Działania niepożądane
Predasol 25 mg

Działania niepożądane leku Predasol

Lek Predasol (prednizolon) jako kortykosteroid stosowany parenteralnie może wywoływać szereg działań niepożądanych, których występowanie jest ściśle związane z zastosowaną dawką oraz czasem trwania terapii. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę potencjalnych powikłań terapeutycznych związanych ze stosowaniem tego preparatu, ze szczególnym uwzględnieniem ich charakterystyki klinicznej.¹

Zaburzenia układu immunologicznego i infekcje

Stosowanie prednizolonu może prowadzić do istotnego obniżenia funkcji układu odpornościowego, co skutkuje zwiększonym ryzykiem występowania różnorodnych infekcji. Szczególnie niebezpieczne jest zjawisko maskowania objawów zakażeń, co opóźnia wdrożenie właściwego leczenia. Prednizolon może przyczyniać się do wystąpienia, nasilenia lub reaktywacji infekcji wirusowych, grzybiczych, bakteryjnych oraz pasożytniczych, w tym zakażeń patogenami oportunistycznymi. U pacjentów z utajonym zarażeniem Strongyloides może dojść do pobudzenia strongyloidozy.²

Istotnym zagrożeniem są również reakcje nadwrażliwości związane z podaniem leku, obejmujące spektrum od łagodnych reakcji skórnych po ciężkie reakcje anafilaktyczne. Te ostatnie mogą manifestować się jako zaburzenia rytmu serca, skurcz oskrzeli, wahania ciśnienia tętniczego (zarówno hipo- jak i hipertensja), zapaść krążeniowa, a w skrajnych przypadkach zatrzymanie akcji serca.³

Zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne

Długotrwałe stosowanie prednizolonu prowadzi do zahamowania fizjologicznej czynności kory nadnerczy oraz rozwoju zespołu Cushinga jatrogennnego. Charakterystycznymi objawami są: twarz księżycowata, redystrybucja tkanki tłuszczowej z predylekcją do lokalizacji centralnej (otyłość tułowia) oraz retencja płynów.⁴

W zakresie gospodarki wodno-elektrolitowej prednizolon powoduje zatrzymanie sodu, czego klinicznym przejawem jest obecność obrzęków. Jednocześnie dochodzi do zwiększonego wydalania potasu, co może skutkować rozwojem groźnych dla życia zaburzeń rytmu serca. Należy również zwrócić uwagę na zaburzenia gospodarki węglowodanowej i lipidowej, manifestujące się jako obniżenie tolerancji glukozy, rozwój cukrzycy posteroidowej, hipercholesterolemia i hipertriglicerydemia.⁵

Zaburzenia neuropsychiatryczne

Prednizolon wykazuje istotne działanie na ośrodkowy układ nerwowy, manifestujące się szerokim spektrum objawów psychiatrycznych i neurologicznych. Wśród zaburzeń psychicznych dominują: wahania nastroju (od depresji po euforię i manię), drażliwość, labilność emocjonalna, stany lękowe, zaburzenia snu oraz zwiększenie napędu psychoruchowego. W ciężkich przypadkach mogą wystąpić objawy psychotyczne z halucynacjami. Szczególnie niepokojące są myśli samobójcze, które mogą pojawić się u niektórych pacjentów.⁶

W aspekcie neurologicznym terapia prednizolonem może powodować zespół rzekomego guza mózgu, ujawnienie się utajonej padaczki lub nasilenie istniejących już napadów padaczkowych.⁷

Powikłania okulistyczne

Prednizolon może wywołać szereg powikłań okulistycznych, wśród których najistotniejsze to zaćma (szczególnie typu tylnego podtorebkowego) oraz jaskra. Lek może również nasilać objawy już istniejącego owrzodzenia rogówki oraz potęgować przebieg infekcyjnych schorzeń oczu o etiologii wirusowej, grzybiczej i bakteryjnej. U pacjentów mogą pojawić się zaburzenia ostrości widzenia.⁸

Powikłania sercowo-naczyniowe

W trakcie terapii prednizolonem, szczególnie przy zastosowaniu dużych dawek, może wystąpić bradykardia.⁹ Do innych powikłań sercowo-naczyniowych należą: nadciśnienie tętnicze, zwiększone ryzyko rozwoju miażdżycy i powikłań zakrzepowo-zatorowych, zapalenie naczyń (które może pojawić się również jako zespół odstawienia po długotrwałym leczeniu) oraz zwiększona łamliwość naczyń włosowatych.¹⁰

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Stosowanie prednizolonu zwiększa ryzyko rozwoju choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, z możliwością wystąpienia powikłań krwotocznych z przewodu pokarmowego. U części pacjentów może dojść do rozwoju zapalenia trzustki.¹¹

Zaburzenia skórne

Terapia prednizolonem powoduje istotne zmiany w obrębie skóry i jej przydatków. Charakterystyczne są rozstępy, zanik tkanki skórnej, wybroczyny i wylewy krwi związane ze zwiększoną łamliwością naczyń. Typowe objawy to także trądzik steroidowy oraz zapalenie skóry przypominające trądzik różowaty, szczególnie w okolicy okołoustnej.¹²

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe

Prednizolon wywiera silny negatywny wpływ na układ mięśniowo-szkieletowy. U pacjentów obserwuje się zanik i osłabienie mięśni, rozwój miopatii posteroidowej oraz osteoporozę, której ryzyko wzrasta wraz z dawką leku i może wystąpić nawet podczas krótkotrwałego stosowania. Kortykosteroid powoduje również osłabienie struktur ścięgnistych, co może manifestować się jako zapalenie ścięgien, a w skrajnych przypadkach prowadzić do ich zerwania. U pacjentów mogą rozwinąć się jałowe martwice kości. U dzieci istotnym powikłaniem jest zahamowanie wzrostu.¹³

Zaburzenia nerkowe

U pacjentów z twardziną układową stosowanie prednizolonu wiąże się z ryzykiem wystąpienia twardzinowego przełomu nerkowego. Ryzyko to jest zróżnicowane w zależności od podtypu choroby – najwyższe dotyczy pacjentów z uogólnioną postacią twardziny układowej, natomiast znacznie niższe jest u chorych z ograniczoną postacią (2%) oraz z młodzieńczą twardziną układową (1%).¹⁴

Zaburzenia hematologiczne

W obrazie morfologii krwi u pacjentów stosujących prednizolon można obserwować umiarkowaną leukocytozę, limfopenię, eozynopenię oraz policytemię.¹⁵

Zaburzenia endokrynne i rozrodcze

Prednizolon powoduje istotne zaburzenia w zakresie wydzielania hormonów płciowych, co klinicznie może manifestować się jako brak miesiączki u kobiet, hirsutyzm (nadmierne owłosienie typu męskiego) oraz impotencja u mężczyzn.¹⁶

Zaburzenia ogólne

U pacjentów leczonych prednizolonem obserwuje się opóźnione gojenie ran.¹⁷

Tabela działań niepożądanych leku Predasol

Monitorowanie działań niepożądanych

Po wprowadzeniu leku Predasol do obrotu, niezwykle istotne jest systematyczne monitorowanie występujących działań niepożądanych. Zgłaszanie podejrzewanych reakcji polekowych umożliwia ciągłą ocenę stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego produktu. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji i Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹⁸