przewlekła kandydoza zanikowa jamy ustnej
Wskazanie

Przewlekła kandydoza zanikowa jamy ustnej, znana również jako atroficzne zapalenie jamy ustnej wywołane przez grzyby z rodzaju Candida, to forma zakażenia grzybiczego charakteryzująca się zanikiem brodawek języka i błony śluzowej jamy ustnej. Najczęściej jest wywoływana przez Candida albicans, choć inne gatunki Candida również mogą być czynnikiem etiologicznym. Schorzenie to często występuje u osób starszych, szczególnie użytkowników protez dentystycznych, pacjentów z osłabioną odpornością, cukrzycą lub przyjmujących długotrwale antybiotyki czy kortykosteroidy.

Klinicznie przewlekła kandydoza zanikowa objawia się zaczerwienieniem i wygładzeniem powierzchni błony śluzowej jamy ustnej, zwłaszcza na podniebieniu i języku. Pacjenci często zgłaszają uczucie pieczenia, dyskomfortu oraz zaburzenia smaku. W diagnostyce oprócz obrazu klinicznego istotne są badania mikologiczne – posiew i preparat bezpośredni z wymazu z jamy ustnej.

W leczeniu przewlekłej kandydozy zanikowej stosuje się przede wszystkim leki przeciwgrzybicze miejscowe i ogólnoustrojowe. Wśród preparatów miejscowych dostępnych w Polsce wymienić można: Nystatynę (zawiesina do stosowania w jamie ustnej), Pimafucin (tabletki do ssania), Fluconazol GSK (żel do stosowania miejscowego). W terapii ogólnoustrojowej stosuje się głównie: Flukonazol (Fluconazol, Flumycon, Diflucan), Itrakonazol (Orungal, Trioxal) czy Ketokonazol (Ketoconazole, Ketostar).

Największe trudności w leczeniu przewlekłej kandydozy zanikowej jamy ustnej wiążą się z jej nawrotowym charakterem oraz z koniecznością eliminacji czynników predysponujących. Szczególnie problematyczne jest leczenie pacjentów z obniżoną odpornością, u których infekcja ma tendencję do szybkich nawrotów. Dodatkowo, rosnąca oporność szczepów Candida na leki przeciwgrzybicze (zwłaszcza na azole) stanowi poważne wyzwanie terapeutyczne. Istotnym elementem kompleksowego leczenia jest również poprawa higieny jamy ustnej oraz protez zębowych, a także kontrola chorób współistniejących, takich jak cukrzyca czy niedokrwistość.