Działania niepożądane
Hydrokortyzon Allefin 5 mg/g

Długotrwałe stosowanie hydrokortyzonu (powyżej 14 dni), zwłaszcza na dużych powierzchniach skóry, pod opatrunkiem okluzyjnym oraz u dzieci, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych dermatologicznych, takich jak zanikowe zapalenie skóry (ścieńczenie naskórka i skóry właściwej), zapalenie mieszków włosowych, alergia kontaktowa, dermatitis periorbicularis, nadmierne owłosienie, opóźnione gojenie ran, wybroczyny, rozstępy, plamica posteroidowa, trądzik posteroidowy oraz dermatitis perioralis. Subiektywne objawy obejmują pieczenie, zaczerwienienie i nadmierną suchość skóry. Immunosupresyjne działanie hydrokortyzonu predysponuje do nadkażeń bakteryjnych, grzybiczych (drożdżaki, dermatofity) i wirusowych (reaktywacja HSV), a także wtórnych zakażeń. Ponadto, mogą wystąpić zaburzenia naczyniowe, takie jak powierzchowne rozszerzenie naczyń i wybroczyny.

Działania niepożądane leku Hydrokortyzon Allefin

W przypadku długotrwałej terapii kremem Hydrokortyzon Allefin (stosowanie przez okres dłuższy niż 14 dni) można zaobserwować szereg działań niepożądanych. Należy pamiętać, że ryzyko ich wystąpienia wzrasta szczególnie przy stosowaniu produktu na dużą powierzchnię skóry, pod opatrunkiem okluzyjnym oraz u dzieci.1

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Długotrwała aplikacja hydrokortyzonu może prowadzić do szeregu dermatologicznych działań niepożądanych, które mogą manifestować się jako:2

  • Zanikowe zapalenie skóry – prowadzące do ścieńczenia naskórka i skóry właściwej
  • Zapalenie mieszków włosowych – manifestujące się jako czerwone, swędzące guzki wokół mieszków
  • Alergia kontaktowa – reakcja nadwrażliwości na składniki preparatu
  • Zapalenie okołooczne (dermatitis periorbicularis) – stan zapalny skóry wokół oczu
  • Nadmierne owłosienie – szczególnie w miejscu aplikacji
  • Opóźnienie gojenia ran i owrzodzeń – wynikające z przeciwzapalnego działania kortykosteroidów
  • Wybroczyny – drobne wylewy krwi w skórze
  • Rozstępy – trwałe uszkodzenia włókien kolagenowych
  • Plamica posteroidowa – manifestująca się jako przebarwienia i odbarwienia skóry
  • Trądzik posteroidowy – wykwity trądzikopodobne w miejscu aplikacji
  • Dermatitis perioralis – zapalenie skóry wokół ust
  • Dolegliwości subiektywne: pieczenie, zaczerwienienie, nadmierna suchość skóry

Zakażenia i zarażenia pasożytnicze

Ze względu na immunosupresyjne działanie hydrokortyzonu, długotrwała terapia może powodować:3

  • Nadkażenia bakteryjne – szczególnie w obrębie zmian skórnych
  • Infekcje grzybicze – zwłaszcza na obszarach o zwiększonej wilgotności
  • Infekcje wirusowe – reaktywacja infekcji utajonych
  • Wtórne zakażenia – jako powikłanie osłabionej odpowiedzi immunologicznej skóry

Zaburzenia naczyniowe

Przy stosowaniu hydrokortyzonu mogą wystąpić następujące zaburzenia związane z naczyniami krwionośnymi:4

  • Powierzchowne rozszerzenie naczyń krwionośnych – manifestujące się jako rumień i teleangiektazje
  • Wybroczyny – drobne wylewy podskórne spowodowane zwiększoną kruchością naczyń

Zaburzenia oka

Stosowanie hydrokortyzonu, szczególnie w okolicy powiek i okolicy okołoocznej, może powodować:5

Działania ogólnoustrojowe

Pomimo miejscowego stosowania hydrokortyzonu, przy długotrwałej terapii lub aplikacji na dużą powierzchnię skóry mogą wystąpić ogólnoustrojowe działania niepożądane charakterystyczne dla kortykosteroidów:6

