sporotrychoza limfatyczno-skórna
Wskazanie

Sporotrychoza limfatyczno-skórna jest przewlekłą grzybiczą chorobą zakaźną wywoływaną przez Sporothrix schenckii, dimorficznego grzyba występującego w glebie, na roślinach i materiale organicznym. Zakażenie następuje najczęściej poprzez inokulację grzyba do skóry drogą urazów (np. ukłucia cierniem, drzazgą). Choroba charakteryzuje się występowaniem guzka lub owrzodzenia w miejscu wniknięcia patogenu, a następnie rozwojem wtórnych zmian wzdłuż drenażu limfatycznego w postaci podskórnych guzków, które mogą ulegać owrzodzeniu.

Sporotrychoza limfatyczno-skórna występuje głównie u osób zawodowo narażonych na kontakt z glebą, roślinami lub drewnem, takich jak ogrodnicy, rolnicy, leśnicy czy floryści. Choroba jest rozpowszechniona na całym świecie, ale najczęściej spotykana w regionach o klimacie tropikalnym i subtropikalnym, szczególnie w Ameryce Południowej, Afryce i Azji. W Polsce występuje rzadko.

W leczeniu sporotrychozy limfatyczno-skórnej stosuje się przede wszystkim leki przeciwgrzybicze. Lekiem pierwszego wyboru jest jodek potasu (roztwór nasyconego jodku potasu – SSKI), który w Polsce dostępny jest jako preparat recepturowy. Alternatywnie stosuje się itrakonazol (preparaty dostępne w Polsce: Orungal, Itrax, Itrokast, Itraxil, Trioxal), który podaje się w dawce 100-200 mg dziennie przez 3-6 miesięcy. W przypadkach opornych na leczenie lub w zakażeniach rozsianych można zastosować amfoterycynę B (Ambisome, Fungizone) lub terbinafine (Lamisil, Erfin, Terbistad).

Największe trudności w leczeniu sporotrychozy limfatyczno-skórnej to długi czas terapii (minimum 3-6 miesięcy), możliwość wystąpienia działań niepożądanych podczas stosowania jodku potasu (metaliczny smak w ustach, nudności, wymioty, bóle głowy, wysypki skórne) lub itrakonazolu (hepatotoksyczność, interakcje lekowe). Dodatkowo, rozpoznanie choroby może być opóźnione ze względu na jej rzadkie występowanie w Polsce i podobieństwo objawów do innych chorób skórnych, takich jak gruźlica skóry, atypowe zakażenia prątkami, nokardioza czy leiszmanioza. Potwierdzenie diagnozy wymaga hodowli patogenu z materiału pobranego ze zmian skórnych, co może być czasochłonne i nie zawsze skuteczne.