choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi
Wskazanie

Choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi (ang. Graft-versus-Host Disease, GvHD) to powikłanie występujące po przeszczepieniu komórek macierzystych hematopoezy lub szpiku kostnego, gdzie limfocyty T dawcy rozpoznają tkanki biorcy jako obce i atakują je. GvHD może mieć postać ostrą (występującą do 100 dni po przeszczepie) lub przewlekłą (powyżej 100 dni), choć podział ten nie jest ścisły i opiera się głównie na obrazie klinicznym.

W ostrej postaci GvHD najczęściej dochodzi do uszkodzenia skóry (wysypka, rumień), wątroby (podwyższone enzymy wątrobowe, żółtaczka) oraz przewodu pokarmowego (biegunka, ból brzucha). Przewlekła GvHD może obejmować wiele narządów, w tym skórę (zmiany twardzinopodobne), oczy (zespół suchego oka), jamę ustną (suchość), płuca (zarostowe zapalenie oskrzelików) i stawy (przykurcze).

W profilaktyce GvHD stosuje się leki immunosupresyjne, takie jak cyklosporyna A (Sandimmun, Cyclaid), takrolimus (Advagraf, Prograf, Envarsus), metotreksat (Methotrexat-Ebewe), czy mykofenolan mofetylu (CellCept, Myfortic). W leczeniu pierwszej linii stosuje się głównie glikokortykosteroidy, jak metyloprednizolon (Solu-Medrol) lub prednizon (Encorton). W przypadku steroidooporności wykorzystuje się leki drugiej linii: ruksolitynib (Jakavi), ekstrakorpoialną fotoferezę, przeciwciała monoklonalne jak etanercept (Enbrel) czy infliksymab (Remicade, Remsima).

Największą trudnością w leczeniu GvHD jest zachowanie równowagi między hamowaniem reakcji przeszczepu przeciwko gospodarzowi a utrzymaniem efektu przeciwnowotworowego przeszczepu (GvL – graft versus leukemia). Zbyt silna immunosupresja zwiększa ryzyko infekcji oportunistycznych (wirusowych, grzybiczych) oraz nawrotu choroby podstawowej. Z kolei niewystarczające leczenie GvHD prowadzi do uszkodzenia narządów i pogorszenia jakości życia pacjenta. Dodatkowo, przewlekła GvHD może być oporna na standardowe leczenie, wymagając złożonych schematów immunosupresji i długotrwałej terapii.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl