kandydoza inwazyjna
Wskazanie

Kandydoza inwazyjna (zakażenie grzybicze wywołane przez drożdżaki z rodzaju Candida) to poważne schorzenie obejmujące głębokie tkanki lub narządy, w przeciwieństwie do powierzchownych postaci kandydozy. Występuje głównie u osób z obniżoną odpornością, po transplantacjach, leczonych immunosupresyjnie, długotrwale hospitalizowanych, poddawanych intensywnej antybiotykoterapii, z cewnikami naczyniowymi, żywionych pozajelitowo oraz u pacjentów z neutropenią. Najczęstszym czynnikiem etiologicznym jest Candida albicans, ale rośnie znaczenie gatunków non-albicans, jak C. glabrata, C. parapsilosis czy C. krusei.

W leczeniu kandydozy inwazyjnej stosuje się przede wszystkim leki przeciwgrzybicze z grupy echinokandyn (np. Mycamine – mykafungina, Cancidas – kaspofungina, Ecalta – anidulafungina), które są obecnie lekami pierwszego wyboru w tej postaci zakażenia. Alternatywnie stosuje się leki z grupy azoli (np. Diflucan – flukonazol, Vfend – worykonazol) oraz amfoterycynę B (Abelcet, AmBisome) – głównie w postaciach liposomalnych, które charakteryzują się mniejszą nefrotoksycznością.

Największym wyzwaniem w leczeniu kandydozy inwazyjnej jest szybkie rozpoznanie zakażenia, gdyż objawy kliniczne są niecharakterystyczne, a tradycyjne metody diagnostyczne (posiewy) charakteryzują się niską czułością i długim czasem oczekiwania na wynik. Dodatkową trudnością jest narastająca oporność szczepów Candida na leki przeciwgrzybicze, szczególnie wśród gatunków non-albicans. U pacjentów z neutropenią lub w ciężkim stanie ogólnym odpowiedź na leczenie może być opóźniona.

Istotne jest również usunięcie potencjalnych źródeł zakażenia (np. cewników naczyniowych) oraz modyfikacja czynników ryzyka, jeśli to możliwe. Leczenie zazwyczaj trwa minimum 14 dni od ostatniego dodatniego posiewu krwi, a w przypadku zajęcia narządów może być konieczne przedłużenie terapii. Śmiertelność w kandydozie inwazyjnej pozostaje wysoka (30-40%), dlatego kluczowe znaczenie ma wczesne wdrożenie odpowiedniego leczenia przeciwgrzybiczego.