Interakcje
Walsartan

Interakcje substancji walsartan z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Walsartan jest antagonistą receptora angiotensyny II (AIIRA) powszechnie stosowanym w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Podczas farmakoterapii z zastosowaniem tej substancji należy mieć na uwadze szereg potencjalnych interakcji z innymi lekami, które mogą wpływać na skuteczność terapii lub bezpieczeństwo pacjenta.¹

Interakcje, przy których jednoczesne stosowanie nie jest zalecane

Lit: Zgłaszano przypadki odwracalnego zwiększenia stężenia litu w surowicy i nasilenia jego toksyczności podczas jednoczesnego podawania litu z inhibitorami ACE lub antagonistami receptora angiotensyny II, w tym z walsartanem. Ponieważ tiazydy dodatkowo zmniejszają klirens nerkowy litu, ryzyko toksyczności może być jeszcze większe przy jednoczesnym stosowaniu leków moczopędnych. W przypadku konieczności takiego leczenia skojarzonego, zaleca się staranne monitorowanie stężenia litu w surowicy.²³

Leki moczopędne oszczędzające potas, suplementy potasu, zamienniki soli kuchennej zawierające potas: Jeżeli konieczne jest zastosowanie produktu leczniczego wpływającego na stężenie potasu w połączeniu z walsartanem, zaleca się kontrolowanie stężenia potasu w osoczu ze względu na możliwość wystąpienia hiperkaliemii.⁴

Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA)

Dane z badań klinicznych wykazały, że podwójna blokada układu RAA w wyniku jednoczesnego zastosowania inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu jest związana z większą częstością występowania zdarzeń niepożądanych, takich jak: niedociśnienie, hiperkaliemia oraz zaburzenia czynności nerek (w tym ostra niewydolność nerek) w porównaniu z zastosowaniem leku z grupy antagonistów układu RAA w monoterapii.⁵

Jednoczesne stosowanie antagonistów receptora angiotensyny (w tym walsartanu) lub inhibitorów konwertazy angiotensyny z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniami czynności nerek (GFR <60 ml/min/1,73 m²) jest przeciwwskazane.⁶

Interakcje wymagające zachowania ostrożności

Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ): W przypadku jednoczesnego podawania antagonistów receptora angiotensyny II z NLPZ, w tym selektywnymi inhibitorami COX-2, kwasem acetylosalicylowym (>3 g/dobę) i nieselektywnymi NLPZ może nastąpić osłabienie działania przeciwnadciśnieniowego. Ponadto jednoczesne stosowanie walsartanu i NLPZ może prowadzić do podwyższonego ryzyka pogorszenia się czynności nerek i zwiększenia stężenia potasu w surowicy krwi. Dlatego zaleca się kontrolę czynności nerek na początku leczenia, jak również zapewnienie odpowiedniego nawodnienia pacjenta.⁷

Białka transportujące: Dane z badań in vitro wskazują, że walsartan jest substratem wątrobowego transportera wychwytu OATP1B1/OATP1B3 i transportera wyrzutu wątrobowego MRP2. Znaczenie kliniczne tych danych jest nieznane, jednak jednoczesne stosowanie inhibitorów transportera wychwytu (np. ryfampicyny, cyklosporyny) lub transportera wyrzutu (np. rytonawiru) może zwiększyć ogólnoustrojową ekspozycję na walsartan. Należy zachować właściwą ostrożność podczas rozpoczynania lub kończenia jednoczesnej terapii tymi lekami.⁸

Interakcje z alkoholem

Stosowanie tiazydowych leków moczopędnych jednocześnie z substancjami, które również wywierają działanie obniżające ciśnienie krwi (np. poprzez zmniejszenie aktywności sympatykomimetycznej ośrodkowego układu nerwowego lub poprzez bezpośrednie rozszerzanie naczyń), w tym z alkoholem, może nasilać niedociśnienie ortostatyczne. W przypadku terapii skojarzonej walsartanu z hydrochlorotiazydem ta interakcja może być szczególnie istotna.⁹¹⁰

Brak istotnych klinicznie interakcji

W badaniach interakcji lekowych walsartanu nie stwierdzono istotnych klinicznie interakcji z żadną z następujących substancji: cymetydyna, warfaryna, furosemid, digoksyna, atenolol, indometacyna, hydrochlorotiazyd, amlodypina i glibenklamid.¹¹

Dzieci i młodzież

W nadciśnieniu tętniczym u dzieci i młodzieży, u których często współistnieją zaburzenia czynności nerek, zaleca się ostrożność podczas jednoczesnego stosowania walsartanu i innych substancji hamujących układ renina-angiotensyna-aldosteron, mogących zwiększać stężenie potasu w surowicy. Należy ściśle kontrolować czynności nerek oraz stężenie potasu w surowicy.¹²

Interakcje walsartanu w leczeniu skojarzonym

Interakcje walsartanu i amlodypiny

W przypadku terapii skojarzonej walsartanu z amlodypiną, należy wziąć pod uwagę dodatkowe interakcje związane z amlodypiną:

Grejpfrut lub sok grejpfrutowy: Nie zaleca się przyjmowania amlodypiny z grejpfrutem lub sokiem grejpfrutowym, gdyż u niektórych pacjentów może zwiększyć się biodostępność, czego skutkiem może być nasilone działanie obniżające ciśnienie tętnicze krwi.¹³

Inhibitory CYP3A4: Jednoczesne stosowanie amlodypiny z silnymi lub umiarkowanymi inhibitorami CYP3A4 (inhibitory proteazy, azole przeciwgrzybicze, makrolidy takie jak erytromycyna lub klarytromycyna, werapamil lub diltiazem) może powodować znaczne zwiększenie ekspozycji na amlodypinę. Znaczenie kliniczne tych zmian w farmakokinetyce może być bardziej widoczne u pacjentów w podeszłym wieku.¹⁴

Induktory CYP3A4: Stosowanie amlodypiny jednocześnie ze znanymi induktorami CYP3A4 (leki przeciwdrgawkowe [np. karbamazepina, fenobarbital, fenytoina, fosfenytoina, prymidon], ryfampicyna, ziele dziurawca zwyczajnego) może zmieniać jej stężenie w osoczu. Dlatego też, zarówno podczas stosowania amlodypiny razem z induktorami CYP3A4, a szczególnie z silnymi induktorami CYP3A4, jak i po jego zakończeniu, należy kontrolować ciśnienie krwi i rozważyć konieczność modyfikacji dawki.¹⁵

Symwastatyna: Jednoczesne stosowanie wielokrotnych dawek amlodypiny 10 mg z symwastatyną 80 mg powodowało zwiększenie ekspozycji na symwastatynę o 77%, w porównaniu z symwastatyną stosowaną w monoterapii. U pacjentów przyjmujących amlodypinę zaleca się zmniejszenie dawki symwastatyny do 20 mg na dobę.¹⁶

Dantrolen (we wlewie): U zwierząt po podaniu werapamilu i dożylnym podaniu dantrolenu obserwowano prowadzące do śmierci migotanie komór i zapaść krążeniową powiązane z hiperkaliemią. Ze względu na ryzyko hiperkaliemii zaleca się unikanie jednoczesnego podawania antagonistów wapnia takich jak amlodypina, u pacjentów podatnych na hipertermię złośliwą oraz podczas leczenia hipertermii złośliwej.¹⁷

Interakcje walsartanu i hydrochlorotiazydu

W przypadku terapii skojarzonej walsartanu z hydrochlorotiazydem, należy wziąć pod uwagę dodatkowe interakcje związane z hydrochlorotiazydem:

Leki wpływające na stężenie potasu w surowicy: Jednoczesne stosowanie leków moczopędnych zwiększających wydalanie potasu z moczem, kortykosteroidów, środków przeczyszczających, ACTH, amfoterycyny, karbenoksolonu, penicyliny G, kwasu salicylowego i jego pochodnych może nasilać działanie hipokaliemiczne hydrochlorotiazydu. Jeśli leki te mają być stosowane jednocześnie z produktem złożonym zawierającym hydrochlorotiazyd i walsartan, zaleca się kontrolowanie stężenia potasu w osoczu.¹⁸

Leki, które mogą wywołać częstoskurcz komorowy typu torsades de pointes: Ze względu na ryzyko wystąpienia hipokaliemii hydrochlorotiazyd należy podawać ostrożnie z lekami, które mogą wywołać częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, w szczególności z lekami przeciwarytmicznymi klasy Ia i III oraz niektórymi lekami przeciwpsychotycznymi.¹⁹

Glikozydy naparstnicy: Może wystąpić hipokaliemia lub hipomagnezemia wywołana przez tiazydy jako działanie niepożądane sprzyjające zaburzeniom rytmu serca spowodowanym stosowaniem glikozydów naparstnicy.²⁰

Sole wapnia i witamina D: Podawanie tiazydowych leków moczopędnych, w tym hydrochlorotiazydu, z witaminą D lub solami wapnia może nasilać zwiększenie stężenia wapnia w surowicy. Jednoczesne stosowanie tiazydowych leków moczopędnych z solami wapnia może powodować hiperkalcemię u pacjentów predysponowanych do wystąpienia hiperkalcemii (np. w przypadku nadczynności przytarczyc, nowotworu złośliwego lub stanów zależnych od witaminy D) poprzez zwiększenie zwrotnego wchłaniania wapnia w kanalikach.²¹

Leki przeciwcukrzycowe (doustne leki przeciwcukrzycowe i insulina): Tiazydowe leki moczopędne mogą zaburzać tolerancję glukozy. Może być konieczne dostosowanie dawki leków przeciwcukrzycowych. Metforminę należy stosować ostrożnie ze względu na ryzyko kwasicy mleczanowej wywołanej przez czynnościową niewydolność nerek, związaną ze stosowaniem hydrochlorotiazydu.²²

