aspergiloza układowa
Wskazanie

Aspergiloza układowa to infekcja grzybicza spowodowana przez grzyby z rodzaju Aspergillus, które rozprzestrzeniają się poprzez układ krwionośny do różnych narządów i tkanek organizmu. Występuje najczęściej u pacjentów z osłabionym układem odpornościowym, szczególnie u osób po przeszczepach narządów, chorych na nowotwory hematologiczne, pacjentów z zaawansowanym AIDS oraz osób długotrwale leczonych lekami immunosupresyjnymi lub glikokortykosteroidami.

Klinicznie aspergiloza układowa może manifestować się jako inwazyjna aspergiloza płucna z rozprzestrzenieniem do innych narządów, a także jako pojedyncze ogniska w mózgu, sercu, nerkach, wątrobie czy kościach. Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych, wykrywaniu antygenów grzybiczych (galaktomannanu) oraz badaniach mikrobiologicznych i histopatologicznych.

W leczeniu aspergilozy układowej stosuje się przede wszystkim leki przeciwgrzybicze z grupy azoli oraz echinokandyn. Wśród leków dostępnych w Polsce pierwszą linię leczenia stanowi worykonazol (Vfend, Voriconazole Accord, Voriconazole Mylan), który wykazuje najwyższą skuteczność. Alternatywnie stosuje się liposomalną amfoterycynę B (AmBisome), izawukonazol (Cresemba), kaspofunginę (Cancidas, Caspofungin Accord) oraz posakonazol (Noxafil, Posaconazole Mylan).

Największym wyzwaniem w leczeniu aspergilozy układowej jest wysoka śmiertelność, sięgająca 30-90% mimo optymalnego leczenia. Trudności terapeutyczne obejmują także opóźnioną diagnozę (często rozpoznanie stawiane jest późno, gdy infekcja jest już zaawansowana), interakcje lekowe z innymi preparatami (szczególnie immunosupresantami), toksyczność wątrobową i nerkową leków przeciwgrzybiczych oraz narastającą oporność grzybów na dostępne leki. Istotnym problemem jest również długotrwałość terapii, która zwykle trwa minimum 6-12 tygodni, a w przypadkach immunosupresji może być kontynuowana miesiącami jako leczenie podtrzymujące.