  • Zahamowanie czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza – prowadzące do wtórnej niewydolności nadnerczy
  • Zespół Cushinga – charakteryzujący się otyłością twarzy i tułowia, zaburzeniami metabolicznymi i nadciśnieniem
  • Hamowanie wzrostu i rozwoju u dzieci – szczególnie przy długotrwałej terapii
  • Hiperglikemia – podwyższony poziom glukozy we krwi
  • Cukromocz – obecność glukozy w moczu

Tabela działań niepożądanych leku Hydrokortyzon Allefin

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Objawy/Opis
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Zanikowe zapalenie skóry Nieokreślona* Ścieńczenie skóry, zwiększona przezierność, widoczność naczyń krwionośnych
Zapalenie mieszków włosowych Nieokreślona* Czerwone guzki wokół mieszków włosowych, często z obecnością ropy
Alergia kontaktowa Nieokreślona* Zaczerwienienie, świąd, obrzęk w miejscu aplikacji
Zapalenie okołooczne (dermatitis periorbicularis) Nieokreślona* Zmiany zapalne wokół oczu, często z podrażnieniem
Nadmierne owłosienie Nieokreślona* Wzrost niepożądanego owłosienia w miejscu aplikacji
Opóźnienie gojenia ran i owrzodzeń Nieokreślona* Wydłużony czas gojenia, zwiększone ryzyko infekcji
Wybroczyny Nieokreślona* Małe, płaskie, czerwono-fioletowe plamki na skórze
Rozstępy Nieokreślona* Pasowate zmiany atroficzne, początkowo czerwono-fioletowe, później białawe
Plamica posteroidowa Nieokreślona* Przebarwienia i odbarwienia skóry, nieregularne plamy
Trądzik posteroidowy Nieokreślona* Zmiany trądzikopodobne, grudki i krosty w miejscu aplikacji
Dermatitis perioralis Nieokreślona* Grudkowo-krostkowe wykwity w okolicy ust, nosa, brody
Pieczenie, zaczerwienienie, nadmierna suchość Nieokreślona* Subiektywne uczucie dyskomfortu, widoczne zmiany skórne
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Nadkażenia bakteryjne Nieokreślona* Wtórne infekcje na tle zaburzenia flory fizjologicznej skóry
Infekcje grzybicze Nieokreślona* Szczególnie drożdżaki i dermatofity, świąd, rumień, złuszczanie
Infekcje wirusowe Nieokreślona* Nasilenie lub reaktywacja utajonych infekcji, np. HSV
Wtórne zakażenia Nieokreślona* Rozwój patogenów na skutek osłabionej odporności miejscowej
Zaburzenia naczyniowe Powierzchowne rozszerzenie naczyń krwionośnych Nieokreślona* Widoczne poszerzone naczynia włosowate na skórze
Wybroczyny Nieokreślona* Drobne, punktowe wylewy podskórne
Zaburzenia oka Jaskra Nieokreślona* Wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego, bóle głowy, zaburzenia widzenia
Zaćma Nieokreślona* Postępujące zmętnienie soczewki, pogorszenie ostrości wzroku
Nieostre widzenie Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) Przejściowe lub trwałe zaburzenia ostrości widzenia
Działania ogólnoustrojowe Zahamowanie czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza Nieokreślona* Zaburzenia hormonalne, wtórna niewydolność nadnerczy
Zespół Cushinga Nieokreślona* Charakterystyczna „twarz księżycowata”, otyłość tułowia, rozstępy
Hamowanie wzrostu i rozwoju u dzieci Nieokreślona* Opóźnienie wzrostu, zaburzenia rozwojowe
Hiperglikemia Nieokreślona* Podwyższone stężenie glukozy we krwi
Cukromocz Nieokreślona* Obecność glukozy w moczu

* Częstość występowania nie została jednoznacznie określona w charakterystyce produktu leczniczego, działania niepożądane mogą wystąpić głównie przy długotrwałym stosowaniu (powyżej 14 dni).7

Zgłaszanie działań niepożądanych

W ramach stałego monitorowania bezpieczeństwa stosowania produktu Hydrokortyzon Allefin, personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane. Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.8

Zgłoszenia należy kierować do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:

  • Adres: Aleje Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
  • Tel.: + 48 22 49 21 301
  • Fax: + 48 22 49 21 309
  • Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.9

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl