Działania niepożądane
Medoxa 25 mg
Prednizon, substancja czynna leku Medoxa, jest glikokortykosteroidem o szerokim spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki (1 mg do 50 mg) oraz czasu terapii. W terapii substytucyjnej ryzyko działań niepożądanych jest relatywnie niskie, natomiast w leczeniu długotrwałym i wysokodawkowym obserwuje się liczne powikłania. Prednizon wykazuje silne działanie immunosupresyjne, co zwiększa podatność na infekcje (wirusowe, bakteryjne, grzybicze, pasożytnicze), maskuje objawy zakażeń oraz może prowadzić do reaktywacji utajonych infekcji, w tym węgorczycy. Ponadto, może indukować reakcje alergiczne i ciężkie anafilaksje z objawami kardiologicznymi i oddechowymi. Endokrynologicznie prednizon może wywołać niedoczynność kory nadnerczy oraz zespół Cushinga, a metabolicznie – zatrzymanie sodu, hipokaliemię, cukrzycę, hipercholesterolemię i hipertriglicerydemię. Zaburzenia psychiczne obejmują depresję, psychozy, manię i myśli samobójcze, a neurologiczne – rzekomy guz mózgu i nasilenie padaczki. W zakresie okulistyki obserwuje się zaćmę podtorebkową tylną, jaskrę i nasilenie infekcji oczu.
- Działania niepożądane leku Medoxa
- Wpływ na układ odpornościowy i infekcje
- Zaburzenia metaboliczne i endokrynologiczne
- Wpływ na układ nerwowy i psychikę
- Wpływ na narząd wzroku
- Wpływ na układ sercowo-naczyniowy
- Wpływ na układ pokarmowy
- Wpływ na skórę i tkankę podskórną
- Wpływ na układ mięśniowo-szkieletowy
- Wpływ na układ moczowy i rozrodczy
- Zaburzenia hematologiczne
- Inne działania niepożądane
- Tabela działań niepożądanych leku Medoxa (prednizon)
- alergiczne zapalenie naczyń
- alergiczne zapalenie spojówek
- alergiczny nieżyt nosa
- alergiczny wyprysk kontaktowy
- artropatia enteropatyczna
- astma oskrzelowa
- autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna
- autoimmunologiczne zapalenie wątroby
- chłoniak nieziarniczy
- choroba Addisona
- choroba Behçeta
- choroba Hodgkina
- choroba Leśniowskiego-Crohna
- choroba Waldenströma
- ciężka gorączkowa dermatoza neutrofilowa
- egzema
- eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń
- eozynofilowe zapalenie powięzi
- erytrodermia
- gruźlica płuc
- gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
- guz rzekomy oczodołu
- guzkowe zapalenie tętnic
- hiperkalcemia w pierwotnych chorobach złośliwych
- idiopatyczna plamica małopłytkowa
- idiopatyczne włóknienie zaotrzewnowe
- katar sienny
- łagodny pemfigoid błony śluzowej
- liniowa dermatoza IgA
- liszaj ruberowy osutka
- liszajec herpetiformis
- łupież rubra mieszkowy
- łuszczyca krostkowa
- łuszczycowe zapalenie stawów
- mieszane choroby tkanki łącznej
- młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów
- myasthenia
- naczyniak jamisty
- neuropatia nerwu wzrokowego
- niedobór ACTH
- niewydolność kory nadnerczy
- obrzęk Quinckego
- obturacyjne zapalenie krtani podgłośniowej
- odrzucenie przeszczepu
- olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic
- oparzenia zasadowe
- oparzenie przełyku
- opryszczka ciężarnych
- orbitopatia endokrynologiczna
- ostra białaczka limfoblastyczna
- ostra przerywana trombocytopenia
- paliatywna terapia chorób nowotworowych
- parałuszczyca
- pęcherzyca zwykła
- pemfigoid pęcherzowy
- piodermia zgorzelinowa
- podostry skórny toczeń rumieniowaty
- polimialgia reumatyczna
- polineuropatia związana z gammapatią monoklonalną
- profilaktyka i leczenie wymiotów wywołanych cytostatykami
- profilaktyka zespołu niewydolności oddechowej u wcześniaków
- przewlekła białaczka limfatyczna
- przewlekłe eozynofilowe zapalenie płuc
- przewlekłe zanikowe zapalenie wielochrzęstne
- przewlekłe zapalenie rzęs
- przewlekły tarczowaty toczeń rumieniowaty
- przewlekły zespół Guillaina-Barrégo
- reakcja Jarischa-Herxheimera
- reakcje alergiczne
- reakcje anafilaktoidalne
- reaktywne zapalenie stawów
- reumatoidalne zapalenie stawów
- rozplemowe zewnątrzwłośniczkowe kłębuszkowe zapalenie nerek
- rumień guzowaty
- sarkoidoza
- śródmiąższowe choroby płuc
- śródmiąższowe zapalenie rogówki
- stany stresowe po długotrwałej terapii kortykosteroidami
- stwardnienie rozsiane
- submikroskopowe kłębuszkowe zapalenie nerek
- szpiczak mnogi
- toczeń rumieniowaty układowy
- toksyczna rozpływna martwica naskórka
- twardzina układowa
- uogólniona ostra osutka krostkowa
- usunięcie nadnerczy
- wielopostaciowy rumień wysiękowy
- wrodzone pęcherzowe oddzielanie się naskórka
- wrzodziejące zapalenie jelita grubego
- wyprysk atopowy
- wyprysk bakteryjny
- wyprysk kontaktowy
- wysypki polekowe
- zaostrzenie przewlekłej obturacyjnej choroby płuc
- zapalenie błony naczyniowej oka
- zapalenie nadtwardówki
- zapalenie rogówki
- zapalenie serca w gorączce reumatycznej
- zapalenie skórno-mięśniowe
- zapalenie stawów kręgosłupa
- zapalenie stawów w sarkoidozie
- zapalenie tętnicy skroniowej
- zapalenie twardówki
- zapalenie wielomięśniowe
- zarostowe zapalenie oskrzelików z organizującym się zapaleniem płuc
- zespół nadnerczowo-płciowy
- zespół Sézary'ego
- zespół Tolosa-Hunta
- zespół Westa
- ziarniniakowatość Wegenera
- ziarniniakowe zapalenie warg
- zwłóknienie płuc
Działania niepożądane leku Medoxa
Lek Medoxa zawiera substancję czynną prednizon (Prednisonum) i jest dostępny w różnych dawkach od 1 mg do 50 mg. Występowanie działań niepożądanych przy stosowaniu tego glikokortykosteroidu zależy głównie od zastosowanej dawki oraz czasu trwania terapii.1
Warto zaznaczyć, że w przypadku terapii substytucyjnej przy stosowaniu zalecanych dawek prednizonu ryzyko wystąpienia działań niepożądanych jest relatywnie małe. Natomiast przy farmakoterapii, szczególnie długotrwałej i wysokodawkowej, częstość oraz nasilenie działań niepożądanych mogą być znaczne.2
Wpływ na układ odpornościowy i infekcje
Prednizon ma silne działanie immunosupresyjne, co może prowadzić do poważnych zaburzeń w funkcjonowaniu układu odpornościowego. Obserwuje się zwiększoną podatność na infekcje, w tym maskowanie objawów zakażeń, co może utrudniać wczesną diagnostykę. Możliwe jest również nasilenie lub reaktywacja utajonych infekcji, szczególnie wirusowych, grzybiczych, bakteryjnych i pasożytniczych. Odnotowano przypadki aktywacji węgorczycy.3
Mogą wystąpić również zaburzenia immunologiczne manifestujące się jako reakcje alergiczne (np. wysypka polekowa) oraz ciężkie reakcje anafilaktyczne, które mogą objawiać się zaburzeniami rytmu serca, skurczem oskrzeli, zmianami ciśnienia tętniczego (obniżeniem lub podwyższeniem), zapaścią krążeniową, a nawet zatrzymaniem akcji serca.4
Zaburzenia metaboliczne i endokrynologiczne
Prednizon może powodować poważne zaburzenia endokrynologiczne, w tym niedoczynność kory nadnerczy oraz zespół Cushinga charakteryzujący się typowymi objawami, takimi jak twarz księżycowata, otyłość tułowia i hiperwolemia.5
Do istotnych zaburzeń metabolicznych należą: zatrzymanie sodu z powstawaniem obrzęków, zwiększone wydalanie potasu (które może prowadzić do zaburzeń rytmu serca), zwiększenie masy ciała, zmniejszenie tolerancji glukozy, rozwój cukrzycy, hipercholesterolemia i hipertriglicerydemia, a także zwiększony apetyt.6
Wpływ na układ nerwowy i psychikę
Terapia prednizonem może prowadzić do szeregu zaburzeń psychicznych, w tym: depresji, drażliwości, euforii, zwiększenia napędu, psychoz, manii, halucynacji, chwiejności emocjonalnej, niepokoju, zaburzeń snu, a nawet myśli samobójczych.7
W zakresie zaburzeń neurologicznych obserwuje się rzekomy guz mózgu, ujawnienie objawów utajonej padaczki oraz zwiększenie skłonności do wystąpienia drgawek u pacjentów z już zdiagnozowaną padaczką.8
Wpływ na narząd wzroku
Stosowanie prednizonu wiąże się z ryzykiem wystąpienia takich powikłań ocznych jak: zaćma (szczególnie ze zmętnieniem podtorebkowym w części tylnej), jaskra, nasilenie owrzodzenia rogówki, nasilenie zapalenia oka wywołanego przez patogeny (wirusy, bakterie, grzyby) oraz nieostre widzenie.9
Wpływ na układ sercowo-naczyniowy
W zakresie zaburzeń serca odnotowano przypadki bradykardii, szczególnie po zastosowaniu dużych dawek prednizonu.10
Istotne zaburzenia naczyniowe obejmują: nadciśnienie tętnicze, zwiększone ryzyko miażdżycy i zakrzepicy, zapalenie naczyń (mogące wystąpić również jako zespół odstawienny po długotrwałym leczeniu) oraz zwiększoną kruchość naczyń włosowatych.11
Wpływ na układ pokarmowy
Prednizon może powodować poważne powikłania gastroenterologiczne, w tym wrzody żołądka lub jelit, krwawienie z żołądka lub dwunastnicy oraz zapalenie trzustki.12
Wpływ na skórę i tkankę podskórną
Wśród zaburzeń dermatologicznych występują: rozstępy skórne czerwone, zanik skóry, teleangiektazje, wybroczyny, siniaki, nadmierne owłosienie, trądzik steroidowy, zapalenie skóry wokół ust podobne do trądziku różowatego oraz zmiany pigmentacji skóry.13
Wpływ na układ mięśniowo-szkieletowy
Długotrwała terapia prednizonem prowadzi do istotnych zaburzeń mięśniowo-szkieletowych, takich jak: atrofia mięśni i osłabienie mięśni, miopatia, osteoporoza (zależna od dawki, możliwa również po krótkotrwałym podawaniu), aseptyczna martwica kości, dyskomfort ścięgien, zapalenie ścięgna, zerwanie ścięgna, tłuszczakowatość nadtwardówkowa oraz opóźnienie wzrostu u dzieci.14
Należy zwrócić uwagę, że po szybkim zmniejszeniu dawki prednizonu po długotrwałym leczeniu mogą wystąpić takie dolegliwości jak bóle mięśni i bóle stawów.15
Wpływ na układ moczowy i rozrodczy
W zakresie zaburzeń nefrologicznych odnotowano przypadki twardzinowego przełomu nerkowego, którego ryzyko jest zróżnicowane w zależności od podgrupy pacjentów. Największe ryzyko dotyczy pacjentów z uogólnioną postacią twardziny układowej, natomiast u pacjentów z ograniczoną postacią twardziny układowej (2%) i z młodzieńczą postacią twardziny układowej (1%) jest ono najmniejsze.16
Zaburzenia układu rozrodczego obejmują zaburzone wydzielanie hormonów płciowych, co może prowadzić do braku miesiączki, hirsutyzmu i impotencji.17
Zaburzenia hematologiczne
Wśród zaburzeń hematologicznych obserwuje się: umiarkowaną leukocytozę, limfopenię, eozynopenię oraz policytemię.18
Inne działania niepożądane
Stosowanie prednizonu wiąże się również z opóźnionym gojeniem się ran.19
Tabela działań niepożądanych leku Medoxa (prednizon)
