transporter wychwytu OATP1B1/OATP1B3
Transportery wychwytu OATP1B1 i OATP1B3 (Organic Anion Transporting Polypeptides) to białka błonowe należące do rodziny transporterów OATP, które odgrywają kluczową rolę w hepatocytarnym wychwycie wielu związków endogennych i ksenobiotyków, w tym leków. Są kodowane odpowiednio przez geny SLCO1B1 i SLCO1B3 i występują głównie w błonie sinusoidalnej hepatocytów.
OATP1B1 i OATP1B3 transportują szerokie spektrum substratów, w tym kwasy żółciowe, hormony steroidowe, bilirubinę oraz liczne leki, takie jak statyny, sartany, niektóre antybiotyki i leki przeciwnowotworowe. Ich aktywność ma bezpośredni wpływ na biodostępność, metabolizm i eliminację tych związków, a przez to na skuteczność i bezpieczeństwo farmakoterapii.
Polimorfizmy genów SLCO1B1 i SLCO1B3 mogą znacząco wpływać na aktywność transporterów, prowadząc do zmienionej farmakokinetyki leków. Najbardziej znany jest polimorfizm SLCO1B1*5 (c.521T>C), który wiąże się ze zwiększonym ryzykiem miopatii indukowanej statynami, szczególnie simwastatyną. Z tego powodu testowanie genetyczne pod kątem wariantów SLCO1B1 jest zalecane przed rozpoczęciem terapii wysokimi dawkami statyn.
Interakcje lekowe na poziomie transporterów OATP1B1/OATP1B3 stanowią ważny mechanizm interakcji farmakokinetycznych. Inhibicja tych transporterów może prowadzić do zwiększonego stężenia substratów w osoczu i potencjalnego nasilenia działań niepożądanych. Wśród inhibitorów OATP1B1/OATP1B3 znajdują się cyklosporyna, gemfibrozyl, elbaswir, rifampicyna (w dawce pojedynczej) oraz niektóre leki przeciwwirusowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Walsartan – Interakcje
Walsartan, jako antagonista receptora angiotensyny II (AIIRA), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii nadciśnienia tętniczego. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hiperkaliemii przy jednoczesnym stosowaniu leków oszczędzających potas, suplementów potasu oraz zamienników soli zawierających potas, co wymaga regularnej kontroli stężenia potasu w osoczu. Jednoczesne podawanie litu z walsartanem może prowadzić do odwracalnego wzrostu stężenia litu i nasilenia jego toksyczności, zwłaszcza w obecności tiazydów zmniejszających klirens nerkowy litu. Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) poprzez łączenie AIIRA z inhibitorami ACE lub aliskirenem jest przeciwwskazana u pacjentów z cukrzycą lub GFR <60 ml/min/1,73 m² ze względu na zwiększone ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i ostrej niewydolności nerek. Ponadto, NLPZ, w tym selektywne inhibitory COX-2 i kwas acetylosalicylowy w dawkach >3 g/dobę, mogą osłabiać działanie przeciwnadciśnieniowe walsartanu oraz zwiększać ryzyko pogorszenia czynności nerek i hiperkaliemii, co wymaga monitorowania funkcji nerek i odpowiedniego nawodnienia pacjenta.
antagonista receptora angiotensyny II, azol przeciwgrzybiczny, częstoskurcz komorowy torsades de pointes, dna moczanowa, farmakoterapia, glikozyd naparstnicy, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, hiperurykemia, hipomagnezemia, inhibitor ACE, inhibitor proteazy, kwasica mleczanowa, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwarytmiczny, nadciśnienie tętnicze, nadczynność przytarczyc, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostra niewydolność nerek, selektywny inhibitor COX-2, transporter wychwytu OATP1B1/OATP1B3, transporter wyrzutu wątrobowego MRP2, układ renina-angiotensyna-aldosteron, walsartan, zaburzenie czynności nerek