pierwotna niedoczynność jajników

Pierwotna niedoczynność jajników (POF – Primary Ovarian Failure) to stan kliniczny charakteryzujący się przedwczesnym wygaśnięciem funkcji jajników u kobiet przed 40. rokiem życia. Objawia się brakiem miesiączki (amenorrhea), podwyższonym poziomem gonadotropin (FSH >40 IU/l) oraz obniżonym stężeniem estrogenów. Ten stan dotyka około 1-2% kobiet przed 40. rokiem życia.

Etiologia pierwotnej niedoczynności jajników jest zróżnicowana i obejmuje czynniki genetyczne (m.in. zespół Turnera, premutacja genu FMR1), autoimmunologiczne (często współistniejące z innymi chorobami autoimmunologicznymi), jatrogeniczne (po chemioterapii, radioterapii) oraz idiopatyczne. U około 50-75% pacjentek przyczyna pozostaje nieznana.

Diagnostyka POF opiera się na oznaczeniach hormonalnych, badaniach genetycznych, ocenie przeciwciał przeciwjajnikowych oraz obrazowaniu miednicy mniejszej. Leczenie obejmuje przede wszystkim hormonalną terapię zastępczą, która powinna być stosowana do naturalnego wieku menopauzy w celu zapobiegania powikłaniom wynikającym z hipoestrogenizmu, takim jak osteoporoza czy choroby sercowo-naczyniowe.

U pacjentek z POF niezwykle istotne jest kompleksowe podejście terapeutyczne, obejmujące nie tylko leczenie hormonalne, ale również wsparcie psychologiczne oraz poradnictwo w zakresie możliwości prokreacji, w tym technik wspomaganego rozrodu z wykorzystaniem dawstwa komórek jajowych. Pomimo diagnozy, około 5-10% kobiet z POF może spontanicznie zajść w ciążę.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl