przewlekłe drożdżakowe zakażenie skóry i błon śluzowych
Wskazanie

Przewlekłe drożdżakowe zakażenie skóry i błon śluzowych (kandydoza przewlekła) to schorzenie wywoływane najczęściej przez grzyby z rodzaju Candida, przede wszystkim Candida albicans. Zakażenie to może dotyczyć różnych okolic ciała, w tym jamy ustnej, gardła, przełyku, narządów płciowych, fałdów skórnych oraz paznokci. Przewlekły charakter zakażenia definiuje się jako utrzymywanie się objawów przez okres dłuższy niż miesiąc lub występowanie częstych nawrotów.

Czynnikami predysponującymi do rozwoju przewlekłej kandydozy są: cukrzyca, otyłość, zaburzenia odporności (w tym zakażenie HIV), stosowanie antybiotyków o szerokim spektrum działania, stosowanie glikokortykosteroidów, ciąża, terapia immunosupresyjna, a także noszenie ciasnej, nieprzewiewnej odzieży. Objawy kliniczne zależą od lokalizacji zakażenia i mogą obejmować: białe naloty na błonach śluzowych, zaczerwienienie, świąd, pieczenie, macerację naskórka, a w przypadku zakażenia paznokci – zmiany ich struktury i zabarwienia.

W leczeniu przewlekłych zakażeń drożdżakowych stosuje się leki przeciwgrzybicze miejscowe oraz ogólnoustrojowe. W terapii miejscowej stosuje się preparaty zawierające pochodne imidazolowe: klotrymazol (Clotrimazolum GSK, Canesten), mikonazol (Miconal, Daktarin), natamycynę (Pimafucin) oraz nystatynę (Nystatyna). W przypadku błon śluzowych jamy ustnej skuteczne są zawiesiny i płukanki zawierające nystatynę (Nystatyna zawiesina) lub mikonazol (Daktarin żel do jamy ustnej).

Leczenie ogólnoustrojowe obejmuje stosowanie leków z grupy azoli: flukonazol (Fluconazole, Flukonazol, Flumycon, Flucofast), itrakonazol (Orungal, Itrax) oraz worikonazol (Voriconazole, VFEND). W przypadkach opornych na standardowe leczenie można zastosować echinokandyny, takie jak kaspofungina (Cancidas) lub anidulafungina (Ecalta), a także amfoterycynę B (Ambisome, Abelcet).

Największe trudności w leczeniu przewlekłych zakażeń drożdżakowych związane są z nawrotowym charakterem schorzenia oraz narastającą opornością grzybów na leki przeciwgrzybicze. Problemem jest również identyfikacja i eliminacja czynników predysponujących, które często są trudne do zmodyfikowania (np. przewlekłe choroby obniżające odporność). Istotnym wyzwaniem jest także długotrwałość terapii i konieczność stosowania się pacjenta do zaleceń, co może wpływać na compliance. W wielu przypadkach konieczne jest równoczesne leczenie partnerów seksualnych pacjenta, co komplikuje postępowanie terapeutyczne. Dodatkową trudnością jest właściwe różnicowanie z innymi dermatozami, co może prowadzić do opóźnienia właściwego rozpoznania.