Działania niepożądane
Bupivacaine Spinal Grindeks 5 mg/ml

Bupiwakaina w stężeniu 5 mg/ml, stosowana w znieczuleniu podpajęczynówkowym (produkt Bupivacaine Spinal Grindeks), wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla leków z grupy amidowych środków miejscowo znieczulających. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są popunkcyjne bóle głowy (≥1/100 do <1/10), niedociśnienie tętnicze i bradykardia (≥1/100 do <1/10), będące efektem bloku współczulnego. Rzadziej występują poważne powikłania neurologiczne, takie jak niezamierzone całkowite znieczulenie rdzeniowe, porażenie poprzeczne, neuropatia czy zapalenie pajęczynówki (≥1/10 000 do <1/1 000). Depresja oddechowa oraz zatrzymanie akcji serca, choć rzadkie (≥1/10 000 do <1/1 000), stanowią stany zagrożenia życia wymagające natychmiastowej interwencji. Ponadto, mogą pojawić się reakcje alergiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny, które również wymagają pilnej diagnostyki i leczenia.

Działania niepożądane bupiwakainy chlorowodorku stosowanej w znieczuleniu podpajęczynówkowym

Bupiwakaina, jako długo działający środek miejscowo znieczulający stosowany w znieczuleniu podpajęczynówkowym, może powodować szereg działań niepożądanych o różnym stopniu nasilenia i częstości występowania. Należy zwrócić uwagę, że reakcje niepożądane wynikające z właściwości samego leku mogą być trudne do odróżnienia od fizjologicznych następstw blokady nerwu (np. spadki ciśnienia tętniczego czy bradykardia), zdarzeń związanych z nakłuciem igłą (np. krwiak okołokręgosłupowy) lub powikłań pośrednich (np. zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych).1

Profil bezpieczeństwa bupiwakainy

Produkt Bupivacaine Spinal Grindeks, zawierający 5 mg/ml bupiwakainy chlorowodorku w postaci roztworu do wstrzykiwań, charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa typowym dla leków z tej grupy. Działania niepożądane mogą dotyczyć różnych układów i narządów, a ich nasilenie waha się od łagodnego do ciężkiego, w rzadkich przypadkach prowadząc nawet do stanów zagrażających życiu.2

Szczegółowy opis działań niepożądanych według układów i narządów

Zaburzenia układu nerwowego

Układ nerwowy jest jednym z najczęściej dotkniętych układów w przypadku działań niepożądanych bupiwakainy stosowanej podpajęczynówkowo. Do często występujących zaburzeń należą popunkcyjne bóle głowy, które są bezpośrednio związane z techniką wykonania znieczulenia i wyciekiem płynu mózgowo-rdzeniowego. Objawy parestezji (zaburzenia czucia w postaci mrowienia, drętwienia) oraz niedowłady czy dyzestezje (nieprzyjemne odczucia dotykowe) występują niezbyt często, ale mają istotne znaczenie kliniczne.3

Do rzadko występujących, ale potencjalnie poważnych powikłań neurologicznych należą:

  • Niezamierzone całkowite znieczulenie rdzeniowe – może prowadzić do rozległego bloku czuciowego i ruchowego, wymagającego natychmiastowej interwencji
  • Porażenie poprzeczne – ciężkie powikłanie objawiające się utratą funkcji motorycznych i czuciowych poniżej poziomu uszkodzenia rdzenia kręgowego
  • Paraliż – całkowita utrata funkcji ruchowych
  • Neuropatia – uszkodzenie nerwów obwodowych
  • Zapalenie pajęczynówki – stan zapalny jednej z opon mózgowo-rdzeniowych

4

Zaburzenia układu krążenia

Zaburzenia hemodynamiczne należą do często obserwowanych następstw znieczulenia podpajęczynówkowego z użyciem bupiwakainy. Niedociśnienie tętnicze oraz bradykardia (zwolnienie czynności serca) występują często i są bezpośrednio związane z blokiem współczulnym. W skrajnie rzadkich przypadkach może dojść do zatrzymania akcji serca, co stanowi stan bezpośredniego zagrożenia życia wymagający natychmiastowej resuscytacji.5

Zaburzenia układu oddechowego

Depresja oddechowa jest rzadkim, ale poważnym powikłaniem znieczulenia podpajęczynówkowego z użyciem bupiwakainy. Może być następstwem zbyt wysokiego bloku znieczulenia, obejmującego ośrodki oddechowe. Stan ten wymaga natychmiastowej interwencji i wspomagania oddychania.6

Zaburzenia żołądka i jelit

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe występują stosunkowo często po znieczuleniu podpajęczynówkowym bupiwakainą. Nudności obserwuje się często, natomiast wymioty występują niezbyt często. Objawy te mogą być związane zarówno z działaniem samego leku, jak i z niedociśnieniem towarzyszącym blokadzie współczulnej.7

Zaburzenia układu mięśniowo-szkieletowego

Do niezbyt często występujących działań niepożądanych ze strony układu mięśniowo-szkieletowego należą osłabienie mięśni oraz ból pleców. Osłabienie mięśni może być bezpośrednim skutkiem blokady nerwowo-mięśniowej, natomiast ból pleców może wynikać z procedury nakłucia lub pozycjonowania pacjenta podczas zabiegu.8

Zaburzenia układu moczowego

Znieczulenie podpajęczynówkowe z użyciem bupiwakainy może powodować zaburzenia funkcji pęcherza moczowego, objawiające się zatrzymaniem moczu lub nietrzymaniem moczu. Oba te powikłania występują niezbyt często i zwykle ustępują samoistnie po zakończeniu działania blokady.9

Reakcje alergiczne

Należy pamiętać o możliwości wystąpienia reakcji nadwrażliwości na bupiwakainę lub inne składniki preparatu. Reakcje alergiczne występują rzadko, jednak w skrajnych przypadkach może rozwinąć się wstrząs anafilaktyczny – stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowego leczenia.10

Tabela działań niepożądanych bupiwakainy stosowanej podpajęczynówkowo

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Układ immunologiczny Reakcje alergiczne Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Objawy mogą obejmować wysypkę, świąd, obrzęk, pokrzywkę, duszność
Wstrząs anafilaktyczny Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Nagły spadek ciśnienia tętniczego, zaburzenia oddychania, obrzęk krtani, utrata przytomności – stan zagrożenia życia
Układ nerwowy Popunkcyjne bóle głowy Często (≥1/100 do <1/10) Silny ból głowy, nasilający się w pozycji pionowej, ustępujący w pozycji leżącej, związany z wyciekiem płynu mózgowo-rdzeniowego
Parestezje Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Zaburzenia czucia w postaci mrowienia, drętwienia, pieczenia
Niedowład Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Częściowe osłabienie siły mięśniowej
Dyzestezja Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Nieprzyjemne, nietypowe odczucia czuciowe
Niezamierzone całkowite znieczulenie rdzeniowe Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Rozległy blok czuciowy i ruchowy, mogący prowadzić do zaburzeń oddychania i krążenia
Porażenie poprzeczne, paraliż, neuropatia, zapalenie pajęczynówki Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Ciężkie powikłania neurologiczne mogące prowadzić do długotrwałych deficytów neurologicznych
Układ sercowo-naczyniowy Niedociśnienie tętnicze Często (≥1/100 do <1/10) Spadek ciśnienia tętniczego związany z blokiem współczulnym
Bradykardia Często (≥1/100 do <1/10) Zwolnienie czynności serca poniżej 60 uderzeń na minutę
Zatrzymanie akcji serca Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej resuscytacji
Układ oddechowy Depresja oddechowa Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Zmniejszenie częstości i głębokości oddechów, może wymagać wspomagania oddychania
Układ pokarmowy Nudności Często (≥1/100 do <1/10) Nieprzyjemne uczucie potrzeby wymiotowania
Wymioty Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Gwałtowne wydalenie treści żołądkowej przez usta
Układ mięśniowo-szkieletowy Osłabienie mięśni Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Zmniejszenie siły mięśniowej w obszarze blokady nerwowej
Ból pleców Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Dyskomfort lub ból okolicy kręgosłupa związany z nakłuciem lub pozycjonowaniem
Układ moczowy Zatrzymanie moczu Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Niemożność oddania moczu pomimo wypełnionego pęcherza
Nietrzymanie moczu Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Mimowolne oddawanie moczu związane z utratą kontroli nad zwieraczami pęcherza

Raportowanie działań niepożądanych

Istotnym elementem monitorowania bezpieczeństwa stosowania produktów leczniczych jest zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych po dopuszczeniu produktu do obrotu. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszystkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.11

Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:

  • Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
  • Telefon: + 48 22 49 21 301
  • Faks: + 48 22 49 21 309
  • Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego za dopuszczenie leku do obrotu.12

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl