kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
Wskazanie

Kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych to ciężka infekcja układu nerwowego wywołana przez grzyby z rodzaju Cryptococcus, najczęściej Cryptococcus neoformans lub Cryptococcus gattii. Jest to zakażenie oportunistyczne, które występuje głównie u osób z obniżoną odpornością, szczególnie u chorych na AIDS, po przeszczepach narządów, w trakcie terapii immunosupresyjnej lub z innymi stanami upośledzającymi funkcje układu immunologicznego.

Objawy kryptokokowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych mogą rozwijać się powoli i obejmują bóle głowy, gorączkę, sztywność karku, nadwrażliwość na światło, nudności, wymioty oraz zaburzenia świadomości. U pacjentów z głębokim niedoborem odporności objawy mogą być mniej wyraźne, co często prowadzi do opóźnienia diagnozy. Rozpoznanie opiera się na badaniu płynu mózgowo-rdzeniowego, w którym można wykryć antygen kryptokokowy, hodowli grzyba oraz badaniach obrazowych mózgu.

W leczeniu kryptokokowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych stosuje się leki przeciwgrzybicze. Terapia pierwszego rzutu obejmuje amfoterycynę B (Fungizone, Abelcet, AmBisome) w połączeniu z flucytozyną (Ancotil) przez co najmniej 2 tygodnie, a następnie flukonazol (Diflucan, Flukonazol, Flucofast) przez kilka miesięcy. W Polsce dostępne są również inne leki przeciwgrzybicze, które mogą być stosowane w terapii kryptokokozy, takie jak worykonazol (Vfend, VORICONAZOLE) czy posakonazol (Noxafil).

Największe trudności w leczeniu kryptokokowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych wiążą się z kilkoma czynnikami. Po pierwsze, leki przeciwgrzybicze, zwłaszcza amfoterycyna B, mogą wykazywać znaczną toksyczność, co ogranicza ich stosowanie u niektórych pacjentów. Po drugie, leczenie jest długotrwałe i wymaga ścisłego monitorowania stanu pacjenta. Istotnym problemem jest również wzrost ciśnienia śródczaszkowego, który może wymagać wielokrotnych punkcji lędźwiowych odbarczających. Dodatkowo, nawroty zakażenia są częste, szczególnie jeśli nie zostanie przywrócona prawidłowa odporność pacjenta. U osób z AIDS konieczne jest jednoczesne stosowanie terapii antyretrowirusowej, co może prowadzić do interakcji lekowych i zespołu rekonstrukcji immunologicznej.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl