polaryzacja makrofagów

Polaryzacja makrofagów to proces, w którym makrofagi – kluczowe komórki układu odpornościowego – różnicują się w kierunku określonych fenotypów funkcjonalnych w odpowiedzi na bodźce mikrośrodowiskowe. Tradycyjnie wyróżnia się dwie główne populacje: makrofagi M1 (klasycznie aktywowane) o właściwościach prozapalnych oraz makrofagi M2 (alternatywnie aktywowane) o działaniu przeciwzapalnym i naprawczym.

Makrofagi M1 powstają pod wpływem cytokin prozapalnych (IFN-γ, TNF-α) oraz produktów mikroorganizmów (LPS). Charakteryzują się wysoką ekspresją IL-12, IL-23, reaktywnych form tlenu i azotu oraz wzmożoną aktywnością fagocytarną. Pełnią kluczową rolę w zwalczaniu patogenów wewnątrzkomórkowych i odpowiedzi przeciwnowotworowej.

Fenotyp M2 indukowany jest przez IL-4, IL-13, IL-10 czy TGF-β. Makrofagi te wydzielają przeciwzapalne cytokiny (IL-10, TGF-β), czynniki wzrostu i enzymy remodelujące macierz zewnątrzkomórkową. Uczestniczą w procesach naprawczych tkanek, angiogenezie oraz hamowaniu nadmiernej odpowiedzi zapalnej. Obecnie wiadomo, że spektrum fenotypów makrofagów jest znacznie szersze niż dychotomia M1/M2.

Zaburzenia równowagi w polaryzacji makrofagów mają istotne znaczenie w patogenezie wielu chorób, w tym nowotworów (gdzie makrofagi związane z guzem, TAM, wykazują często fenotyp M2-podobny sprzyjający progresji guza), chorób autoimmunologicznych, miażdżycy czy cukrzycy. Modulacja polaryzacji makrofagów stanowi obiecujący cel terapeutyczny w wielu schorzeniach.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl