egzema endogenna
Wskazanie

Egzema endogenna (wyprysk endogenny) to przewlekła choroba zapalna skóry o podłożu wewnętrznym, w odróżnieniu od egzemy kontaktowej wywołanej czynnikami zewnętrznymi. Charakteryzuje się nawracającymi zmianami skórnymi w postaci rumieniowych plam, grudek, pęcherzyków, nadżerek, a w fazie przewlekłej — lichenifikacji (pogrubienia skóry) i złuszczania naskórka. Zmianom towarzyszy silny świąd.

Egzema endogenna może być związana z predyspozycjami genetycznymi, zaburzeniami immunologicznymi oraz chorobami współistniejącymi, takimi jak alergie, astma czy choroby autoimmunologiczne. Często występuje u pacjentów z atopowym zapaleniem skóry lub jest jego wariantem. Zmiany najczęściej lokalizują się w zgięciach łokciowych, podkolanowych, na twarzy, szyi oraz dłoniach.

W leczeniu egzemy endogennej stosuje się przede wszystkim miejscowe glikokortykosteroidy o różnej sile działania, jak Cutivate (flutykazonu propionian), Elocom (mometazonu furoinian), Dermovate (klobetazolu propionian) czy Laticort (hydrokortyzon). W przypadkach o mniejszym nasileniu lub do leczenia podtrzymującego wykorzystuje się inhibitory kalcyneuryny, takie jak Protopic (takrolimus) lub Elidel (pimekrolimus). Podstawą terapii jest także odpowiednia pielęgnacja skóry z użyciem emolientów, np. Emolium, Atoderm, Cetaphil, Bioderma Atoderm czy Oilatum.

Przy rozległych zmianach lub opornych na leczenie miejscowe, lekarze sięgają po leki ogólne: doustne glikokortykosteroidy (Encorton), cyklosporynę (Cyclaid, Sandimmun Neoral), metotreksat (Metex), azatioprynę (Imuran) lub nowsze leki biologiczne jak dupilumab (Dupixent) w przypadkach powiązanych z atopowym zapaleniem skóry.

Największe trudności w leczeniu egzemy endogennej wiążą się z jej przewlekłym i nawrotowym charakterem. Identyfikacja i eliminacja czynników zaostrzających może być skomplikowana ze względu na wewnętrzne podłoże choroby. Długotrwałe stosowanie silnych glikokortykosteroidów niesie ryzyko działań niepożądanych, takich jak ścieńczenie skóry, teleangiektazje czy tachyfilaksja (zmniejszenie skuteczności leku przy długotrwałym stosowaniu). Świąd towarzyszący zmianom skórnym znacząco obniża jakość życia pacjentów i często prowadzi do zaburzeń snu oraz problemów psychologicznych. Terapia wymaga indywidualnego podejścia i często wielokierunkowego leczenia z uwzględnieniem chorób współistniejących.