| Układ/narząd | Działania niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Maskowanie zakażeń, nasilenie lub wznowa utajonych zakażeń | Zależna od dawki i czasu leczenia | Dotyczy infekcji wirusowych, grzybiczych, bakteryjnych, pasożytniczych i oportunistycznych; aktywacja węgorczycy |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Umiarkowana leukocytoza, limfopenia, eozynopenia, policytemia | Zależna od dawki i czasu leczenia | Wpływ na parametry morfologii krwi |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje alergiczne, ciężkie reakcje anafilaktyczne | Zależna od dawki i czasu leczenia | Objawy: zaburzenia rytmu serca, skurcz oskrzeli, zmiany ciśnienia tętniczego, zapaść krążeniowa, zatrzymanie akcji serca |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Niedoczynność kory nadnerczy, zespół Cushinga | Zależna od dawki i czasu leczenia | Objawy: twarz księżycowata, otyłość tułowia i hiperwolemia |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Zatrzymanie sodu, zwiększone wydalanie potasu, zaburzenia gospodarki węglowodanowej i lipidowej | Zależna od dawki i czasu leczenia | Obrzęki, zaburzenia rytmu serca, cukrzyca, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, zwiększony apetyt |
| Zaburzenia psychiczne | Depresja, drażliwość, euforia, psychozy, mania, omamy | Zależna od dawki i czasu leczenia | Również: chwiejność emocjonalna, niepokój, zaburzenia snu, myśli samobójcze |
| Zaburzenia układu nerwowego | Rzekomy guz mózgu, nasilenie padaczki | Zależna od dawki i czasu leczenia | Pojawienie się objawów utajonej padaczki, zwiększenie częstości napadów u chorych z padaczką |
| Zaburzenia oka | Zaćma, jaskra, nasilenie infekcji oczu | Zależna od dawki i czasu leczenia | Zaćma podtorebkowa tylna, nasilenie owrzodzenia rogówki, nieostre widzenie |
| Zaburzenia serca | Bradykardia | Nieznana, głównie po dużych dawkach | Zwolnienie akcji serca po wysokich dawkach prednizonu |
| Zaburzenia naczyniowe | Nadciśnienie tętnicze, miażdżyca, zakrzepica, zapalenie naczyń | Zależna od dawki i czasu leczenia | Zwiększone ryzyko powikłań naczyniowych, kruchość naczyń włosowatych |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Wrzody żołądka lub jelit, krwawienia, zapalenie trzustki | Zależna od dawki i czasu leczenia | Ryzyko perforacji i krwawień z przewodu pokarmowego |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Rozstępy, zanik skóry, trądzik steroidowy | Zależna od dawki i czasu leczenia | Także: teleangiektazje, wybroczyny, siniaki, nadmierne owłosienie, zmiany pigmentacji |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Atrofia mięśni, osteoporoza, martwica kości | Zależna od dawki i czasu leczenia | Także: zapalenie i zerwanie ścięgien, opóźnienie wzrostu u dzieci |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Twardzinowy przełom nerkowy | Zróżnicowana w zależności od podgrupy pacjentów | Największe ryzyko u pacjentów z uogólnioną twardziną układową |
| Zaburzenia układu rozrodczego | Zaburzone wydzielanie hormonów płciowych | Zależna od dawki i czasu leczenia | Objawy: brak miesiączki, hirsutyzm, impotencja |
| Zaburzenia ogólne | Opóźnione gojenie się rany | Zależna od dawki i czasu leczenia | Zaburzenia procesów regeneracyjnych |
Monitorowanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego Medoxa do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.20
Zgłoszeń można dokonać drogą pocztową (Al. Jerozolimskie 181 C, 02-222 Warszawa), telefonicznie (Tel.: +48 22 49 21 301), faksem (Faks: + 48 22 49 21 309) lub przez stronę internetową: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu.21
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania