refeeding syndrome

Zespół ponownego odżywienia (refeeding syndrome) to poważne powikłanie metaboliczne, które może wystąpić podczas wdrażania żywienia u pacjentów niedożywionych. Charakteryzuje się gwałtownymi zaburzeniami elektrolitowymi, głównie hipofosfatemią, hipokaliemią oraz hipomagnezemią, które mogą prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych.

Patofizjologia zespołu wiąże się z nagłym przejściem z katabolizmu do anabolizmu po wprowadzeniu odżywiania. Dochodzi do zwiększonego wydzielania insuliny, która stymuluje transport fosforanów, potasu i magnezu do komórek, powodując ich niedobór w surowicy. Konsekwencje kliniczne obejmują zaburzenia neurologiczne, sercowo-naczyniowe, hematologiczne oraz oddechowe.

Grupy szczególnego ryzyka to pacjenci z przewlekłym niedożywieniem, długotrwałym głodzeniem, anoreksją, przewlekłym alkoholizmem, pacjenci geriatryczni oraz po długotrwałym głodzeniu. Postępowanie obejmuje identyfikację pacjentów z grupy ryzyka, stopniowe wprowadzanie żywienia, monitorowanie parametrów biochemicznych oraz suplementację elektrolitów przed i w trakcie żywienia.

Profilaktyka zespołu ponownego odżywienia polega na ostrożnym wdrażaniu żywienia (początkowo około 5-10 kcal/kg/dobę), z powolnym zwiększaniem podaży kalorii pod kontrolą parametrów klinicznych i laboratoryjnych. Regularne monitorowanie stężenia elektrolitów, glikemii oraz stanu klinicznego pacjenta jest niezbędne do bezpiecznego prowadzenia żywienia u osób z grupy ryzyka.