Działania niepożądane
Bupivacaine Spinal Grindeks 5 mg/ml
Bupiwakaina w stężeniu 5 mg/ml, stosowana w znieczuleniu podpajęczynówkowym (produkt Bupivacaine Spinal Grindeks), wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla leków z grupy amidowych środków miejscowo znieczulających. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są popunkcyjne bóle głowy (≥1/100 do <1/10), niedociśnienie tętnicze i bradykardia (≥1/100 do <1/10), będące efektem bloku współczulnego. Rzadziej występują poważne powikłania neurologiczne, takie jak niezamierzone całkowite znieczulenie rdzeniowe, porażenie poprzeczne, neuropatia czy zapalenie pajęczynówki (≥1/10 000 do <1/1 000). Depresja oddechowa oraz zatrzymanie akcji serca, choć rzadkie (≥1/10 000 do <1/1 000), stanowią stany zagrożenia życia wymagające natychmiastowej interwencji. Ponadto, mogą pojawić się reakcje alergiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny, które również wymagają pilnej diagnostyki i leczenia.
- Działania niepożądane bupiwakainy chlorowodorku stosowanej w znieczuleniu podpajęczynówkowym
- Szczegółowy opis działań niepożądanych według układów i narządów
- Zaburzenia układu nerwowego
- Zaburzenia układu krążenia
- Zaburzenia układu oddechowego
- Zaburzenia żołądka i jelit
- Zaburzenia układu mięśniowo-szkieletowego
- Zaburzenia układu moczowego
- Reakcje alergiczne
- Tabela działań niepożądanych bupiwakainy stosowanej podpajęczynówkowo
- Raportowanie działań niepożądanych
Działania niepożądane bupiwakainy chlorowodorku stosowanej w znieczuleniu podpajęczynówkowym
Bupiwakaina, jako długo działający środek miejscowo znieczulający stosowany w znieczuleniu podpajęczynówkowym, może powodować szereg działań niepożądanych o różnym stopniu nasilenia i częstości występowania. Należy zwrócić uwagę, że reakcje niepożądane wynikające z właściwości samego leku mogą być trudne do odróżnienia od fizjologicznych następstw blokady nerwu (np. spadki ciśnienia tętniczego czy bradykardia), zdarzeń związanych z nakłuciem igłą (np. krwiak okołokręgosłupowy) lub powikłań pośrednich (np. zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych).1
Profil bezpieczeństwa bupiwakainy
Produkt Bupivacaine Spinal Grindeks, zawierający 5 mg/ml bupiwakainy chlorowodorku w postaci roztworu do wstrzykiwań, charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa typowym dla leków z tej grupy. Działania niepożądane mogą dotyczyć różnych układów i narządów, a ich nasilenie waha się od łagodnego do ciężkiego, w rzadkich przypadkach prowadząc nawet do stanów zagrażających życiu.2
Szczegółowy opis działań niepożądanych według układów i narządów
Zaburzenia układu nerwowego
Układ nerwowy jest jednym z najczęściej dotkniętych układów w przypadku działań niepożądanych bupiwakainy stosowanej podpajęczynówkowo. Do często występujących zaburzeń należą popunkcyjne bóle głowy, które są bezpośrednio związane z techniką wykonania znieczulenia i wyciekiem płynu mózgowo-rdzeniowego. Objawy parestezji (zaburzenia czucia w postaci mrowienia, drętwienia) oraz niedowłady czy dyzestezje (nieprzyjemne odczucia dotykowe) występują niezbyt często, ale mają istotne znaczenie kliniczne.3
Do rzadko występujących, ale potencjalnie poważnych powikłań neurologicznych należą:
- Niezamierzone całkowite znieczulenie rdzeniowe – może prowadzić do rozległego bloku czuciowego i ruchowego, wymagającego natychmiastowej interwencji
- Porażenie poprzeczne – ciężkie powikłanie objawiające się utratą funkcji motorycznych i czuciowych poniżej poziomu uszkodzenia rdzenia kręgowego
- Paraliż – całkowita utrata funkcji ruchowych
- Neuropatia – uszkodzenie nerwów obwodowych
- Zapalenie pajęczynówki – stan zapalny jednej z opon mózgowo-rdzeniowych
4
Zaburzenia układu krążenia
Zaburzenia hemodynamiczne należą do często obserwowanych następstw znieczulenia podpajęczynówkowego z użyciem bupiwakainy. Niedociśnienie tętnicze oraz bradykardia (zwolnienie czynności serca) występują często i są bezpośrednio związane z blokiem współczulnym. W skrajnie rzadkich przypadkach może dojść do zatrzymania akcji serca, co stanowi stan bezpośredniego zagrożenia życia wymagający natychmiastowej resuscytacji.5
Zaburzenia układu oddechowego
Depresja oddechowa jest rzadkim, ale poważnym powikłaniem znieczulenia podpajęczynówkowego z użyciem bupiwakainy. Może być następstwem zbyt wysokiego bloku znieczulenia, obejmującego ośrodki oddechowe. Stan ten wymaga natychmiastowej interwencji i wspomagania oddychania.6
Zaburzenia żołądka i jelit
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe występują stosunkowo często po znieczuleniu podpajęczynówkowym bupiwakainą. Nudności obserwuje się często, natomiast wymioty występują niezbyt często. Objawy te mogą być związane zarówno z działaniem samego leku, jak i z niedociśnieniem towarzyszącym blokadzie współczulnej.7
Zaburzenia układu mięśniowo-szkieletowego
Do niezbyt często występujących działań niepożądanych ze strony układu mięśniowo-szkieletowego należą osłabienie mięśni oraz ból pleców. Osłabienie mięśni może być bezpośrednim skutkiem blokady nerwowo-mięśniowej, natomiast ból pleców może wynikać z procedury nakłucia lub pozycjonowania pacjenta podczas zabiegu.8
Zaburzenia układu moczowego
Znieczulenie podpajęczynówkowe z użyciem bupiwakainy może powodować zaburzenia funkcji pęcherza moczowego, objawiające się zatrzymaniem moczu lub nietrzymaniem moczu. Oba te powikłania występują niezbyt często i zwykle ustępują samoistnie po zakończeniu działania blokady.9
Reakcje alergiczne
Należy pamiętać o możliwości wystąpienia reakcji nadwrażliwości na bupiwakainę lub inne składniki preparatu. Reakcje alergiczne występują rzadko, jednak w skrajnych przypadkach może rozwinąć się wstrząs anafilaktyczny – stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowego leczenia.10
Tabela działań niepożądanych bupiwakainy stosowanej podpajęczynówkowo
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Układ immunologiczny | Reakcje alergiczne | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Objawy mogą obejmować wysypkę, świąd, obrzęk, pokrzywkę, duszność |
| Wstrząs anafilaktyczny | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Nagły spadek ciśnienia tętniczego, zaburzenia oddychania, obrzęk krtani, utrata przytomności – stan zagrożenia życia | |
| Układ nerwowy | Popunkcyjne bóle głowy | Często (≥1/100 do <1/10) | Silny ból głowy, nasilający się w pozycji pionowej, ustępujący w pozycji leżącej, związany z wyciekiem płynu mózgowo-rdzeniowego |
| Parestezje | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Zaburzenia czucia w postaci mrowienia, drętwienia, pieczenia | |
| Niedowład | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Częściowe osłabienie siły mięśniowej | |
| Dyzestezja | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Nieprzyjemne, nietypowe odczucia czuciowe | |
| Niezamierzone całkowite znieczulenie rdzeniowe | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Rozległy blok czuciowy i ruchowy, mogący prowadzić do zaburzeń oddychania i krążenia | |
| Porażenie poprzeczne, paraliż, neuropatia, zapalenie pajęczynówki | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Ciężkie powikłania neurologiczne mogące prowadzić do długotrwałych deficytów neurologicznych | |
| Układ sercowo-naczyniowy | Niedociśnienie tętnicze | Często (≥1/100 do <1/10) | Spadek ciśnienia tętniczego związany z blokiem współczulnym |
| Bradykardia | Często (≥1/100 do <1/10) | Zwolnienie czynności serca poniżej 60 uderzeń na minutę | |
| Zatrzymanie akcji serca | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej resuscytacji | |
| Układ oddechowy | Depresja oddechowa | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Zmniejszenie częstości i głębokości oddechów, może wymagać wspomagania oddychania |
| Układ pokarmowy | Nudności | Często (≥1/100 do <1/10) | Nieprzyjemne uczucie potrzeby wymiotowania |
| Wymioty | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Gwałtowne wydalenie treści żołądkowej przez usta | |
| Układ mięśniowo-szkieletowy | Osłabienie mięśni | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Zmniejszenie siły mięśniowej w obszarze blokady nerwowej |
| Ból pleców | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Dyskomfort lub ból okolicy kręgosłupa związany z nakłuciem lub pozycjonowaniem | |
| Układ moczowy | Zatrzymanie moczu | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Niemożność oddania moczu pomimo wypełnionego pęcherza |
| Nietrzymanie moczu | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Mimowolne oddawanie moczu związane z utratą kontroli nad zwieraczami pęcherza |
Raportowanie działań niepożądanych
Istotnym elementem monitorowania bezpieczeństwa stosowania produktów leczniczych jest zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych po dopuszczeniu produktu do obrotu. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszystkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.11
Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:
- Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Telefon: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego za dopuszczenie leku do obrotu.12
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania