Przedawkowanie
Maxicortan 10 mg/g

Preparat Maxicortan (10 mg/g krem) zawierający hydrokortyzonu octan, mimo miejscowego stosowania, może prowadzić do poważnych skutków ogólnoustrojowych w wyniku przewlekłego lub nieprawidłowego użycia, zwłaszcza na rozległe powierzchnie skóry. Wchłanianie systemowe hydrokortyzonu może zaburzać oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, powodując supresję endogennej produkcji kortyzolu. Szczególnie narażone są dzieci, u których nadmierna ekspozycja może skutkować zahamowaniem wzrostu i rozwoju. Klinicznie przedawkowanie manifestuje się hiperglikemią, cukromoczem, zespołem Cushinga oraz objawami supresji osi hormonalnej, co wymaga monitorowania parametrów biochemicznych i stanu klinicznego pacjenta.

Przedawkowanie leku Maxicortan

Preparat Maxicortan (10 mg/g, krem) zawierający jako substancję czynną hydrokortyzonu octan, mimo iż stosowany jest miejscowo, może w określonych okolicznościach prowadzić do poważnych konsekwencji ogólnoustrojowych wynikających z przedawkowania. Niniejszy artykuł szczegółowo opisuje problematykę przedawkowania tego kortykosteroidu o działaniu przeciwzapalnym, przeciwświądowym i obkurczającym naczynia.1

Mechanizm przedawkowania

Przedawkowanie preparatu Maxicortan najczęściej ma charakter przewlekły i wynika z długotrwałego lub nieprawidłowego stosowania miejscowego produktu. Szczególne ryzyko występuje w przypadku aplikacji na rozległe powierzchnie skóry, co znacząco zwiększa wchłanianie ogólnoustrojowe substancji czynnej. W konsekwencji może dojść do zaburzenia fizjologicznej regulacji hormonalnej, ze szczególnym uwzględnieniem osi podwzgórze-przysadka-nadnercza.2

Grupy szczególnego ryzyka

Na skutki przedawkowania leku Maxicortan szczególnie narażone są dzieci, ze względu na większy stosunek powierzchni skóry do masy ciała w porównaniu z dorosłymi. U pacjentów pediatrycznych nadmierna ekspozycja na hydrokortyzon może prowadzić do zahamowania wzrostu i rozwoju, co stanowi poważne powikłanie terapii.3

Konsekwencje kliniczne przedawkowania

Przedawkowanie preparatu Maxicortan może manifestować się zespołem objawów klinicznych i biochemicznych charakterystycznych dla nadmiaru kortykosteroidów w organizmie. Do najważniejszych konsekwencji należą zaburzenia metaboliczne w postaci hiperglikemii i cukromoczu oraz objawy kliniczne zespołu Cushinga, będącego stanem nadmiaru kortykosteroidów w organizmie.4

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W sytuacji rozpoznania objawów przedawkowania należy wdrożyć postępowanie terapeutyczne obejmujące dwa podstawowe elementy: przerwanie stosowania produktu leczniczego oraz wdrożenie leczenia objawowego odpowiedniego do stanu klinicznego pacjenta. Należy monitorować parametry biochemiczne oraz stan osi podwzgórze-przysadka-nadnercza.5

Objaw przedawkowania Opis kliniczny Mechanizm patofizjologiczny Postępowanie
Zahamowanie czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza Upośledzenie fizjologicznej odpowiedzi stresowej, zmniejszone wydzielanie kortyzolu endogennego, możliwe osłabienie, zmęczenie, hipotonia Egzogenny hydrokortyzon powoduje supresję zwrotną osi hormonalnej Odstawienie preparatu, stopniowe zmniejszanie dawki, w ciężkich przypadkach suplementacja kortykosteroidów systemowo z powolnym odstawianiem
Hiperglikemia Podwyższony poziom glukozy we krwi, możliwe objawy poliurii, polidypsji Kortykosteroidy zwiększają glukoneogenezę i zmniejszają wrażliwość tkanek na insulinę Monitorowanie glikemii, w razie potrzeby włączenie leków hipoglikemizujących
Cukromocz Obecność glukozy w moczu wykrywalna w badaniu ogólnym Następstwo hiperglikemii przekraczającej próg nerkowy dla glukozy Normalizacja glikemii, kontrola parametrów funkcji nerek
Zespół Cushinga Charakterystyczna dystrybucja tkanki tłuszczowej (twarz księżycowata, bawoli kark), rozstępy, nadciśnienie tętnicze, osteoporoza, zaburzenia psychiczne Przewlekła ekspozycja na nadmiar kortykosteroidów Odstawienie leku, leczenie powikłań (nadciśnienia, osteoporozy), stopniowa normalizacja osi hormonalnej
Zahamowanie wzrostu i rozwoju u dzieci Spowolnienie lub zatrzymanie przyrostu wysokości ciała, opóźnienie dojrzewania płciowego Wpływ kortykosteroidów na gospodarkę wapniowo-fosforanową i oś GH-IGF-1 Natychmiastowe odstawienie leku, ocena wieku kostnego, konsultacja endokrynologiczna

Profilaktyka przedawkowania

Aby zapobiec przedawkowaniu preparatu Maxicortan, należy ściśle przestrzegać zaleceń dotyczących aplikacji produktu, ze szczególnym uwzględnieniem powierzchni stosowania, częstotliwości i czasu trwania terapii. Nie zaleca się długotrwałego stosowania preparatu, zwłaszcza na rozległe powierzchnie skóry oraz u pacjentów pediatrycznych bez ścisłego nadzoru medycznego.6

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl