całkowite znieczulenie rdzeniowe
Całkowite znieczulenie rdzeniowe (total spinal anesthesia) to poważne powikłanie znieczulenia podpajęczynówkowego lub zewnątrzoponowego, polegające na rozprzestrzenieniu się środka znieczulającego na obszar większy niż zamierzony, obejmujący rdzeń kręgowy na całej długości, a nawet pień mózgu.
Klinicznie objawia się gwałtownym spadkiem ciśnienia tętniczego, bradykardią, trudnościami w oddychaniu, a w skrajnych przypadkach utratą przytomności i zatrzymaniem krążenia. Przyczyną może być zbyt duża dawka anestetyku, niewłaściwe umiejscowienie igły, zbyt szybkie podanie leku lub indywidualna wrażliwość pacjenta.
Leczenie obejmuje natychmiastowe zabezpieczenie dróg oddechowych, wentylację mechaniczną, podanie płynów i leków wazopresyjnych (fenylefryna, efedryna, noradrenalina) w celu stabilizacji ciśnienia oraz atropiny przy bradykardii. W większości przypadków powikłanie ustępuje wraz z metabolizmem środka znieczulającego, ale wymaga intensywnego monitorowania i leczenia objawowego.
Profilaktyka całkowitego znieczulenia rdzeniowego polega na dokładnym przestrzeganiu protokołów anestezjologicznych, właściwym doborze dawki anestetyku, powolnym podawaniu leku oraz stosowaniu testowych dawek znieczulenia w celu wykrycia nieprawidłowego położenia igły przed podaniem pełnej dawki leku.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Bupivacaine Spinal Grindeks 5 mg/ml
Bupiwakaina w stężeniu 5 mg/ml, stosowana w znieczuleniu podpajęczynówkowym (produkt Bupivacaine Spinal Grindeks), wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla leków z grupy amidowych środków miejscowo znieczulających. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są popunkcyjne bóle głowy (≥1/100 do <1/10), niedociśnienie tętnicze i bradykardia (≥1/100 do <1/10), będące efektem bloku współczulnego. Rzadziej występują poważne powikłania neurologiczne, takie jak niezamierzone całkowite znieczulenie rdzeniowe, porażenie poprzeczne, neuropatia czy zapalenie pajęczynówki (≥1/10 000 do <1/1 000). Depresja oddechowa oraz zatrzymanie akcji serca, choć rzadkie (≥1/10 000 do <1/1 000), stanowią stany zagrożenia życia wymagające natychmiastowej interwencji. Ponadto, mogą pojawić się reakcje alergiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny, które również wymagają pilnej diagnostyki i leczenia.
blokada nerwowo-mięśniowa, blokada współczulna, ból pleców, bradykardia, Bupivacaine Spinal Grindeks, bupiwakaina chlorowodorek, całkowite znieczulenie rdzeniowe, depresja oddechowa, dyzestezja, neuropatia, niedociśnienie tętnicze, niedowład, nietrzymanie moczu, nudność, obrzęk krtani, osłabienie mięśni, ośrodek oddechowy, paraliż, parestezja, płyn mózgowo-rdzeniowy, pokrzywka, popunkcyjny ból głowy, porażenie poprzeczne, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, spadek ciśnienia tętniczego, środek miejscowo znieczulający, wstrząs anafilaktyczny, wyciek płynu mózgowo-rdzeniowego, wymioty, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie pajęczynówki, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie moczu, znieczulenie podpajęczynówkowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lignocainum hydrochloricum 1%
Lidokaina w stężeniu 1% (10 mg/ml) stosowana jako środek miejscowo znieczulający wymaga precyzyjnego dawkowania i techniki podania, aby uniknąć powikłań toksycznych. Znieczulenie powinno być wykonywane przez lekarzy z odpowiednimi kwalifikacjami, w pomieszczeniu wyposażonym w sprzęt resuscytacyjny, tlen oraz leki do reanimacji, z zapewnionym dostępem dożylnym u pacjenta. Kluczowe jest unikanie podania donaczyniowego poprzez aspirację przed wstrzyknięciem oraz dostosowanie dawki do masy ciała i stanu klinicznego, zwłaszcza u osób wyniszczonych, w podeszłym wieku, dzieci oraz pacjentów z niewydolnością wątroby. Monitorowanie stanu świadomości, funkcji układu krążenia i oddechowego jest niezbędne, a wczesne objawy neurotoksyczności lidokainy obejmują metaliczny smak, niepokój, szumy uszne, zawroty głowy, drżenia mięśniowe i senność. Szczególną ostrożność należy zachować przy znieczuleniach w obrębie głowy i szyi, gdzie nawet dozwolone dawki mogą wywołać poważne objawy zatrucia, takie jak drgawki, depresja oddechowa i krążeniowa.
blok serca, blokada współczulna, ból neuropatyczny, bradykardia, całkowite znieczulenie rdzeniowe, depresja układu krążenia, depresja układu oddechowego, drgawka, duszność, hipowolemia, kwasica, mięsień oddechowy, nadciśnienie tętnicze, niedotlenienie, niewydolność krążenia, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, ośrodkowy układ nerwowy, podanie donaczyniowe, porażenie połowicze, porażenie poprzeczne, przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe, sprzęt resuscytacyjny, środek miejscowo znieczulający, stan padaczkowy, stężenie lidokainy, stwardnienie rozsiane, szum uszny, technika aspiracji, technika znieczulenia, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenie nerwowo-mięśniowe, zaburzenie rytmu serca, zatrzymanie czynności serca, zmniejszona czynność nerek, znieczulenie podpajęczynówkowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Bupivacaine WZF Spinal 0,5% Heavy 5 mg/ml
Przedawkowanie bupiwakainy, szczególnie przy podaniu donaczyniowym, może prowadzić do poważnych powikłań toksycznych obejmujących ośrodkowy układ nerwowy (OUN) i układ krążenia. W znieczuleniu podpajęczynówkowym stosuje się dawki nie przekraczające 20% dawek zewnątrzoponowych, co zwykle zapobiega toksycznym stężeniom w surowicy. Objawy toksyczności obejmują drętwienie języka, zawroty głowy, drżenie mięśniowe, a w cięższych przypadkach drgawki i niewydolność krążenia. Całkowite znieczulenie rdzeniowe (wysoki poziom znieczulenia) manifestuje się zatrzymaniem oddechu i niedociśnieniem tętniczym, wymagając natychmiastowej interwencji. W przypadku niedociśnienia stosuje się efedrynę w dawce 10-15 mg i.v., powtarzając w razie potrzeby, oraz szybki wlew dożylny płynów wieloelektrolitowych lub koloidów.
bupiwakaina, całkowite znieczulenie rdzeniowe, ciśnienie tętnicze, diazepam, drętwienie języka, drgawki, drżenie mięśniowe, działanie toksyczne, efedryna, intubacja dotchawicza, kwasica, leki obkurczające naczynia, niedociśnienie tętnicze, niewydolność krążenia, ośrodkowy układ nerwowy, podanie donaczyniowe, podanie podpajęczynówkowe, sukcynylocholina, tiopental, układ krążenia, wentylacja, wlew dożylny, wysoki poziom znieczulenia, zatrzymanie oddechu, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, zwiotczenie mięśni