MATE1
MATE1 (ang. Multidrug And Toxin Extrusion protein 1), znany również jako SLC47A1, to ważny transporter błonowy odpowiedzialny za aktywny wyrzut szerokiej gamy związków organicznych, w tym leków i toksyn, z komórek. Znajduje się głównie w błonie szczytowej komórek kanalików proksymalnych nerek oraz w hepatocytach wątroby.
Fizjologiczną funkcją MATE1 jest udział w procesie eliminacji ksenobiotyków i metabolitów endogennych poprzez mechanizm wymiany kation/proton. Białko to odgrywa kluczową rolę w farmakologii klinicznej, ponieważ jest zaangażowane w transport wielu powszechnie stosowanych leków, w tym metforminy, cymetydyny, prokainamidu i trimetoprimu.
Polimorfizmy genu SLC47A1 kodującego MATE1 mogą prowadzić do zmienionej aktywności transportera, co wpływa na farmakokinetykę i skuteczność leków będących jego substratami. Interakcje międzylekowe na poziomie MATE1 stanowią istotny mechanizm nefrotoksyczności i zmienionych stężeń leków w organizmie, co może prowadzić do niepożądanych działań terapeutycznych lub toksyczności.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lenalidomide Eugia 5 mg
Lenalidomid jest podawany jako mieszanina racemiczna enancjomerów S(-) i R(+) w stosunku około 56% do 44%. Po podaniu doustnym na czczo u zdrowych ochotników osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w czasie 0,5-2 godzin, a farmakokinetyka wykazuje liniowość względem dawki. Wchłanianie leku jest szybkie, jednak posiłki wysokotłuszczowe obniżają AUC o około 20% i Cmax o 50%, choć w badaniach klinicznych lek stosowano niezależnie od posiłku. Lenalidomid wiąże się z białkami osocza na poziomie 23-29%, nie jest metabolizowany przez cytochrom P450, co minimalizuje ryzyko interakcji metabolicznych, i nie jest substratem ani inhibitorem głównych transporterów leków. Eliminacja leku odbywa się głównie przez nerki (90% w postaci niezmienionej), z okresem półtrwania 3-5 godzin u pacjentów z prawidłową funkcją nerek.
AUC, BCRP, bilirubina całkowita, BSEP, chłoniak z komórek płaszcza, Cmax, cytochrom P450, enancjomer, filtracja kłębuszkowa, hydroksy-lenalidomid, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, lenalidomid, MATE1, mieszanina racemiczna, MRP, N-acetylo-lenalidomid, OAT, OATP, OCT, okres półtrwania, stężenie w osoczu, szpiczak mnogi, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lenalidomide Glenmark 5 mg
Lenalidomid, będący mieszaniną racemiczną enancjomerów S(-) i R(+), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w czasie 0,5-2 godzin. Parametry farmakokinetyczne, takie jak Cmax i AUC, rosną proporcjonalnie do dawki, a wielokrotne dawkowanie nie powoduje kumulacji leku. Biodostępność lenalidomidu jest obniżona przez posiłki bogate w tłuszcze, co skutkuje zmniejszeniem AUC o około 20% i Cmax o 50%, jednak lek może być stosowany niezależnie od posiłku. Lenalidomid wykazuje niski stopień wiązania z białkami osocza (23-29%) i jest głównie wydalany przez nerki (90% w postaci niezmienionej), z okresem półtrwania wynoszącym około 3 godzin u zdrowych ochotników oraz 3-5 godzin u pacjentów z nowotworami. Metabolizm leku jest minimalny, a klirens nerkowy przekracza szybkość filtracji kłębuszkowej, co wskazuje na aktywną sekrecję nerkową. W trakcie dializy 4-godzinnej usuwane jest około 30% leku.
AUC, BCRP, białko oporności wielolekowej, bilirubina całkowita, biodostępność, BSEP, chłoniak z komórek płaszcza, cytochrom P450, enancjomer, filtracja kłębuszkowa, hydroksy-lenalidomid, interakcja lekowa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, MATE1, mieszanina racemiczna, N-acetylo-lenalidomid, niewydolność wątroby, OATP1B1, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie w osoczu, szpiczak mnogi, transporter anionów organicznych, transporter kationów organicznych, wiązanie z białkami osocza, wzór Cockcrofta-Gaulta, zespół mielodysplastyczny - Leksykon substancji czynnych
Chlorek amonowy – Właściwości farmakokinetyczne
Lenalidomid z chlorkiem amonowym, stosowany w leczeniu szpiczaka mnogiego, jest podawany w kapsułkach twardych o dawkach od 2,5 mg do 25 mg. Substancja występuje jako mieszanina racemiczna enancjomerów S(-) (56%) i R(+) (44%), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w 0,5-2 godziny. Biodostępność leku jest zmniejszona o około 20% (AUC) i 50% (Cmax) przy spożyciu wysokotłuszczowego posiłku, jednak w badaniach klinicznych lek był skuteczny niezależnie od przyjmowania z jedzeniem. Lenalidomid wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (23-29%), nie jest metabolizowany przez enzymy cytochromu P450, co minimalizuje ryzyko interakcji metabolicznych, a 82% dawki jest wydalane w postaci niezmienionej przez nerki. Okres półtrwania wynosi około 3-5 godzin, a lek jest usuwany także podczas hemodializy (około 30% dawki w 4 godziny). W nasieniu obecny jest w ilości <0,01% dawki, stając się niewykrywalny po 3 dniach od zakończenia terapii.
AspAT, AUC, BCRP, bilirubina całkowita, biodostępność, BSEP, Cmax, cytochrom P450, dieta wysokotłuszczowa, farmakokinetyka populacyjna, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, hydroksylenalidomid, interakcje lekowe, izoenzymy cytochromu P450, kapsułki twarde, klirens kreatyniny, klirens lenalidomidu, lenalidomid, Lenalidomide Grindeks, MATE1, mieszanina racemiczna, N-acetylolenalidomid, OATP1B1, okres półtrwania, rozpuszczalniki organiczne, schyłkowa choroba nerek, szpiczak mnogi, transportery OAT, transportery OCT, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie cewkowe, wzór Cockcrofta-Gaulta, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, znakowany lenalidomid - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lenalidomide Fresenius Kabi 2,5 mg
Lenalidomid jest podawany doustnie jako mieszanina racemiczna enancjomerów S(-) i R(+), z szybkim wchłanianiem i osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 0,5-2 godzin. Wchłanianie jest proporcjonalne do dawki, a jednoczesne spożycie posiłków wysokotłuszczowych obniża AUC o około 20% i Cmax o 50%, jednak lek może być stosowany niezależnie od posiłków. Wiązanie z białkami osocza jest niskie (23-29%), a metabolizm minimalny – 82% dawki wydalane jest w postaci niezmienionej głównie przez nerki (90%), z okresem półtrwania około 3 godzin u zdrowych osób i 3-5 godzin u pacjentów z nowotworami hematologicznymi. Klirens nerkowy przekracza szybkość filtracji kłębuszkowej, co wskazuje na aktywną sekrecję. Lenalidomid nie jest metabolizowany przez enzymy cytochromu P450 ani nie wpływa na ich aktywność, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych.
AUC, BCRP, bilirubina całkowita, BSEP, chłoniak z komórek płaszcza, Cmax, cytochrom P450, farmakokinetyka populacyjna, filtracja kłębuszkowa, hydroksy-lenalidomid, klirens nerkowy, lenalidomid, MATE1, MRP, N-acetylo-lenalidomid, OAT, OATP, OCT, okres półtrwania, szpiczak mnogi, wiązanie z białkami osocza, wzór Cockcrofta-Gaulta, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zespół mielodysplastyczny - Leksykon substancji czynnych
Hydroksychlorochina – Właściwości farmakokinetyczne
Hydroksychlorochina wykazuje wysoką biodostępność po podaniu doustnym (średnio 79% ± 12%), z szybkim wchłanianiem i osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu po 3-4 godzinach (zakres 2-6 h). Charakteryzuje się bardzo dużą objętością dystrybucji (5500 ± 2200 l na podstawie danych z krwi oraz 43 000-44 000 l z osocza), co wynika z akumulacji w tkankach (oczy, nerki, wątroba, płuca) oraz w elementach morfotycznych krwi (stosunek stężenia we krwi do osocza 7,2). Wiązanie z białkami osocza wynosi 30-50%, z enancjoselektywnym preferowaniem enancjomeru (+)-(S). Hydroksychlorochina jest metabolizowana głównie w wątrobie przez CYP2C8, CYP3A4 i w mniejszym stopniu CYP2D6, z udziałem enzymów FMO-1 i MAO-A, do metabolitów: N-dezetylhydroksychlorochiny, dezetylochlorochiny i bidezetylochlorochiny. Okres półtrwania eliminacji jest długi i wynosi 30-50 dni w krwi pełnej oraz około 32 dni w osoczu, co powoduje osiągnięcie stanu stacjonarnego dopiero po około 4 miesiącach regularnego stosowania.
BCRP, białko osocza, białko transportowe, biodostępność, choroba autoimmunologiczna, CYP2C8, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, enancjomer, hydroksychlorochina, interakcja farmakokinetyczna, kardiotoksyczność, klirens, lek przeciwmalaryczny, MATE1, OAT1, OAT3, OATP1B1, OATP1B3, objętość dystrybucji, OCT1, OCT2, okres półtrwania, P-glikoproteina, profil eliminacji, reumatoidalne zapalenie stawów, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, toczeń, toksyczność siatkówkowa, wchłanianie, zaburzenie czynności nerek, zapalenie stawów