiązania o kontrolowanym uwalnianiu hormonu).