Działania niepożądane
Quaternium-15

Działania niepożądane substancji Quaternium-15

Quaternium-15 (klorku 1-(3-chloroallilo)-3,5,7-triaza-1-azoniaadamantanu) to substancja czynna stosowana w diagnostyce alergologicznej, wchodząca w skład produktu leczniczego TRUE Test 36. Jest to konserwant powszechnie stosowany w kosmetykach oraz produktach przemysłowych. W testach płatkowych występuje w stężeniu 100 mikrogramów/cm² (81 mikrogramów/płatek) w celu diagnostyki alergicznego kontaktowego zapalenia skóry.¹

Najczęstsze działania niepożądane

W trakcie stosowania testów płatkowych zawierających Quaternium-15 mogą wystąpić różne działania niepożądane. Do najczęściej obserwowanych należą reakcje skórne, które są częściowo związane z mechanizmem działania testu diagnostycznego, gdyż jego celem jest wywołanie kontrolowanej reakcji alergicznej u osób uczulonych.²

Bardzo często występującymi działaniami niepożądanymi (≥1/10) są przewlekłe reakcje skórne oraz uczucie pieczenia w miejscu aplikacji. Dodatnia reakcja testowa może utrzymywać się przez tygodnie lub nawet miesiące w przypadku przewlekłych reakcji.³

Reakcje skórne

Do często występujących działań niepożądanych (≥1/100 do <1/10) zalicza się przejściowe odbarwienia lub przebarwienia skóry w miejscu aplikacji testu oraz rumień. Te zmiany pigmentacyjne mogą pojawić się po dodatniej reakcji testowej i zazwyczaj ustępują samoistnie.⁴

Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) obserwuje się zaostrzenie istniejących zmian zapalnych, szczególnie jeśli test przeprowadzany jest w okresie aktywnego zapalenia skóry.⁵

Reakcje uczuleniowe

Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) mogą wystąpić uczulenia na substancję testową oraz reakcje uczuleniowe. W takich przypadkach należy zachować szczególną ostrożność przy interpretacji wyników testu.⁶

Z nieustaloną częstością występowania (dane z okresu po wprowadzeniu produktu do obrotu) raportowano reakcje anafilaktyczne oraz stany nadwrażliwości. Należy podkreślić, że reakcje anafilaktyczne (ogólnoustrojowe reakcje z możliwością wystąpienia zagrażającego życiu obniżenia ciśnienia tętniczego krwi) występują bardzo rzadko i dotyczą jedynie konkretnych substancji. W przypadku produktu TRUE Test 36 nie odnotowano dotychczas reakcji typu anafilaktycznego.⁷

Inne działania niepożądane

Bardzo często (≥1/10) obserwuje się podrażnienie spowodowane taśmą chirurgiczną wykorzystywaną do mocowania plastra testowego. Tego typu reakcje zazwyczaj szybko ustępują po usunięciu plastra.⁸

Tabela działań niepożądanych Quaternium-15

⁹

Monitorowanie bezpieczeństwa

Ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych, w tym reakcji o charakterze ciężkim, istotne znaczenie ma zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane występujące po zastosowaniu testów płatkowych zawierających Quaternium-15.¹⁰

Aspekty kliniczne w interpretacji działań niepożądanych

Przy ocenie działań niepożądanych związanych z Quaternium-15 należy pamiętać o rozróżnieniu między pozytywną reakcją testową (która jest oczekiwanym wynikiem diagnostycznym u osób uczulonych) a rzeczywistymi działaniami niepożądanymi. Dodatnie reakcje testowe zazwyczaj ustępują w ciągu 1-2 tygodni, natomiast przewlekłe reakcje mogą utrzymywać się dłużej.¹¹

Oddziały alergologiczne, które przeprowadzają testy płatkowe z użyciem Quaternium-15, są przygotowane do leczenia potencjalnych ciężkich reakcji nadwrażliwości, choć w przypadku TRUE Test 36 nie odnotowano dotychczas reakcji typu anafilaktycznego.¹²