Leki beta-adrenolityczne i diazoksyd: Jednoczesne stosowanie tiazydowych leków moczopędnych, w tym hydrochlorotiazydu, z lekami beta-adrenolitycznymi może zwiększać ryzyko hiperglikemii. Tiazydowe leki moczopędne, w tym hydrochlorotiazyd, mogą nasilać hiperglikemiczne działanie diazoksydu.²³

Leki stosowane w leczeniu dny moczanowej (probenecyd, sulfinpirazon i allopurynol): Hydrochlorotiazyd może zwiększać stężenie kwasu moczowego w surowicy i dlatego może być konieczna zmiana dawki leków zwiększających wydalanie kwasu moczowego. Może być konieczne zwiększenie dawki probenecydu lub sulfinpirazonu. Jednoczesne stosowanie tiazydowych leków moczopędnych, w tym hydrochlorotiazydu, może zwiększać częstość występowania reakcji nadwrażliwości na allopurynol.²⁴

Leki przeciwcholinergiczne i inne produkty lecznicze, które mogą wpływać na motorykę przewodu pokarmowego: Dostępność biologiczna tiazydowych leków moczopędnych może się zwiększyć pod wpływem leków przeciwcholinergicznych (np. atropina, biperyden), najprawdopodobniej w wyniku spowolnienia perystaltyki przewodu pokarmowego i opóźnienia opróżniania żołądka z treści pokarmowej. Odwrotnie, można oczekiwać, że substancje prokinetyczne, takie jak cyzapryd mogą zmniejszać dostępność biologiczną leków moczopędnych z grupy tiazydów.²⁵

Amantadyna: Tiazydowe leki moczopędne, w tym hydrochlorotiazyd, mogą zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych amantadyny.²⁶

Żywice jonowymienne: Kolestyramina i kolestypol zmniejszają wchłanianie tiazydowych leków moczopędnych, w tym hydrochlorotiazydu, czego skutkiem może być niepełne działanie terapeutyczne tiazydowych leków moczopędnych. Jednak rozłożenie w czasie dawkowania hydrochlorotiazydu i żywicy, np. poprzez podanie hydrochlorotiazydu przynajmniej 4 godziny przed lub 4-6 godzin po podaniu żywicy, mogłoby potencjalnie zminimalizować interakcję.²⁷

Leki cytotoksyczne: Tiazydy, w tym hydrochlorotiazyd, mogą zmniejszać wydalanie leków cytotoksycznych (np. cyklofosfamidu, metotreksatu) przez nerki i nasilać ich działanie supresyjne na szpik kostny.²⁸

Niedepolaryzujące leki zwiotczające mięśnie szkieletowe (np. tubokuraryna): Tiazydy, w tym hydrochlorotiazyd, nasilają działanie pochodnych kurary.²⁹

Cyklosporyna: Jednoczesne leczenie cyklosporyną może zwiększyć ryzyko hiperurykemii i powikłań typu dny.³⁰

Metylodopa: Zgłaszano pojedyncze przypadki niedokrwistości hemolitycznej u pacjentów otrzymujących leczenie skojarzone metylodopą i hydrochlorotiazydem.³¹

Jodowe środki kontrastujące: U pacjentów z odwodnieniem wywołanym lekami moczopędnymi istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia ostrej niewydolności nerek, zwłaszcza po podaniu dużych dawek produktów zawierających jod. Przed ich podaniem pacjenta należy ponownie nawodnić.³²

Tabela interakcji substancji walsartan

^33
34

Interakcje walsartanu z alkoholem

W przypadku jednoczesnego stosowania walsartanu z alkoholem, szczególnie w terapii skojarzonej z hydrochlorotiazydem, może dojść do nasilenia działania hipotensyjnego. Jest to spowodowane faktem, że zarówno alkohol, jak i walsartan wywierają działanie obniżające ciśnienie tętnicze krwi, a mechanizmy ich działania mogą się uzupełniać.³⁵

Alkohol może powodować rozszerzenie naczyń krwionośnych i zmniejszenie aktywności sympatycznej ośrodkowego układu nerwowego, co w połączeniu z działaniem walsartanu na układ renina-angiotensyna-aldosteron może prowadzić do nadmiernego spadku ciśnienia tętniczego. Efekt ten może być szczególnie zauważalny przy zmianie pozycji ciała (niedociśnienie ortostatyczne).³⁶

Dodatkowo, przy jednoczesnym stosowaniu walsartanu z hydrochlorotiazydem, alkohol może nasilać działanie moczopędne tiazydów, co może prowadzić do odwodnienia i dalszego obniżenia ciśnienia tętniczego. U pacjentów odwodnionych zwiększa się także ryzyko ostrej niewydolności nerek.³⁷

Zaleca się ostrożność podczas spożywania alkoholu w trakcie terapii walsartanem, szczególnie na początku leczenia oraz po każdej zmianie dawkowania. Pacjenci powinni być poinformowani o możliwości wystąpienia niedociśnienia ortostatycznego i związanych z tym objawów, takich jak zawroty głowy, omdlenia czy upadki.³⁸