Leki w grupie
„azole”

Azole to grupa syntetycznych związków przeciwgrzybiczych, które działają poprzez hamowanie enzymu 14-α-demetylazy lanosterolu, kluczowego w syntezie ergosterolu – głównego składnika błony komórkowej grzybów. Zaburzenie biosyntezy ergosterolu prowadzi do uszkodzenia błony komórkowej i śmierci komórki grzyba. Azole charakteryzują się szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, obejmującym dermatofity, drożdżaki oraz niektóre grzyby pleśniowe.

Grupa azoli dzieli się na dwie główne podgrupy: imidazole (posiadające w strukturze pierścień imidazolowy) oraz triazole (zawierające pierścień triazolowy). Imidazole są zwykle stosowane miejscowo, natomiast triazole – systemowo, ze względu na lepszą biodostępność i mniejszą toksyczność.

Do najważniejszych imidazoli należą: klotrimazol (Clotrimazolum, Canesten), mikonazol (Miconal), ketokonazol (Nizoral), ekonazol (Pevaryl) i bifonazol (Biforen). Natomiast do triazoli zaliczamy: flukonazol (Diflucan, Fluconazole), itrakonazol (Orungal), worikonazol (VFEND), posakonazol (Noxafil) oraz izawukonazol (Cresemba).

Główną zaletą azoli jest ich szeroki zakres działania, dobra tolerancja i stosunkowo niewielka liczba działań niepożądanych przy terapii krótkoterminowej. Leki te dostępne są w różnych postaciach (doustne, dożylne, miejscowe), co ułatwia dostosowanie terapii do potrzeb pacjenta. Niektóre azole, szczególnie nowsze triazole, wykazują skuteczność wobec grzybów opornych na inne leki przeciwgrzybicze.

Do najpoważniejszych zagrożeń związanych ze stosowaniem azoli należą: hepatotoksyczność (szczególnie przy ketokonazolu), interakcje z innymi lekami (poprzez wpływ na cytochrom P450), zaburzenia hormonalne (hamowanie syntezy steroidów) oraz wydłużenie odstępu QT. Długotrwałe stosowanie azoli może prowadzić do rozwoju oporności grzybów. Triazole są generalnie bezpieczniejsze niż imidazole, ale mogą powodować zaburzenia widzenia, halucynacje i inne objawy neurologiczne, zwłaszcza worikonazol.

Lista leków w tej grupie

  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl