Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Walsartan

Wpływ walsartanu na płodność

Dostępne badania na zwierzętach wykazały, że walsartan nie wpływa niekorzystnie na płodność. Obserwacje te pochodzą z badań na szczurach, którym podawano doustnie walsartan w dawkach do 200 mg/kg masy ciała na dobę. Dawka ta stanowi 6-krotność maksymalnej dawki zalecanej u ludzi, w przeliczeniu na mg/m² powierzchni ciała (przy założeniu dawki 320 mg/dobę u pacjenta o masie ciała 60 kg). W przeprowadzonych badaniach nie stwierdzono istotnego wpływu na sprawność reprodukcyjną zarówno u samców, jak i samic szczurów.¹²

Należy jednak podkreślić, że brakuje badań klinicznych odnośnie wpływu samego walsartanu na płodność u ludzi. Większość danych pochodzi z badań na modelach zwierzęcych oraz z obserwacji klinicznych leków złożonych zawierających walsartan.³

Walsartan a ciąża

Stosowanie walsartanu podczas ciąży podlega istotnym ograniczeniom i zaleceniom ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu. Poniżej przedstawiono najważniejsze informacje, które lekarz powinien przekazać kobiecie w ciąży lub planującej ciążę:

Pierwszy trymestr ciąży

Nie zaleca się stosowania walsartanu ani innych antagonistów receptora angiotensyny II (AIIRA) w trakcie pierwszego trymestru ciąży.⁴ Chociaż dane epidemiologiczne dotyczące ryzyka działania teratogennego po narażeniu na inhibitory ACE w pierwszym trymestrze ciąży nie są jednoznaczne, nie można wykluczyć niewielkiego zwiększenia ryzyka. Mimo braku kontrolowanych badań epidemiologicznych dla antagonistów receptora angiotensyny II, podobne ryzyko może występować dla tej klasy leków.⁵

Drugi i trzeci trymestr ciąży

Stosowanie walsartanu jest bezwzględnie przeciwwskazane w drugim i trzecim trymestrze ciąży.⁶ Wiadomo, że narażenie na działanie antagonistów receptora angiotensyny II w drugim i trzecim trymestrze ciąży powoduje działanie toksyczne na ludzki płód, powodując:

• pogorszenie czynności nerek płodu⁷
• małowodzie⁸
• opóźnienie kostnienia czaszki⁹

Ponadto, obserwowano toksyczny wpływ na noworodka w postaci:

• niewydolności nerek¹⁰
• niedociśnienia tętniczego¹¹
• hiperkaliemii (podwyższonego stężenia potasu)¹²

Zalecenia dla kobiet w ciąży lub planujących ciążę

Lekarz powinien przekazać pacjentce następujące informacje:

1. Jeśli pacjentka planuje ciążę i przyjmuje walsartan, należy zastosować inne leki przeciwnadciśnieniowe o ustalonym profilu bezpieczeństwa stosowania w ciąży.¹³
2. W przypadku stwierdzenia ciąży u kobiety leczonej walsartanem, należy natychmiast przerwać podawanie leku i, jeśli to wskazane, zastosować leczenie alternatywne.¹⁴
3. Jeżeli pacjentka przyjmowała walsartan od drugiego trymestru ciąży, zaleca się wykonanie badania ultrasonograficznego nerek i czaszki płodu.¹⁵
4. Noworodki, których matki przyjmowały walsartan, powinny być ściśle obserwowane ze względu na możliwość wystąpienia niedociśnienia tętniczego.¹⁶

Walsartan a karmienie piersią

Brak jest danych lub informacje są niewystarczające odnośnie przenikania walsartanu do mleka kobiecego.¹⁷ Z tego powodu lekarz powinien przekazać kobietom karmiącym piersią następujące informacje:

1. Nie zaleca się stosowania walsartanu podczas karmienia piersią.¹⁸
2. Jeśli leczenie walsartanem jest konieczne w okresie karmienia piersią, zaleca się zastosowanie innych leków przeciwnadciśnieniowych o lepiej ustalonym profilu bezpieczeństwa podczas karmienia piersią.¹⁹
3. Szczególną ostrożność należy zachować podczas karmienia noworodków lub wcześniaków.²⁰

Informacje dotyczące leków złożonych z walsartanem

Walsartan w połączeniu z amlodypiną

W przypadku stosowania preparatów złożonych zawierających walsartan i amlodypinę, należy dodatkowo uwzględnić następujące informacje:

• Amlodypina przenika do mleka kobiecego. Oszacowano, że odsetek dawki, jaki przyjmuje niemowlę od karmiącej go piersią matki, mieści się w przedziale międzykwartylowym od 3% do 7%, przy czym wartość maksymalna wynosi 15%.²¹
• Wpływ amlodypiny na organizm niemowląt jest nieznany.²²
• U niektórych pacjentów leczonych antagonistami kanałów wapniowych (amlodypina) obserwowano odwracalne zmiany biochemiczne w główkach plemników, co mogłoby teoretycznie wpływać na płodność u mężczyzn.²³

Walsartan w połączeniu z hydrochlorotiazydem

W przypadku stosowania preparatów zawierających walsartan i hydrochlorotiazyd, należy przekazać pacjentce następujące informacje:

• Hydrochlorotiazyd przenika przez łożysko.²⁴
• Doświadczenie ze stosowaniem hydrochlorotiazydu podczas ciąży, a zwłaszcza w pierwszym trymestrze, jest ograniczone.²⁵
• Stosowanie hydrochlorotiazydu w drugim i trzecim trymestrze ciąży może niekorzystnie wpływać na perfuzję płodowo-łożyskową oraz może powodować u płodu i noworodka m.in. żółtaczkę, zaburzenia elektrolitowe i małopłytkowość.²⁶
• Hydrochlorotiazyd przenika do mleka kobiecego w niewielkich ilościach.²⁷
• Hydrochlorotiazyd stosowany w dużych dawkach może hamować laktację poprzez wywołanie intensywnej diurezy.²⁸

Informacje do przekazania pacjentce – podsumowanie

Lekarz powinien przekazać kobiecie w ciąży lub karmiącej piersią następujące informacje dotyczące stosowania walsartanu:

1. W przypadku ciąży:
   • Walsartan nie jest zalecany w pierwszym trymestrze ciąży z powodu potencjalnego ryzyka dla płodu.
   • Stosowanie walsartanu jest bezwzględnie przeciwwskazane w drugim i trzecim trymestrze ciąży.
   • W przypadku stwierdzenia ciąży podczas leczenia walsartanem, należy natychmiast przerwać jego stosowanie i skontaktować się z lekarzem.
   • Jeśli ekspozycja na walsartan miała miejsce w ciąży, szczególnie od drugiego trymestru, należy wykonać badanie USG nerek i czaszki płodu.
   • Po urodzeniu, dziecko powinno być ściśle obserwowane pod kątem wystąpienia niedociśnienia tętniczego.
2. W przypadku karmienia piersią:
   • Nie zaleca się stosowania walsartanu podczas karmienia piersią.
   • Jeśli leczenie przeciwnadciśnieniowe jest konieczne w okresie karmienia piersią, należy zastosować inne leki o lepiej ustalonym profilu bezpieczeństwa.
   • Szczególne środki ostrożności należy zachować podczas karmienia noworodków lub wcześniaków.

Wszystkie decyzje dotyczące leczenia powinny być podejmowane indywidualnie, po dokładnym rozważeniu stosunku korzyści do ryzyka, przy uwzględnieniu stanu klinicznego pacjentki oraz etapu ciąży lub karmienia piersią.