Leki zawierające w składzie
quaternium-15

Quaternium-15 (nazwy chemiczne: 1-(3-chloroallyl)-3,5,7-triaza-1-azoniaadamantan chlorek lub metenanamina 3-chloroallilochlorek) to syntetyczny konserwant stosowany w produktach kosmetycznych, farmaceutycznych i niektórych preparatach medycznych. Działa jako środek przeciwbakteryjny i przeciwgrzybiczy poprzez uwalnianie formaldehydu, który niszczy mikroorganizmy przez denaturację białek i kwasów nukleinowych.

W kontekście medycznym quaternium-15 jest składnikiem preparatów dermatologicznych, takich jak kremy, maści i płyny do przemywania skóry. Jego główne zastosowanie obejmuje produkty do pielęgnacji skóry wymagające ochrony przed zakażeniami bakteryjnymi. W Polsce substancja ta występuje w niektórych dermokosmetykach i specjalistycznych preparatach dermatologicznych, choć rzadziej niż dawniej ze względu na ograniczenia regulacyjne.

Zaletą stosowania quaternium-15 jest jego wysoka skuteczność przeciw szerokiemu spektrum drobnoustrojów już w niskich stężeniach. Działa efektywnie w szerokim zakresie pH, co czyni go wszechstronnym konserwantem. W preparatach dermatologicznych zapewnia przedłużoną trwałość i stabilność, chroniąc je przed skażeniem mikrobiologicznym podczas użytkowania przez pacjentów.

Największym zagrożeniem związanym z quaternium-15 jest jego potencjał alergizujący. Jako donor formaldehydu może wywoływać kontaktowe zapalenie skóry u osób uczulonych na formaldehyd. Badania dermatologiczne wskazują, że jest to jeden z najczęstszych alergenów kontaktowych w kosmetykach. W Unii Europejskiej jego stosowanie jest ograniczone, a produkty zawierające tę substancję muszą być odpowiednio oznakowane. U pacjentów z wrażliwą skórą może powodować podrażnienia, zaczerwienienie i świąd, dlatego dermatolodzy często zalecają osobom z atopiami i skłonnością do alergii unikanie produktów zawierających ten składnik.