zaburzenie smaku i węchu
Zaburzenia smaku i węchu to dysfunkcje sensoryczne mogące występować niezależnie lub łącznie. Dysfunkcje te dzielą się na ilościowe (osłabienie lub całkowity brak) oraz jakościowe (nieprawidłowe odczuwanie). Anosmia oznacza całkowitą utratę węchu, hiposmia – jego osłabienie, a parosmia – nieprawidłowe odczuwanie zapachów. Analogicznie dla smaku: ageuzja, hipogeuzja i dysgeuzja.
Etiologia zaburzeń smaku i węchu obejmuje infekcje wirusowe (w tym COVID-19), urazy głowy, choroby neurodegeneracyjne, procesy zapalne błony śluzowej nosa i zatok, polipowatość nosa, a także działanie leków (niektóre antybiotyki, leki przeciwdepresyjne, przeciwnadciśnieniowe), zaburzenia endokrynologiczne i niedobory witamin. Diagnostyka obejmuje badanie podmiotowe, fizykalne, testy węchowe i smakowe oraz badania obrazowe.
Leczenie zaburzeń smaku i węchu jest ukierunkowane na przyczynę. Może obejmować odstawienie leków wywołujących objawy, leczenie chorób podstawowych, suplementację witamin czy terapię kortykosteroidami. W przypadku zaburzeń powinfekcyjnych, w tym po COVID-19, obserwuje się często samoistny powrót funkcji, choć może to trwać od kilku tygodni do kilkunastu miesięcy. W przypadkach trwałych zaburzeń stosuje się trening węchowy jako metodę rehabilitacji.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Nasonex 0,5 mg/g; 50 mcg/dawkę
Stosowanie mometazonu furoinianu w postaci aerozolu do nosa (50 µg/dawkę) wiąże się z występowaniem działań niepożądanych, z których najczęstszym jest krwawienie z nosa, obserwowane u około 5% pacjentów z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa oraz 6% dzieci. Krwawienia te mają zazwyczaj łagodny, samoograniczający się charakter i występują z częstością porównywalną lub niższą niż w przypadku innych donosowych kortykosteroidów (do 15%). Inne działania niepożądane, takie jak ból głowy, podrażnienie błony śluzowej nosa, kichanie czy zapalenie gardła, występują z częstością zbliżoną do placebo. W rzadkich przypadkach mogą pojawić się poważniejsze powikłania, takie jak owrzodzenie nosa, perforacja przegrody nosowej oraz działania niepożądane ze strony narządu wzroku (jaskra, podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe, zaćma, nieostre widzenie), które wymagają natychmiastowej konsultacji okulistycznej i rozważenia przerwania terapii.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, ból głowy, duszność, działanie niepożądane, jaskra, kichanie, kortykosteroid donosowy, krwawienie z nosa, mometazon furoinian, nadwrażliwość, nieostre widzenie, obrzęk naczynioruchowy, ogólnoustrojowe działanie niepożądane, owrzodzenie nosa, perforacja przegrody nosowej, podrażnienie błony śluzowej nosa, podrażnienie gardła, podrażnienie nosa, podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe, polip nosa, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, zaburzenie smaku i węchu, zaćma, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie gardła - Leksykon leków
Działania niepożądane – Eztom 50 mcg/dawkę
Produkt leczniczy Eztom, zawierający mometazonu furoinian w dawce 50 µg/dawkę, jest donosowym kortykosteroidem stosowanym w leczeniu alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa oraz polipów nosa. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym jest krwawienie z nosa, występujące u około 5% pacjentów, zazwyczaj samoistnie ustępujące i o łagodnym przebiegu. Profil bezpieczeństwa jest porównywalny do placebo, a częstość innych działań niepożądanych, takich jak zapalenie gardła, infekcje górnych dróg oddechowych, bóle głowy czy podrażnienie błony śluzowej nosa, mieści się w zakresie od 1% do 10%. W populacji pediatrycznej częstość działań niepożądanych, w tym krwawienia z nosa (6%) i bólu głowy (3%), jest zbliżona do placebo, co potwierdza dobry profil bezpieczeństwa u dzieci.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, ból głowy, ciśnienie wewnątrzgałkowe, duszność, działanie ogólnoustrojowe, jaskra, kichanie, kortykosteroid donosowy, krwawienie z nosa, mometazonu furoinian, nieostre widzenie, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie nosa, perforacja przegrody nosowej, pieczenie nosa, podrażnienie gardła, podrażnienie nosa, polip nosa, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, uszkodzenie nerwu wzrokowego, zaburzenie smaku i węchu, zaćma, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie gardła, zmętnienie soczewki oka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Zincas forte 27 mg jonów cynku
Zincas forte, zawierający 27 mg jonów cynku w postaci 150 mg cynku wodoroasparaginianu dwuwodnego na tabletkę, jest wskazany do leczenia klinicznie potwierdzonego niedoboru cynku, szczególnie gdy modyfikacja diety jest niewystarczająca. Lek powinien być rozważany u pacjentów z zaburzeniami wchłaniania jelitowego (np. choroby zapalne jelit, zespół krótkiego jelita), po zabiegach bariatrycznych, z przewlekłymi chorobami wątroby lub nerek, stosujących długotrwałą dietę wegetariańską lub wegańską bez suplementacji, u osób starszych z niedożywieniem, pacjentów z przewlekłymi biegunkami oraz u osób z nadmierną utratą cynku (np. intensywny wysiłek fizyczny, zwiększona potliwość). Leczenie jest wskazane przy objawach takich jak zaburzenia skórne, opóźnione gojenie ran, zaburzenia wzrostu, nawracające infekcje, zaburzenia neurologiczne, łysienie czy zapalenie jamy ustnej.
choroba zapalna jelit, cynku wodoroasparaginian, dieta wegetariańska, łysienie, nawracająca infekcja, niedobór cynku, niedożywienie, opóźnione gojenie ran, przewlekła biegunka, przewlekła choroba wątroby, trądzik, zabieg bariatryczny, zaburzenie łaknienia, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie odporności, zaburzenie poznawcze, zaburzenie skórne, zaburzenie smaku i węchu, zaburzenie wchłaniania, zaburzenie wzrostu i rozwoju, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, zespół krótkiego jelita, zmiana wypryskowa - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Momester Nasal 50 mcg/dawkę
Momester Nasal, zawierający mometazonu furoinian jednowodny w dawce 50 mikrogramów na dawkę w postaci aerozolu do nosa, nie wykazuje jednoznacznego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługiwania maszyn. Jednakże, lekarze powinni zwrócić uwagę na potencjalne działania niepożądane, które mogą pośrednio wpływać na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Do najczęstszych należą krwawienia z nosa (5% pacjentów), które mogą powodować chwilowe rozproszenie uwagi, oraz ból głowy, który może obniżać koncentrację i wydłużać czas reakcji. Rzadziej występują zaburzenia widzenia, takie jak jaskra, podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe czy zaćma, które mogą znacząco pogorszyć zdolność oceny sytuacji na drodze. Reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli i duszność, stanowią poważne zagrożenie ze względu na nagły i potencjalnie zagrażający życiu charakter.
aerozol do nosa zawiesina, biodostępność leku, ból głowy, ciśnienie wewnątrzgałkowe, duszność, działanie niepożądane, jaskra, kichanie, kortykosteroid donosowy, krwawienie z nosa, mometazonu furoinian jednowodny, nieostre widzenie, obrzęk naczynioruchowy, podrażnienie błony śluzowej nosa, przedawkowanie leku, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, sprawność psychomotoryczna, zaburzenie smaku i węchu, zaburzenie wzroku, zaćma - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nasometin Control 50 mcg/dawkę
Mometazonu furoinian w postaci aerozolu do nosa (Nasometin Control, 50 µg/dawkę) wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się głównie działaniami niepożądanymi o charakterze miejscowym. Najczęściej obserwowanym efektem jest krwawienie z nosa (częstość ≥1/100 do <1/10), które zwykle ustępuje samoistnie i ma niewielkie nasilenie. Inne często występujące działania niepożądane obejmują zapalenie gardła i infekcje górnych dróg oddechowych (bardzo często, ≥1/10), reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję (często), bóle głowy, zaburzenia okulistyczne takie jak jaskra, zaćma, zwiększone ciśnienie śródgałkowe oraz niewyraźne widzenie (często). Miejscowe objawy obejmują również pieczenie, podrażnienie, owrzodzenia błony śluzowej nosa oraz perforację przegrody nosowej, wymagającą konsultacji laryngologicznej. Zaburzenia smaku i węchu również występują z częstością częstościową. Działania ogólnoustrojowe są rzadkie, jednak długotrwałe stosowanie w dużych dawkach wymaga monitorowania pacjenta pod kątem potencjalnych efektów systemowych kortykosteroidów.
aerozol do nosa, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, ból głowy, duszność, dysfagia, działanie ogólnoustrojowe, jaskra, kortykosteroid donosowy, krwawienie z nosa, mometazon furoinian, nadwrażliwość, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie błony śluzowej nosa, perforacja przegrody nosa, pieczenie w nosie, podrażnienie błony śluzowej nosa, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, zaburzenie smaku i węchu, zaćma, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie gardła, zwiększone ciśnienie śródgałkowe - Leksykon substancji czynnych
Mometazon furoinian jednowodny – Działania niepożądane
Mometazonu furoinian jednowodny, stosowany donosowo w dawce 50 mikrogramów na dawkę (np. Pronasal), charakteryzuje się stosunkowo niskim profilem działań niepożądanych. Najczęściej obserwowanym efektem ubocznym jest krwawienie z nosa, występujące u około 5% pacjentów, co jest istotnie niższą częstością niż w przypadku innych kortykosteroidów donosowych (do 15%). Działania niepożądane u pacjentów z polipami nosa oraz alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa są porównywalne, a w populacji pediatrycznej częstość występowania działań niepożądanych jest zbliżona do placebo, z najczęstszymi objawami takimi jak krwawienie z nosa (6%), bóle głowy (3%), podrażnienie błony śluzowej nosa (2%) oraz kichanie (2%). Miejscowe działania niepożądane obejmują również uczucie pieczenia, podrażnienie, a w rzadkich przypadkach owrzodzenie i perforację przegrody nosowej, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii. Ponadto, mogą wystąpić poważne reakcje nadwrażliwości, takie jak anafilaksja, obrzęk naczynioruchowy czy skurcz oskrzeli, stanowiące zagrożenie życia.
aerozol do nosa, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, ból głowy, ciśnienie wewnątrzgałkowe, duszność, dysfagia, działanie ogólnoustrojowe, jaskra, kichanie, klasyfikacja MedDRA, kortykosteroid donosowy, krwawienie z nosa, mometazon furoinian jednowodny, nadwrażliwość, nieostre widzenie, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie nosa, perforacja przegrody nosowej, pieczenie nosa, podrażnienie błony śluzowej nosa, podrażnienie gardła, podrażnienie nosa, polip nosa, Pronasal, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, zaburzenie smaku i węchu, zaćma, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie gardła